Rize, 6. Gastronomi Günleri ile birlikte Avrupa pazarında yüksek değer bulan Türk somonu ihracatını, İyidere Lojistik Limanı altyapısını ve geleneksel sağlıklı beslenme kültürünü bir araya getirerek kenti küresel ölçekte bir "longevity" (uzun yaşam) ve gastronomi merkezine dönüştürmeyi hedefliyor.
Gastronomi Günleri, "sofrada yaşayan miras, tarladan sağlığa" felsefesiyle düzenlenen etkinliklerle sonuçlandı. Rize’de gastronomi artık yalnızca mutfakta değil; denizde, ormanda üretim alanında yeniden tanımlanıyor. Zengin iç su kaynakları, elverişli sahil yapısı ve yüksek su kalitesiyle Türkiye su ürünleri sektörünün stratejik merkezi haline gelen Rize, son yıllarda somon ihracatındaki başarısıyla dikkat çekiyor.
Türk somonunun Avrupa'daki başarısı
Türk somonu, son sekiz yıl içinde üretim ve ihracatta önemli bir artış gösterdi. Yaklaşık 20 aylık üretim döngüsü ile sofralara ulaşan ve "gökkuşağı alabalığı" türüne ait olan Türk somonu, 2025 yılına kadar yaklaşık 520 milyon dolarlık ihracat geliri potansiyeliyle sektörün parlayan yıldızı haline geldi. Rusya, Japonya, Vietnam, Kanada ve Avrupa pazarlarında yoğun talep gören Türk somonu, 2026’nın ilk çeyreğinde 91 milyon doları aşan bir gelir elde etti.
Türk somonunun Avrupa’da değerinin artmasının sebebi, omega-3 ve omega-6 yağ asitleriyle yağ oranının Norveç somonuna kıyasla daha üstün olması. Sektör temsilcileri, "Türk somonu lezzet ve kalite olarak biraz daha değerli" değerlendirmesinde bulunurken, ürünün Avrupa’da Norveç somonundan yaklaşık yüzde 15-20 daha yüksek bir fiyatla alıcı bulduğu belirtiliyor. Bu algının güçlenmesinde Rize Belediyesi’nin yürüttüğü tanıtım faaliyetleri, yerel üretici buluşmaları ve gastronomi organizasyonları önemli rol oynuyor.
İyidere lojistik limanı: İhracatın yeni güç merkezi
Rize’nin somon ihracatındaki yükselişinin en önemli altyapı yatırımı, İyidere Lojistik Limanı projesidir. %82 fiziki gerçekleşme seviyesine ulaşan proje, 2026’nın üçüncü çeyreğinde tamamlanması hedefleniyor. 2.950 metre uzunluğundaki ana mendireğiyle Karadeniz’in en büyük limanlarından biri olacak tesis, dökme yük ve Ro-Ro taşımacılığı dahil yılda toplam 13 milyon ton kapasiteye ulaşacak.
Rize, yalnızca üretim ve ihracatta değil, gastronomi alanında da kapsamlı bir dönüşüm yaşıyor. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre doğuşta beklenen yaşam süresinin en yüksek olduğu iller arasında yer alan Rize, sağlıklı yaşam ve "longevity" kavramlarının ön plana çıktığı bir mutfak kültürü inşa ediyor. Karalahana gibi geleneksel süper besinlerin yanı sıra, Türk somonu ve alabalık da yerel restoranlarda imza tabaklar olarak sunuluyor.
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Yılmaz, Rize mutfağının sağlıklı yaşam üzerindeki etkisini vurgulayarak, karalahana gibi fonksiyonel gıdaların kolesterol seviyelerinin düşürülmesine ve damar sağlığının korunmasına yardımcı olduğunu belirtti. Somon gibi omega açısından zengin ürünlerle birleşen bu mutfak anlayışı, Rize’yi sağlıklı beslenme ve uzun yaşam turizminin cazibe merkezi haline getiriyor. Rize Belediyesi’nin planladığı longevity merkezi, sağlıklı mutfak atölyeleri ve gastronomi rotaları bu vizyonu hayata geçirmeyi amaçlıyor.
Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin, bu konuda şunları söyledi: "Rize’nin mavi ve yeşil gücünü sağlıklı gastronomiyle, üretim ve ihracatla birleştiren bir dönüşümü hep birlikte hayata geçiriyoruz. Bizim için somon sadece bir ihraç ürünü değil; uzun yaşam kültürümüzün, sağlıklı mutfağımızın ve şehir markamızın bir parçası. Rize Belediyesi olarak üreticimizin, yatırımcımızın ve gastronomi emekçimizin yanında durmaya devam edeceğiz."
Somon üretim tesislerinde düzenlenen özel etkinlik ile katılımcılar, üretim süreçlerini yerinde izleme fırsatı buldu ve sağlıklı menülerin tadına vardı. Bu modelin Rize turizmine ve gastronomi kimliğine önemli katkılar sağlayacağı vurgulandı.
RİZE, 6. GASTRONOMİ GÜNLERİ İLE BİRLİKTE AVRUPA PAZARINDA YÜKSEK DEĞER BULAN TÜRK SOMONU İHRACATINI, İYİDERE LOJİSTİK LİMANI ALTYAPISINI VE GELENEKSEL SAĞLIKLI BESLENME KÜLTÜRÜNÜ BİR ARAYA GETİREREK KENTİ KÜRESEL ÖLÇEKTE BİR "LONGEVİTY" (UZUN YAŞAM) VE GASTRONOMİ MERKEZİNE DÖNÜŞTÜRMEYİ HEDEFLİYOR
Henüz yorum yapılmamış
Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!