Şehzade Mustafa'nın Erzurum tarihi üzerindeki etkisi belgelendi

Osmanlı Arşivi’nde keşfedilen önemli bir belge, Şehzade Mustafa’nın Erzurum ile olan bağlantısını yeniden gündeme taşıdı. Belge, Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Erzurum Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi ve tarih araştırmacısı Taner Özdemir tarafından ortaya çıkarıldı.

Fermanın tarihi ve önemi:

Özdemir, Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi’nde yer alan belgenin özetinde “Merhum Şehzade Mustafa hakkında Erzurum Beylerbeyi Ayaş'a ferman” ifadesinin dikkat çektiğini belirtti. Belgenin tarihi ise 29 Zilhicce 960 olarak kaydedilmiş. Bu, Şehzade Mustafa’nın 1553 yılında öldürülmesinin ardından Erzurum Beylerbeyi Ayas Paşa’ya gönderilen bir fermanı temsil ediyor. Araştırmalar, bu fermanın varlığının, bazı Tatarların “gaybet idüb” diyerek Mustafa'nın yanına gittiğini belirttiğini vurguluyor.

Şehzade Mustafa'nın yazışmaları:

Taner Özdemir, belgenin yalnızca fermanın varlığından değil, aynı zamanda Şehzade Mustafa’nın Ayas Paşa ile gerçekleştirdiği mektuplaşmalardan da önem kazandığını belirtti. Araştırmalara göre, Mustafa, Ayas Paşa’dan gelecekte kendisine destek vermesini talep etmiş ve Ayas Paşa da şehzadenin tahta çıkması hâlinde kendisini unutmamasını istemişti. Türk Tarih Kurumu’nun yayımladığı çalışmalar da bu yazışmaların varlığını net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Özdemir, belgenin, Erzurum’un XVI. yüzyıldaki konumunu anlamamız açısından son derece kıymetli olduğunu ifade ederek, “Belgenin özetinde doğrudan Şehzade Mustafa hakkında bir ferman olduğunun belirtilmesi, bu dökümanın önemini açıkça ortaya koyuyor,” dedi. Ayrıca, Erzurum’un Osmanlı Devleti’nin doğu siyasetinde önemli bir merkezi olduğunu belirterek, “Burada Erzurum’u sadece bir sınır şehri olarak değerlendirmemek gerekiyor. Erzurum Beylerbeyliği, Osmanlı Devleti’nin doğu siyasetinde son derece stratejik bir mevkiydi,” ifadesini kullandı.

Sonuç olarak, Şehzade Mustafa’nın ölümünden sonraki süreçte Erzurum’daki gelişmelerin de ivedilikle incelenmesi gerektiği vurgulanıyor. Araştırmacı Taner Özdemir, “Gelecekte bu belge ile dediğimiz konulara dair daha fazla bilgi elde edilebilmesi için paleografik okumaların yapılması önemli olacaktır,” şeklinde ifade etti.

OSMANLI ARŞİVİ’NDEKİ ÖNEMLİ BİR BELGE, ŞEHZADE MUSTAFA’NIN ERZURUM’LA BAĞLANTISINI BİR KEZ DAHA GÜNDEME TAŞIDI. BELGEYİ TÜRKİYE DİL VE EDEBİYAT DERNEĞİ ERZURUM ŞUBESİ YÖNETİM KURULU ÜYESİ VE TARİH ARAŞTIRMACISI TANER ÖZDEMİR ORTAYA ÇIKARDI.