Haber365 YouTube kanalında yayınlanan Pusula programının yeni bölümünde Seda Ateşoğlu’nun sorularını yanıtlayan Müstafi Tümamiral Prof. Dr. Cihat Yaycı; Hafter yönetiminin davetiyle gittiği Bingazi’deki temaslarını, mimarı olduğu Doğu Akdeniz anlaşmasını, Libya’daki dev enerji zenginliği üzerinden oynanan oyunları ve ABD’nin yeni yönetim planını anlattı.
Programın açılışında Libya’daki son askeri ve siyasi tabloyu gündeme getiren sunucu Seda Ateşoğlu; Bingazi Üniversitesi'nin açılışına katılan Müstafi Tümamiral Prof. Dr. Cihat Yaycı’ya bölgedeki gözlemlerini ve Doğu Akdeniz dengelerini sordu. Ateşoğlu'nun "Bingazi'deki temaslarınız ve Libya'daki askeri-siyasi tablo ne durumda?" sorusunu yanıtlayan Müstafi Tümamiral Yaycı, sahada ve masada yürütülen sürecin detaylarını aktardı.
Mimarisi olduğu anlaşmayı Hafter yönetimine takdim etti
2009 yılında fikrini yazdığı ve 2019'da imzalanan Türkiye-Libya Deniz Yetki Alanları Anlaşması'nın mimarı olarak Bingazi'ye davet edilmesinin stratejik anlamına değinen Müstafi Tümamiral Prof. Dr. Cihat Yaycı, Doğu'da yürüttüğü diplomasiyi şöyle özetledi:
"Bingazi Üniversitesi’nin açılışına hem bir asker hem akademisyen hem de Libya-Türkiye Deniz Yetki Alanları Sınırlandırma Anlaşması'nın fikir sahibi olarak onur konuğu sıfatıyla katıldım. Orada Hava Kuvvetleri Komutanı ve Genelkurmay Başkan Yardımcısı Korgeneral Maaruf ile bir araya geldim. 2009'da kaleme aldığım ve 2019'da imzalanan anlaşmanın detaylarını anlatan kitabımın Arapça nüshasını kendisine takdim ettim. Bu anlaşmanın Libya’ya ne kadar büyük kazançlar sağladığını anlattım. Kendisi de anlaşmanın ne kadar karlı olduğunu anladıklarını ifade etti. Bu görüşme devletimiz adına son derece kritik bir arka kapı diplomasisi oldu."
"Türkiye bölgesel oyun kurucu, küresel oyun bozucu bir devlettir"
Türkiye'nin Trablus hükümetine verdiği meşru desteğin ardından Hafter tarafında da bir zihniyet değişimi yaşandığına işaret eden Yaycı, Türkiye'nin birleştirici gücüne vurgu yaptı:
"Herkes Libya'nın iç savaşla parçalanmasını beklerken Türkiye birleştirici bir güç oldu. Hafter tarafı da Türkiye'nin iyi niyetini kavradı. Artık Doğu ve Batı birbiriyle çatışmıyor. Türkiye’ye muazzam bir hürmet var. Türkiye'yi dikkate almadan Libya'da hiçbir şey yapılamayacağını herkese hissettirdik. Bizim askerimizin orada bulunması, Türkiye'ye masada ve sahada muazzam bir güç sağlıyor."
"Atatürk ve Enver Paşa'yı unutmamışlar, gençlerin çoğu Türkçe biliyor"
Bingazi halkının ve yönetiminin tarihsel bağları koruduğunu belirten Müstafi Tümamiral Prof. Dr. Cihat Yaycı, izlenimlerini şu sözlerle aktardı:
"Bingazi'de çoğu insan Türk kökenli olmakla övünüyor. Mustafa Kemal Atatürk ve Enver Paşa'nın Bingazi'de verdikleri mücadeleyi, Ömer Muhtar'ı yetiştiren iradenin Atatürk olduğunu hiç unutmamışlar. Gençlerin çoğu Türkçe biliyor ve Türkiye'de okumak istiyor. 'Libya'da ne işimiz var?' diyenler bilsin ki; Atatürk de Libya'daydı, Enver Paşa da Libya'daydı. 1952'de bağımsız olan Libya'nın ilk başbakanı Sadullah Koloğlu da bir Türk'tü."
"Çölde petrol boşa akıyor ama benzin bulamıyorlar!"
Libya'nın dünyadaki en kaliteli petrole ve keşfedilmemiş dev enerji rezervlerine sahip olmasına rağmen Batı tarafından sömürüldüğünü kaydeden Yaycı, ülkedeki rafineri krizini ve TPAO'nun önemini şu sözlerle açıkladı:
"Dünyanın en kaliteli petrolü Libya’da çıkıyor. Çölde resmen boşa akıyor ama rafineri kurulmadığı için muazzam bir benzin sıkıntısı var. Varlık içinde sefalet çektiriyorlar. Hafter yönetiminin elinde devasa petrol var ama satma yetkisi yok; Batı dünyası belli kotalarla satılmasına izin verip petrole çökmek istiyor. TPAO’nun (Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı) Libya'da hem karada hem denizde arama, çıkarma ve satma yetkisi alarak devreye girmesi bu yüzden hayati önemdedir."
ABD'nin güç paylaşım planı: Dbeibeh ve Saddam Hafter formülü
ABD ve Batılı güçlerin Libya üzerinde yeni planlar peşinde olduğunu belirten Müstafi Tümamiral Prof. Dr. Cihat Yaycı, masadaki tehlikeli yönetim modelini deşifre etti:
"ABD şu an Libya için yeni bir yönetim modeli öneriyor. Trablus'taki geçici hükümetin başındaki Dbeibeh’in başbakan olarak kalması, Başkanlık Konseyi’nin başına ise Hafter’in oğlu Saddam Hafter’in getirilmesi planlanıyor. Hem Ruslar hem Amerikalılar sahada emperyalist menfaatleri doğrultusunda birleşebiliyor. Ancak Türkiye'yi hesaba katmadan bu planları uygulayamazlar. Biz oraya diplomatik ve askeri çok büyük emek verdik; hem Libya'nın hem Türkiye'nin kazanacağı adil bir düzen kurulmalıdır."
Müstafi Tümamiral Prof. Dr. Cihat Yaycı hakkında
Türk Denizcilik ve Global Stratejiler Merkezi (TÜRK DEGS)'in de kurucusu olan, jeopolitik çalışmalar yürüten, deniz siyaseti, uluslararası ilişkiler üzerine analizler yayınlayan Cihat Yaycı, Libya mutabakatı konusunda da stratejik planlamada öncü rol üstlenmiştir. Bu kapsamda yazdığı Libya Türkiye'nin Denizden Komşusudur kitabı oldukça dikkat çekicidir. Müstafi Tümamiral Prof. Dr. Cihat Yaycı Mavi Vatan ile ilgili çalışmalarına da devam etmektedir.
2020 yılında dönemin Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, Müstafi Tümamiral Prof. Dr. Cihat Yaycı ve çalışmalarıyla ilgili şu açıklamaları yapmıştır:
"Cihat Yaycı Türk Silahlı Kuvvetleri'nde önemli görevler üstlenmiş. Değerli bir vatanperver, bir askerimiz. Askerin bir göreve getirilmesi ne kadar normalse, bir görevden alınması da o kadar normaldir. Sayın Yaycı, bu memlekete hizmet etmiş bir insandır. Katkıları ortadadır.
Kendisi bu kıta sahanlığı, deniz yetki alanları, Mavi Vatan kavramı gibi konularda güzel çalışmalar yaptı. Bunlar hep takdirle karşılandı. Kendisi çalışmalarıyla, eserleriyle katkı vermiştir. Bundan sonra da vermeye devam edebilir elbette. Bunun önünde herhangi bir mani yok."
Henüz yorum yapılmamış
Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!