Vatandaşa Döner Diye Bunu Yediriyorlar

Et döner üretim tesisinde çalışan kişilerin hijyenden uzak görüntülerini sosyal medyada paylaşılmasının ardından tüm gözler et ve tavuk döner satışı yapan restoranlara çevrildi. Tartışılan konulardan bir diğeri de dönerin hilesiz ve katkısız bir şekilde tüketicinin tabağına gelmesi oldu.

Et dönere göre tavuk dönerin daha fazla tercih ediliyor olmasının nedeni ise fiyatının daha düşük olması. 100 gram tavuk döner 10-13 lira arasında değişirken aynı gramajda et dönerin fiyatı 18 liradan başlıyor. Tavuk veya et döneri bu fiyatlardan daha aşağıda satan bazı restoranlar maliyeti düşürerek daha fazla kazanmak için hile yapıyor. Tavuk dönerde bazı restoranlar gramajda hile yaparken 100 gram fiyatına 50 gram satıyor.

50 gramlık tavuk dönerin içerisine de büyük oranda tavuğun yağlı olan kısmı yani derisi eklenerek maliyeti düşürülüyor. Böylece daha çok kar etmeyi amaçlıyor.

Gıda Mühendisleri Odası Antalya Şube Başkanı Ali Manavoğlu, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın sık sık gıda işletmelerini denetlediğini söyledi. Denetleme yapılıyor olmasına rağmen bazı işletmelerin hile yapmaktan kaçınmadığını söyleyen Manavoğlu, ‘Et dönerin içerisine kıyma konulabiliyor. Tek tırnaklı ve domuz eti gibi ürünlerin konulduğunu biliyoruz. Bu hileleri tadarak anlamak mümkün değil. Güvenilir firmalardan alışveriş yapmak lazım. Arka planda neler olduğu ise laboratuvar testiyle tespit edildi. Hile açısından et döner daha riskli. Tavuk dönerde en fazla yağ oranı artırılabilir, et dönerde ise farklı ürün ve tek tırnaklı hayvanların eti kullanılabilir. Hangi etin karıştırıldığını tadımla anlayamayacağınız için asıl risk grubu et dönerdir’ dedi.

Hileli ürün ve tağşişi engellemek ve tüketicinin ne yediğini bilmesi için bazı işletmeler teknolojinin gücünden faydalanıyor. Karekod sistemine geçen bu işletmeler, dananın hangi çiftlikte yetiştirildiğini, 100 gram et dönerin sahip olduğu besin değerlerini, hangi yağın kullanıldığını, dananın küpe numarasını, kalite belgelerini, karkas halde dananın etinin hangi koşullarda saklandığına kadar tüm bilgileri sisteme yüklüyor. Restorana giden tüketici, mönüdeki karekodu cep telefonu kamerasıyla tarattığı zaman tüm bu bilgiler karşısına çıkıyor. Bu sayede tüketici sipariş verdiği et dönerin izini tabaktan çiftliğe kadar sürebiliyor.

Antalya Organize Sanayi Bölgesi'nde et döner üretimi yapan ve karekod sistemini kullanan tesiste gıda mühendisi olan Mehmet Erkuş, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın tesislerini çok sık denetlediğini belirtti. Bazı işletmelerin maliyeti düşürmek için hileye başvurduklarını belirten Erkuş, ‘Her yaprak şeklinde kesilen döner yaprak döner değildir. Kıyma döneri de yaprak şeklinde kesiyorlar. Hile yapma oranı yüksektir. Yağ oranı artırılabilir ve baharatlarla bu baskılanır. Herkes tadına bakarak anlayamaz. Ben gıda mühendisi olarak tadına baksam ben de anlamam hileli ürünü’ ifadelerini kullandı. Erkuş, karekod uygulamasının tüketicinin gönül rahatlığıyla etini yediğini söyledi.

Sadece et dönerde değil tavuk dönerde de hile yapan işletmeler var. Bu işletmeler tavuk etine herhangi bir şey karıştırmasa da tavuğun yağlı olan derisini kullanıyor. Bazı işletmeler ise 100 gram diye 50 gram tavuk döner kullanıyor. 22 yıldır tavuk döner restoranı işletmecisi olan Ali Demirbilek, ‘Maalesef tavuk dönerde de hile oluyor. Teraziyle oynuyorlar. 100 gram yerine 50 gram tartıp veriyorlar. Birçok kişi bunu anlamıyor. Tavuğun eti yerine yağlı olan derisini tüketiciye veren işletmeler de var’ diye konuştu.

Et döner siparişi veren Dudu Özer, yıllardır aynı yerden et döner yediğini, lezzetine, temizliğine çok dikkat ettiğini belirtti. Özer, bildiği işletmelerden alışveriş yaptığı için içinin rahat olduğunu belirtti.

Fiyatların yüksek olduğundan bahseden Atilla Bozkurt, döner tarzı ürünlerin fabrikasyon olmasının her zaman riskli olduğunu söyleyerek, ‘Butik tesislerin eti kendi mutfaklarında işleyip odun ateşinde pişirmeleri fiyatı etkiliyor ama burayı seviyoruz ve güvenle yiyoruz’ dedi.

Tavuk döner siparişi veren Orhan Karadağ, sıklıkla et döner tükettiğini, tavuk döneri de zaman zaman tercih ettiğini söyledi. Restoranda ilk olarak temizliğe dikkat ettiğini belirten Karadağ, ‘Restoranda fiyatı düşük üründen her zaman şüphelenirim. 5 liraya et ya da tavuk döner yemem’ diye konuştu.