Bitlis’in Hizan ilçesinde, köylüler bir asrı aşkın süredir devam eden geleneksel pekmez üretim kültürünü yaşatıyor. Akşar köyünün Kılavuz mezrasında yetiştirilen üzümler, hem sofralık olarak tüketiliyor hem de ihtiyaç fazlası ürünler doğal yöntemlerle pekmez haline getiriliyor.
Pekmez üretim süreci
Bölgeye özgü siyah üzümleri geleneksel yöntemlerle işleyen köylüler, pekmez yapımında ilk olarak üzümleri havuzlarda çiğneyerek suyu çıkarıyorlar. Elde edilen üzüm suyu, maya olarak kullanılan beyaz toprakla karıştırıldıktan sonra büyük kazanlarda belirli bir süre kaynatılıyor. İlk aşamanın ardından süzülen üzüm suyu, daha büyük kazanlara alınarak uzun süre kaynatılmaya devam ediliyor. Bu zahmetli işlem, yaklaşık 5-6 saat sürüyor ve sonunda üzüm suyu koyulaşarak pekmeze dönüşüyor.
Geleneksel yöntemlerin önemi
Hizan’ın 13 köyünde sürdürülen pekmez üretimi, özellikle hasat döneminde yoğun bir çalışma dönemi yaşatıyor. Köylerin ortak alanlarına kurulan büyük kazanlarda, önceden ezilerek suyu çıkarılan üzümler saatlerce kaynatılarak pekmez haline getiriliyor. Bu doğal pekmez, bölgenin geleneksel lezzetleri arasında yer alırken, kuşaktan kuşağa aktarılan bir üretim kültürünün de yaşatılmasına katkı sağlıyor.
Köyde pekmez üretimi yapan Erkan Özer, üzüm bağlarının tüm aşamalarını dedelerinden öğrendiği yöntemlerle sürdürüyor. Hasatda topladıkları üzümleri köye getirip sıktıktan sonra, elde ettikleri üzüm suyunu bidonlarda mayalanmaya bırakıyorlar. Mayalanmanın ardından üzüm suyu kaynatılarak pekmeze dönüşüyor. Üzerinde çalıştıkları üretim miktarını değerlendiren Özer, yaklaşık 100 kilogram üzüm şırasından 30-35 kilogram pekmez elde ettiklerini belirtiyor.
Geleneksel yöntemlerle hazırlanan üzüm pekmezi, özellikle kış aylarında tercih ediliyor ve vatandaşlar tarafından öksürük ve solunum yolu rahatsızlıklarına karşı kullanılmakta. Böylece, hem üretim hem de tüketim, bu geleneksel kültürün devam etmesine yardımcı oluyor.
Hizan'da bir asırlık gelenek: Üzümden doğal pekmez üretiyorlar
Henüz yorum yapılmamış
Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!