Bugün 29 Ekim...

Cumhuriyetimizin kuruluşunun 103’üncü yıldönümü. 

Türk’ün tarihten silinmesi için yapılan büyük saldırı, işgaller ve Sevr Antlaşması...

Sonra binlerce yıllık milletin iradesini ayağa kaldıran bir lider ve O liderin peşinden giden bir kadro çıktı. “Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır” iradesini yansıttığı Amasya Genelgesi’yle mücadeleye atıldılar. 

Önce Türk’ün 1683’teki İkinci Viyana Kuşatması’ndan sonra başlayan yaklaşık 240 yıllık çekilmesini Sakarya Nehri’nin doğusunda durdurdular.

Sonra vatanın kurtuluşunu, binlerce şehit ve gazi ordusuyla kazandılar.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk liderliğinde, tarihteki son ve inşallah ilelebelet sürecek Türk devletini, Türkiye Cumhuriyeti’ni 29 Ekim 1923’te dünyaya duyurdular.

O tarihten itibaren zorlu seneler, dönemler geçildi. Ancak Atatürk öyle bir temel atmıştı ki, o temel sayesinde içeriden ve dışarıdan yapılan tüm saldırılara karşı çelik gibi duran bir irade oluştu.

Ve bugün o iradenin attığı bağımsızlık temeli, her alanda güçlenerek ilerliyoruz. Ekonomik olarak sıkıntılar yaşasak da Türkiye Cumhuriyeti, ikinci yüzyılında, Türk asrına, Türkiye Yüzyılı’na adım adım ilerliyor.

Hepimizin bayramı kutlu olsun. Bu bayramımızı, 29 Ekim’imizi daha nice yıllar boyunca kutlayacağız. Yine Atatürk’ün “Bir gün o tabiat çocuğu tabiat oldu; şimşek, yıldırım, güneş oldu; Türk oldu. Türk budur. Yıldırımdır. Kasırgadır, dünyayı aydınlatan güneştir” dediği yerde olacağı. Yıldırım olacağız, Kasırga olacağız ve zalimlere karşı mücadeleyle dünyayı aydınlatan ve aydınlatacak olan güneş olacağız. Emperyalizme, Siyonizme karşı mücadelemizden vazgeçmeyeceği 

İlerleyeceğiz.Öyle bir güne denk geldi ki, Türk ilerlemesinin en önemli ayaklarından olan Türk Devletleri Teşkilatı’nın 13’üncü Zirve toplantısı da bugün itibariyle başladı. Yarın liderler bir masa etrafında toplanacaklar ve Türk Asrı’na yönelik önemli kararlar alacaklar. Bu kararlarda da, bir önceki yazımızda da hatırlattığımız 2021 İstanbul zirvesinde alınan “Türk Dünyası 2040 Vizyonu” temel olacak. (Bu arada aynı zirvede Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi adı “Türk Devletleri Teşkilatı” olarak değiştirildi).

Peki nedir 2040 Vizyonu...

İsterseniz ona da bakalım.

Dönemin ihtiyaçları çerçevesinde “politik, ekonomik ve kültürel alanlardaki bir yelpazede hazırlık, dayanıklılık, uyum ve dönüşüm kapasitesi, daha fazla dikkat gerektiren anahtar kavramlar olarak ortaya çıkmaktadır” denilen vizyon belgesinde yine şu vurgular dikkat çekici: 

“Türk Dünyası 2040 Vizyonu üyelerinin zamanımızın zorluklarını bireysel ve toplu olarak karşılama kapasitesini desteklemek için böyle bir çerçeve geliştirmeyi amaçlamaktadır. Mevcut işbirliği ruhundan, her Üye Devletin kendi toplumlarının siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel standartlarını yükseltme temel amacına hizmet etmek için faydalanılacaktır. İşbirliği mekanizmaları ve ortak projeler, deneyimlerin bir araya getirilmesi ve gerektiğinde maddi ve entelektüel kaynakların sunulması yoluyla Teşkilat, artan işbirliği ve dayanışma için sağlam ve şeffaf bir platform sağlayacaktır.”

Bu kapsamda, yol haritasının özeti niteliğinde şu maddeler üzerinde uzlaşı sağlandı ve vizyon belgesine eklendi.     

- Türk Devletleri Teşkilatı’nın ortak çıkar konularında Üye Devletler arasında düzenli diyalog, istişareler ve işbirliğinin temel çok taraflı platformu olarak rolünün güçlendirilmesi,

- Üye Devletler halklarını birbirine yaklaştırmada ve başkalarıyla etkileşimde bulunma konusunda ortak Türk kimliğinin kültürel zenginlik kaynağı olarak teşvik edilmesi

- Üye Devletler ve halklarının işbirliğine dayalı sinerjisinin, küresel ortak malların geliştirilmesine ve korunmasına katkıda bulunmak ve yeterli işbirliği mekanizmaları ile daha temsili ve katılımcı bir uluslararası düzen oluşturmak için kanalize edilmesi,

- Ulusal çıkar niteliği taşıyan hayati mevzuların yanı sıra bölgesel ve küresel konularda siyasi dayanışmayı ve karşılıklı desteği artırmak için hükümetler arası ilişkilerin güçlendirilmesi

- Yönetişimi güçlendirmek ve toplumlarımızın siyasi, ekonomik ve sosyal standartlarını yükseltmek için Teşkilatın işbirliği platformunun kullanılması,

- Teşkilatın, bölgesinde ve uluslararası alanda barış, istikrar ve güvenliği teşvik etmek amacıyla Üye Devletler arasında istişareler ve koordinasyon için uygun bir platform olarak kullanılması ve aynı amaçla, Teşkilatın bölgesel ve uluslararası paydaşlar ile işbirliği yapma kapasitesinin ve rolünün geliştirilmesi,

- Sosyoekonomik güvencesizliği önlemek, insan onurunu korumak ve Türk Devletlerinde daha müreffeh bir topluluk oluşturmak için Üye Devletlerde ekonomik, sosyal ve kurumsal reformların desteklenmesi

- Bu yolda ilerlemek adına her Üye Devletin koşullarına saygı gösterirken genel bir ilke olarak demokratik yönetişimin teşvik edilmesi,

- Üye Devletlerin halklarının sosyoekonomik gelişimi ve refahı için insan hakları, hukukun üstünlüğü, kapsayıcı kurumlar, şeffaflık, verimlilik, hesap verebilirlik ve yolsuzlukla mücadele dahil olmak üzere tüm yönleriyle iyi yönetişimin güçlendirilmesi,

- Toplumlarımızda insan güvenliğinin, kadın erkek eşitliğinin, kadınların ve gençlerin güçlendirilmesinin teşvik edilmesi, 

- Düzenli diyalog ve deneyim paylaşımı yoluyla ulusal ekonomik kalkınma politikalarını uyumlu hale getirerek Üye Devletler arasındaki ekonomik işbirliğinin ve etkileşimin derinleştirilmesi,

- Ticaret tamamlayıcılıklarını artırmayı, ticareti kolaylaştırmayı ve ticarette miktar kısıtlamalarını ve tarife dışı engelleri ortadan kaldırmayı amaçlayan politikalar yoluyla Üye Devletler arasındaki ticaret hacminin artırılması, 

- Yabancı para bağımlılığını azaltmak ve karşılıklı çıkar temelinde dış finansal yayılmalara karşı korunmak için Üye Devletler arasındaki ticarette ulusal para birimlerinin payının artırılması,

- Üye Devletlerin, bölgesel ve küresel ekonomik istikrara katkıda bulunan Doğu ve Batı - Kuzey ve Güney ticaret koridorlarını birbirine bağlayan güçlü bir bölgesel ekonomik gruba dönüştürülmesi,

- Sınır geçişleri için gümrük ve transit prosedürlerini kolay ve uyumlu hale getirerek Üye Devletler arasında kesintisiz, entegre, verimli, hızlı ve sürdürülebilir çok modlu bağlantısallığın oluşturulması,

- Taşımacılık operasyonlarını minimum lojistik maliyetlerle hızlandırmak için transit geçişler de dahil olmak üzere Üye Devletlerin taşımacılık sektörlerini liberalleştirilmesi ve Hazar Geçişli Uluslararası Doğu Batı Orta Ulaştırma Koridoru boyunca verimli, istikrarlı, hızlı ve sorunsuz taşımacılığın önündeki fiziksel olmayan engellerin ortadan kaldırılması,

- Üye Devletlerin ortak çıkarları için mevcut ve muhtemel bölgesel ulaşım koridorlarından yararlanılması ve bunların Hazar Geçişli Uluslararası Doğu Batı Orta Ulaştırma Koridoruna entegre edilmesi,

- Bölgeler arası dijital bağlantısallık kurulması, Üye Devletlerde dördüncü Sanayi Devrimi’nin desteklenmesi ve Büyük Veri kullanımı yoluyla küresel bilgi tabanlı ekonomi ile daha iyi entegrasyon sağlanması,

- Dijital, yeşil ve akıllı ekonomilere ve akıllı şehirlere dönüşümü desteklemek için dijital teknolojilerin ve yapay zekanın çeşitli alanlarda kullanılması,

- Uydu teknolojisinde işbirliğinin geliştirilmesi, uzay ajansları ve ilgili kurumlar arasındaki ortaklıkların teşvik edilmesi, ulusal uzay politikalarının birleştirilmesi ve bilimsel ve endüstriyel yetenekleri karşılıklı olarak kullanarak barışçıl uzay teknolojisi kapasitelerinin artırılması,

- Politikaların koordinasyonu yoluyla enerji alanında Üye Devletler arasında stratejik ortaklık kurulması,

- Üye Devletler arasındaki enerji işbirliğinin saf bir tedarikçi-tüketici ilişkisinden, enerji çeşitliliği ve temiz/yeşil enerjiye vurgu yaparak enerji güvenliğini ve verimliliğini destekleyen daha ileri teknoloji tabanlı işbirliğine kaydırılması,

- Üye Devletlerin artan elektrik talebini karşılamak için entegre şebeke sistemi aracılığıyla verimli sınır ötesi elektrik ara bağlantılarının kurulması,

- Türk Devletleri Teşkilatı’nın yeni ortak turizm projeleri yoluyla, Üye Devletlerin zengin kültürel ve tarihi mirasının yanı sıra doğal cazibe merkezlerinden daha iyi yararlanmak için bölgenin bir turizm merkezine dönüştürülmesi ve turizm potansiyellerinden tam olarak yararlanmak için antik İpek Yolu boyunca turizm destinasyonlarının çeşitlendirilmesi,

- Üye Devletlerde hizmetlerin ve turistik ürünlerin kalitesinin artırılması amacıyla turizm altyapı, üst yapı ve hizmet sektörüne yapılan yatırımların desteklenmesi,

- Üye Devletler arasında sağlık işbirliğinin öncelikli bir gündem maddesi olarak sürdürülmesi için, evrensel sağlık sigortası, kaliteli temel sağlık hizmetlerine erişimin yanı sıra herkes için güvenli, etkili, kaliteli, uygun fiyatlı temel ilaçlara ve aşılara ulaşılması, 

- Ulusal, bölgesel ve küresel sağlık krizlerine çeşitli ortak eylem ve programlar aracılığıyla yanıt verilmesi için, Türk Devletleri Teşkilatı’nın çatısı altında sağlıkta işbirliği mekanizmalarının güçlendirilmesi, 

- Üye Devletlerin politikalarını küresel sağlık vizyonu ve hedefleriyle uyumlu hale getirmek için DSÖ gibi uluslararası kuruluşlarla işbirliğinin geliştirilmesi,

- Üye Devletlerin ekonomik büyümesinin hem sürdürülebilir hem de çevre dostu olmasını sağlamak için ilgili tüm alanlarda çevre konularının düzenlenmesi, 

- Türk Devletleri Teşkilatı bölgesinde, sürdürülebilir tarım, kendi kendine yeterlilik ve gıda güvenliğinin sağlanması,

- Çevre dostu, sürdürülebilir ve organik tarıma vurgu yaparak kapasite geliştirilmesi ve teknoloji transferi programları ve ortaklıklar yoluyla tarımsal işbirliğinin geliştirilmesi,

- Tarım sektöründe uluslararası kuruluşlarla etkin işbirliğinin teşvik edilmesi,

- Türk Kültürünün, değerlerinin, geleneklerinin, sanatının ve mirasının, Türk İşbirliği Teşkilatları’nın ilgili uluslararası kuruluşlarla işbirliği içinde ortak çabalarıyla dünya çapında tanıtılması,

- Ulusal kültür, eğitim ve gençlik politikalarının daha fazla uyumlaştırılmasının sağlanması,

- Üye Devletlerde daha iyi iletişim sağlamak için alfabe ve terminolojide birliğin sağlanması adına kapasite oluşturulması,

- Türk Devletleri Teşkilatı bölgesinin, akademik ve bilimsel araştırma, öğrenme ve yenilik merkezi haline getirilmesi.

- Üye ve Gözlemci Devletler arasında bilimsel ve teknolojik işbirliğinin geliştirilmesine yönelik ortak araştırma ve projeleri desteklemek için bir finansman mekanizması oluşturulması.

- Türk Dünyası’nda birlik, beraberlik ve dayanışma bilincine sahip bir nesil yetiştirmek amacıyla gençlik hareketliliği, değişimi ve eğitimi konularında ortak projelerle gençlik işbirliğini, kapsamlı bölge içi işbirliğinin vazgeçilmez bir unsuru haline getirilmesi,

- Gençliği radikalleşme ve şiddet içeren aşırıcılık tehdidinden korumak için ortak çabaların yoğunlaştırılması,

- Diaspora toplulukların güçlendirilmesi ve kimliklerini korumak için geldikleri ülkeler ile aralarında köprüler kurulması ve Türk Dünyası ile ilgili konularda birlik içinde hareket edilmesi,

- Türk diaspora topluluklarının ikamet ettikleri ülkelerin sosyal, politik, ekonomik ve kültürel yaşamına aktif katılımını, iştirakını ve entegrasyonunu sağlamak için ortak çabaların artırılması,

- Türk Diasporası Forumlarının dünyanın dört bir yanından daha geniş bir katılımla dönüşümlü olarak düzenlenen bir şemsiye platforma dönüştürülmesi,

- TV, haber ajansları ve medya kuruluşları arasında kurumsallaşmış işbirliği yoluyla ortak bir Türk Enformasyon ve Medya Alanı oluşturulması ve dezenformasyon ve bilgi kirliliği ile mücadele girişimlerine katılınması,

- Türk işbirliğini güçlendirmek ve olumlu sonuçlarını bölgeye yansıtmak için Türk İşbirliği Kuruluşları arasında koordinasyon ve işbirliğinin kolaylaştırılması ve desteklenmesi,

- Kamu diplomasisi programları ve faaliyetleri yoluyla ulusal, bölgesel ve uluslararası düzeyde sorumlu ve işbirlikçi bir bölgesel aktör olarak Türk Devletleri Teşkilatı’nın rolünün ve faaliyetlerinin güçlendirilmesi,

- Küresel yönetime katkıda bulunmak için ortak çıkarları paylaşan uluslararası ve bölgesel kuruluşlarla işbirliğinin geliştirilmesi,

 - Türk Devletleri Teşkilatı’nın BM, BM organları ve ihtisas kuruluşları ile bölgesel ve küresel sahiplenme gereklerine dayanan ilgili diğer uluslararası kuruluşlarla işbirliği yaparak küresel işbirliği gündemine ayak uydurulması, 

- BM reformunun gerekliliği konusunda birlikte çalışılması,

- Uluslararası alanda kabul görmüş kalkınma hedeflerine ulaşılmasına katkıda bulunmak için Üye Devletler arasında yakın işbirliği sağlanması,

- Dünya genelinde gelişmekte olan ve en az gelişmiş ülkelerin acil ihtiyaçlarına cevap vermek için ortak kalkınma ve yardım program ve projelerinin uygulanması,

- Teşkilatın etki alanında ve dünya genelinde doğal afetlerin önlenmesi ve bunlara yanıt verilmesine yönelik program ve projeler geliştirilmesi ve afetten etkilenen bölgelerde afet yardımı için ortaya koyulan ortak girişim ve eylemlerin koordine edilmesi,

- Göç ve yerinden edilem konularında Üye Devletin ilgili makamları arasında etkin koordinasyon ve işbirliğinin teşvik edilmesi.

Devam yazımızda da güvenlikten siyasete, ekonomiden enerjiye, kültürel işbirliğinden medya ve eğitim hedeflerini açacağız.