Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Ege’de karasularını 12 mile çıkarma iddiasını yeniden gündeme getirmesinin hemen ardından Türkiye kıyılarına sadece 1950 metre uzaklıktaki Meis Adası’na gitti. Yunanistan Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dimitrios Houpis ve üst düzey askeri heyetin de eşlik ettiği 3 günlük ziyaretin resmi gerekçesi Ada’nın İtalyan işgalinden kurtuluşunun yıl dönümü olarak açıklansa da, ziyaretin zamanlaması ve askeri heyetin katılımı Atina’nın Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları tezini güçlendirme hamlesi olarak değerlendirildi.
3 günlük program kapsamında Miçotakis’e Yunanistan Parlamento Başkanı Nikitas Kaklamanis, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dimitrios Houpis ve Silahlı Kuvvetler’in üst düzey komuta kademesi eşlik ediyor. Temaslarına Meis Belediye Başkanı Nikolaos Asvestis ile görüşüp adadaki yeni altyapı projelerini inceleyerek başlayan Miçotakis'in bugün "kurtuluş" törenlerine katılarak konuşma yapması bekleniyor.
Karaada ve Fener Adası'nın statüsü ile gayri askeri statü ihlali masada
Yunan Kathimerini gazetesinde yer alan habere göre Başbakan Kiryakos Miçotakis Cumartesi günü, Karaada ile Fener Adası'nı ziyaret ederek buralarda konuşlanmış askeri personelle bir araya geldi. Haberde yer alan detaylara göre ziyaretin en kritik ayağını, Miçotakis ve beraberindeki askeri heyetin doğrudan askeri mevzilere yaptığı denetimler oluşturdu. Miçotakis, Karaada ve Fener Adası'nda karakollarda görev yapan subay ve zorunlu askerlik hizmetini yapan personelle görüştü.
Karaada'da yeni inşa edilen askeri iskele, yemekhane, mutfak ve personel konaklama ünitelerinden oluşan ana karakol binasında incelemelerde bulunan Yunan Başbakanı, adada uzun yıllar Yunan bayrağını göndere çekmesiyle sembolleştirilen Despina Achladiotou’nun ("Ro Hanımefendisi") anıtına çelenk bıraktı ve müzeye dönüştürülen evini gezdi.
Ziyaret, Meis Adası ve çevresindeki Karaada ile Fener Adası'nın hukuki statüsünü ve egemenlik tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Paris Barış Antlaşması ve antlaşmalara ilişkin hukuki süreçler doğrultusunda Karaada ve Fener Adası’nın Yunanistan’a devrinin tartışmalı olduğu vurgulanırken; uluslararası hukuk gereği gayri askeri statüde (demilitarized) bulunması gereken Meis'e yapılan bu üst düzey askeri çıkarma antlaşma ihlali olarak kayıtlara geçti. Dışişleri Bakanlığı’nın 2020 yılında benzer askeri sevkıyatlara ilişkin "Müsaade etmeyeceğiz" uyarılarına rağmen gerçekleşen bu ziyarete ilişkin henüz resmi bir tepki verilmedi.
Hukuki boyut: 12 mil iddiası, gayri askeri statü ihlali ve aidiyeti tartışmalı adalar
Ziyaret, Türkiye ile Yunanistan arasındaki Ege ve Doğu Akdeniz egemenlik tartışmalarının merkezinde yer alan üç temel hukuki başlığı yeniden gündeme taşıdı:
10 Kilometrekareye 40 Bin Kilometrekare Talebi: Yunanistan, Anadolu kıyılarına 1950 metre, Yunan ana karasına ise 580 kilometre uzaklıktaki 10 kilometrekarelik Meis'i esas alarak on binlerce kilometrekarelik deniz yetki alanı talep ediyor. Türkiye ise uluslararası yargı içtihatlarına dayanarak küçük adaların uzun ana kara kıyılarını kesemeyeceğini ve tam etki üretemeyeceğini vurguluyor.
Gayri Askeri Statünün Açık İhlali: Londra, Lozan ve 1947 Paris Barış Antlaşmaları uyarınca Meis Adası gayri askeri statüde (demilitarized) bulunuyor. Bu rejim adada tahkimat yapılmasına, askeri personel barındırılmasına ve askeri uçuş/seyir faaliyetlerine kesin sınırlamalar getiriyor. Yunan Başbakanı'nın Genelkurmay Başkanı ve komuta kademesiyle adaya çıkması, silahlandırma ve asker bulundurma ihlalini bir kez daha tescilledi.
Karaada ve Fener’in Hukuki Statüsü: Lozan’ın 15. maddesinde İtalya’ya devredilen adalar arasında Karaada ve Fener’in ismi geçmiyor. 1947 Paris Antlaşması'nda da 1932 tarihli Türk-İtalyan belgelerine açık atıf yapılmadığı için bu iki adanın Yunanistan’a devredildiği hukuken kanıtlanabilmiş değil. Hukukçular "Hiçbir devlet sahip olduğundan fazlasını devredemez" ilkesi gereği Atina'nın bu adalar üzerindeki egemenlik iddiasının tartışmalı olduğunu belirtiyor.
İskân politikası ve 2020'deki uyarılar
Atina yönetimi 1995'ten itibaren BM Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin 121/3. maddesini baypas etmek amacıyla Karaada’ya 15, Fener Adası’na 9 kişi yerleştirerek yapay yerleşim ve askeri tesis oluşturma yoluna gitti. Dışişleri Bakanlığı, 30 Ağustos 2020'de Meis'e asker sevkiyatı yapılması üzerine "Kıyılarımızın hemen karşısında böyle bir provokasyonun amacına ulaşmasına müsaade etmeyeceğiz" açıklamasını yapmıştı. 2020'de dönemin Yunanistan Cumhurbaşkanı Sakelaropulu'nun askeri helikopterle adaya inmesinin ardından, bugün Başbakan ve Genelkurmay Başkanı seviyesinde benzer bir komuta denetimi gerçekleşmiş oldu.
Henüz yorum yapılmamış
Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!