"Rejim Değişikliği" kitabında yer alan: Washington-Tel Aviv hattının perde arkası

New York Times muhabirleri Maggie Haberman ve Jonathan Swan tarafından kaleme alınan "Rejim Değişikliği: Donald Trump'ın Emperyal Başkanlığının Perde Arkası" adlı eser, Washington-Tel Aviv hattındaki gizli pazarlıkları ve Doha krizinin perde arkasını gösterdi. Kitapta yer alan bilgilere göre; 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren Gazze ateşkes anlaşmasından hemen önce Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya telefon açarak, "Tüm Yahudiler senden bıktı. Herkes senden nefret ediyor ama ben senin arkanda durdum" ifadeleriyle bağırdı.

Eserde, iki ülke arasındaki ilişkilerin perde arkasında yaşanan derin krizler, Jared Kushner'in yürüttüğü arka kapı diplomasisi ve tarafların birbirine yönelik güvensizlikleri gözler önüne serildi.

Doha saldırısı Beyaz Saray'da güven krizine yol açtı

Kitaptaki iddialar, Washington ile Tel Aviv arasındaki güvensizliğin sadece sözlü tartışmalarla sınırlı kalmadığını, sahada da birbirlerinden habersiz adımlar atıldığını gösterdi.

Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner'in, dönemin İsrail Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer ile Gazze planını görüşmesinden hemen bir gün sonra, İsrail ordusunun Katar'ın başkenti Doha'ya saldırı düzenlediği ortaya çıktı. İsrail'in bu hamlesiyle aldatıldıklarını düşünen Kushner ve Witkoff'un, "Dermer bize yalan söyledi" diyerek Beyaz Saray’da kriz çıkardığı, ancak daha sonra bu krizi Netanyahu’yu tamamen uzlaşmaya zorlamak için bir fırsat olarak kullandıkları aktarıldı.

Arka kapı diplomasisi: Taslak metni Katar ile birlikte şekillendirdiler

New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjında yürütülen diplomatik temaslarda, Kushner ve Witkoff’un Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile bir araya gelerek taslak metni birlikte şekillendirdikleri iddialarına da kitapta yer verildi.

Beyaz Saray yetkililerinin, Netanyahu'nun planı sabote etme ya da Trump'ı arayarak süreci rayından çıkarma ihtimaline karşı telefon görüşmelerinde özel önlemler aldığı, İsrail Başbakanı hatta bağlandığında Kushner ve Witkoff'u da gizlice dinlemede tuttuğu belirtildi.

Ağır baskı altında gelen "yapay" birlik pozu

Telefon görüşmesindeki ağır siyasi baskı karşısında direnemeyen Netanyahu'nun 20 maddelik planı kabul etmek zorunda kaldığı belirtilirken, bu gerginliğin hemen ardından düzenlenen ortak basın toplantısında ise kamuoyuna yapay bir birlik pozu verildiği hatırlatıldı.

Küresel ve bölgesel aktörlerin baskılarıyla 10 Ekim 2025'te yürürlüğe giren; esir takası ve kısmi çekilme gibi maddeleri içeren ateşkes planı, günümüzde İsrail'in yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmemesi ve yerel saldırılarını sürdürmesi nedeniyle Filistin tarafında halen samimiyetsiz bir süreç olarak değerlendirilmeye devam ediyor.

Kaynak: AA