Dünya Çin’de APEC zirvesindeki üçlü görüşmeye kilitlenmişken zirve geçekleşmeden bi hafta önce Amerikan iç politikasında ilginç gelişmeler yaşandı. Bu gelişmelerin başında Savunma Bakanı Pete Hegseth hakkında azil soruşturması açılma girişimiydi. Diğeri ise Demokrat Parti’de yaşanan Senato’da çoğunluk liderin kim olacağı tartışmaları ve Başkan yardımcısı J.D. Vance’in Trump tarafından İran meselinden alınıp pasifi bir göreve getirilmesiydi. 

Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi Üyesi Thomas Massie, ara seçimin ardından 9 Kasım günü Hegseth hakkında sekiz maddeden oluşan bir azil önergesi sundu. Ancak Temsilciler Meclisi, önergeyi komisyona sevk ederek sürecin ilerlemesini engelledi; dolayısıyla girişim, Hegseth’in görevden alınmasıyla sonuçlanmadı. Fakat Demokratlar bunun daha ilk girişim olduğunu daha fazlasının geleceğini söylediler.

Azil tartışmasının merkezinde, Kongre ile yürütme organı arasındaki anayasal yetki dengesi bulunmaktadır. Önergenin üç maddesinde Hegseth, Kongrenin yetkilendirmesi olmaksızın İran’a karşı yürütülen bir savaşa iştirak etmekle suçlanmıştır. Bu iddialar önemlidir; zira askerî güç kullanımı yalnızca başkanın veya savunma bakanının takdirine bırakılamaz. Kongre denetimi, can kayıplarına yol açabilecek, kamu kaynaklarını tüketebilecek ve uluslararası ilişkileri yeniden şekillendirebilecek kararlarda, halkın seçilmiş temsilcilerinin söz sahibi olmasını sağlamaktadır.

Diğer iddialar; sivillerin korunması, Yemen ve Venezuela’daki askerî operasyonlar ve uyuşturucu taşıdığından şüphelenilen teknelere yönelik saldırılarla ilgilidir. Suçlamalardan biri, ilk saldırıdan sağ kurtulanların ikinci bir saldırıda öldürüldüğüne ilişkin haber ve iddialara dayanmaktadır. Bir başka madde ise Senatör Mark Kelly’ye karşı misillemede bulunulduğu iddiasını içermektedir. 

Senatör Mark Kelly meselesi 

Arizona’nın Demokrat senatörü ve emekli ABD Deniz Kuvvetleri subayı olan Kelly, 18 Kasım 2025’te beş Demokrat Kongre üyesiyle birlikte bir video yayımladı. Videoda askerî personele, hukuka aykırı emirleri reddetmeleri gerektiği hatırlatılıyordu. Belirli bir emir örneği verilmeyen bu açıklama, Trump yönetiminin sert tepkisini çekti.

Pete Hegseth, Senatör Mark Kelly’yi siyasi açıklamaları nedeniyle cezalandırmak amacıyla savunma bakanlığı yetkilerini kullanmaya çalıştı. Somut olarak, Kelly’ye resmî bir kınama yazısı gönderilmesi ve emekli askerî rütbesinin düşürülerek emekli aylığının azaltılmasına yol açabilecek bir idari süreç başlatılması talimatı verdi. Kelly, bu işlemlerin anayasal ifade özgürlüğünü ihlal eden bir siyasi misilleme olduğunu savundu. Dolayısıyla Hegseth’e yöneltilen iddia Kelly’e karşı intikam duygusuyla hareket etmek ve bu yönde kamu gücünü kullanmak.

Sonuç olarak, bu suçlamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, azil girişiminin yalnızca askerî stratejiye ilişkin bir görüş ayrılığını değil aynı zamanda kamu gücünün kullanılma biçimine yönelik bir itirazı yansıttığı görülmektedir.

Sürecin usule ilişkin boyutu da önem taşımaktadır. Azil maddelerinin sunulması, ilgili yetkilinin Temsilciler Meclisi tarafından resmen suçlandırıldığı anlamına gelmez. Bunun için Temsilciler Meclisinde basit çoğunlukla karar alınması; görevden uzaklaştırma içinse Senatodaki yargılama sonucunda üçte iki çoğunlukla mahkûmiyet kararı verilmesi gerekir. Dolayısıyla Hegseth örneği, anayasal açıdan ciddi iddiaların gündeme getirilmesi ile bu iddialar doğrultusunda harekete geçmek için gerekli siyasi desteğin sağlanması arasındaki mesafeyi ortaya koymaktadır.

3 Ocak 2027’de yeni Kongre yemin ederek göreve başlayacak. Kuşkusuz Hegseth ile ilgili iddialar bir kez daha gündeme gelecek. Demokratlar hatta cumhuriyetçiler ara seçimden sonra Trump’dan bir kelle istediler ve açıkça Hegseth’in adını verdiler lakin Trump Hegseth’in arakasında durdu. Anlaşılan Trump o kelleyi vermek yerine gücünüz yetiyorsa siz gelin alın mesajını veriyor. Trump kurnaz bir işadamı… Hegseth’i kendisi değil Kongre eliyle görevden alacak ve aynı zamanda kendisine yönelik azil tartışmalarını da Hegseth üzerinden söndürecek. Bir başka deyişle Hegseth’in azli tüm yaşananların kefareti olarak kabul edilecek. En azından Trump böyle düşünüyor…