İran'dan ABD'ye müzakere şartı ve savaş uyarısı: “Yeni silahlarla karşılık vereceğiz”

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, İran Devlet Televizyonuna yaptığı açıklamada ABD ile diplomatik temasların son durumunu, Hürmüz Boğazı'na ilişkin taleplerini ve bölgesel güvenlik konularını değerlendirdi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance tarafından gönderilen mektubu incelediğini ancak henüz yanıt vermediğini belirten Rızai, Washington'ın kullandığı dilde değişiklik olduğunu ileri sürdü. ABD'nin İran'ın taleplerine daha önce verdiği yanıtı yeterli bulmadıklarını da söyledi.

“Yedi şart gerçekleşirse diplomatik yol açıktır”

ABD ile görüşmelerin yeniden başlayabilmesi için İran'ın belirlediği koşulların kabul edilmesi gerektiğini vurgulayan Rızai, Washington'a yedi maddelik bir şart listesi gönderdiklerini açıkladı.

Söz konusu şartların daha önceki İslamabad mutabakatından hem içerik hem de uygulama yöntemi bakımından farklı olduğunu belirten Rızai, "Biz yedi maddelik şartları Amerika'ya gönderdik ve bunlar uygulanmadıkça müzakere olmayacağını söyledik" ifadelerini kullandı.

İran'ın diplomasi seçeneğini tamamen dışlamadığını belirten Rızai, "Şartlar yerine getirilirse diplomatik yol açıktır." dedi.

Hürmüz Boğazı için kontrol şartı

İran'ın yeni taleplerinde Hürmüz Boğazı'nın yönetimine ilişkin düzenlemelerin de bulunduğunu açıklayan Rızai, İslamabad'daki mutabakatta yer alan uluslararası hukuk vurgusunun belirsizlik oluşturduğunu savundu.

Tahran'ın yeni şartlarında bu konunun yeniden ele alındığını söyleyen Rızai, Hürmüz Boğazı'nın yönetiminin herhangi bir belirsizliğe yer bırakılmadan İran'ın kontrolünde olması gerektiğini ifade etti.

Rızai ayrıca İran'ın mevduatlarına ilişkin düzenlemelerde değişiklik yapıldığını ve söz konusu varlıkların vadeli olmaması için yeni mekanizmalar üzerinde çalışıldığını aktardı.

ABD'ye yeni saldırı uyarısı

İran'a yönelik olası askerî müdahalelere de değinen Rızai, Washington'ın geçmişteki saldırılarının karşılıksız bırakılmaması gerektiğini savundu.

ABD'ye verilecek karşılığın gelecekteki saldırıları önlemek açısından önemli olduğunu öne süren Rızai, yeni bir savaş çıkması halinde İran'ın askerî kapasitesini kullanacağını belirtti.

Rızai, İran liderinin silahlı kuvvetlere verdiği talimatlara işaret ederek şu ifadeleri kullandı:

"Buna karşılık, ülkeye yönelik bir eylem gerçekleşirse, bugün Yüce Lider'in silahlı kuvvetlere tebliğine göre, saldırgana yeni silahlarla dehşet verici darbeler indireceğiz."

İran'ın nükleer politikasına ilişkin de konuşan Rızai, nükleer doktrinin değiştirilmesi yönünde yeni bir karar alınmadığını söyledi.

Bölgesel güvenlikte yeni arayış iddiası

Orta Doğu'daki güvenlik düzenine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Rızai, ABD'nin bölgedeki rolünün yeniden sorgulandığını savundu.

Bölge ülkelerinin yeni bir güvenlik yapısı oluşturmayı değerlendirdiğini ileri süren Rızai, Tahran'a gelen yabancı temsilcilerle bu konuda görüşmeler yapıldığını söyledi.

Suudi Arabistan Savunma Bakanı ile gerçekleştirdiği görüşmeye de değinen Rızai, Suudi yetkilinin kendisine İsrail'in İran'dan sonra Türkiye'yi, ardından Suudi Arabistan'ı hedef alabileceği yönünde değerlendirmede bulunduğunu iddia etti.

Söz konusu iddiaya ilişkin Suudi Arabistan tarafından yapılmış bağımsız bir doğrulama bulunmuyor.

Fransa ve Almanya'ya eleştiri

İran'a yönelik saldırıların Avrupa'da da etkilerinin görüldüğünü savunan Rızai, Fransa ve Almanya yönetimlerini eleştirdi.

İki ülkenin yöneticilerinin İran'la yaşanan çatışmanın Avrupa'daki toplumsal huzursuzluklara yol açtığını ifade ettiğini ileri süren Rızai, savaşın sonuçlarının yalnızca Orta Doğu ile sınırlı kalmadığını söyledi.

UAEA Başkanı Grossi'yi hedef aldı

Rızai, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Grossi hakkında da suçlayıcı ifadeler kullandı.

İran'ın ajansla yaşadığı sorunların Grossi'nin görev döneminde başladığını iddia eden Rızai, kurumun yönetimine yönelik eleştirilerde bulundu.

İran yönetimindeki karar alma süreçlerine de değinen Rızai, savaş döneminde diplomasinin Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyinin sorumluluğunda olduğunu söyledi.

Yönetim içinde bazı görüş ayrılıkları bulunabileceğini kabul eden Rızai, temel konularda ortak hareket edildiğini belirtti.

Rızai'nin açıklamalarında ABD ile müzakerelerin yeniden başlaması için yedi şartın karşılanması, Hürmüz Boğazı'nın yönetimi ve İran'a yönelik yeni bir saldırıya verilecek askerî karşılık öne çıktı.