Kuzey Yarım Küre, 2026-2027 kışına sıra dışı atmosfer olaylarının etkisi altında giriyor. Kuzey Kutbu’ndaki soğuk havayı çevresinde tutan kutup girdabında mevsim normallerinin çok öncesinde yaşanan zayıflama, Avrupa ve Kuzey Amerika’da yeni soğuk hava dalgalarının görülme ihtimalini gündeme getirdi. Pasifik Okyanusu’nda etkisini artıran El Nino ise kışın nasıl geçeceğine ilişkin tahminleri daha karmaşık hale getiriyor. Bilim insanları, iki büyük atmosfer olayının aynı dönemde etkili olmasının sıcaklık ve yağış düzenlerinde önemli değişikliklere yol açabileceğine dikkat çekiyor. Ancak mevcut gelişmeler, kışın tüm bölgelerde sert geçeceği anlamına gelmiyor.
Kutup girdabında tarihi gelişme
Normal şartlarda ocak-mart döneminde görülmesi beklenen büyük ani stratosferik ısınma olayı, bu yıl kasım ayında ortaya çıktı. Daha önce kaydedilen en erken olayların 28 Kasım'da yaşandığı belirtilirken, bu yılki gelişme mevsim takvimi açısından dikkat çekici bir değişim olarak değerlendiriliyor. Atmosferin yaklaşık 16 ila 48 kilometre yüksekliğindeki stratosfer tabakasında meydana gelen ısınma, kutup girdabını oluşturan güçlü rüzgârların zayıflamasına ve yön değiştirmesine neden olabiliyor. Kutup girdabının zayıflamasıyla normalde Kuzey Kutbu çevresinde tutulan soğuk hava kütlelerinin daha güney enlemlere ilerleme ihtimali artıyor. Bu durum, Kuzey Amerika ve Avrupa'da ani sıcaklık düşüşlerine zemin hazırlayabiliyor.
El Nino kışın seyrini değiştirebilir
Kutup girdabındaki erken bozulma soğuk hava dalgaları ihtimalini artırırken, Pasifik Okyanusu'nda güçlenen El Nino farklı bir atmosferik etki oluşturuyor. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresinin (NOAA) 12 Kasım tarihli değerlendirmesine göre El Nino'nun 2027 yılının ilk aylarına kadar güçlü veya çok güçlü seviyelerde seyretme olasılığı yüzde 79'un üzerinde. El Nino, Pasifik Okyanusu'nun yüzey sularındaki sıcaklık artışı üzerinden atmosfer dolaşımını etkiliyor. Bu değişim dünyanın farklı bölgelerinde sıcaklık ve yağış düzenlerini değiştirebiliyor. Bazı uzmanlar, güçlü El Nino'nun kutup girdabındaki zayıflamanın yol açabileceği aşırı soğukları sınırlayabileceğini düşünüyor. Ancak diğer bilim insanları, El Nino'nun tek başına belirleyici olmayacağını ve kutup girdabının davranışının da yakından izlenmesi gerektiğini vurguluyor.
Aralık ayına dikkat!
Kutup girdabındaki değişimin etkilerinin atmosferin alt katmanlarına ulaşması zaman alabiliyor. Bu nedenle uzmanlar, kasım sonu ve aralık başında Kuzey Avrupa ile Kuzey Amerika'nın doğusunda daha etkili soğuk hava dalgalarının görülebileceği uyarısında bulunuyor. MIT'den iklim bilimci Judah Cohen, mevcut soğuk hava hareketliliğinin daha büyük gelişmelerin başlangıcı olabileceğine dikkat çekiyor. Cohen'e göre kutup girdabındaki bozulmanın etkilerinin yüzeyde hissedilmesi birkaç haftayı bulabiliyor.
Türkiye'de kış nasıl geçecek?
Kutup girdabındaki değişiklikler Türkiye açısından da yakından takip ediliyor. Soğuk hava kütlelerinin Balkanlar üzerinden güneye ilerlemesi halinde Türkiye'de sıcaklıkların düşmesi mümkün. Ancak bu ihtimal, Türkiye genelinde dondurucu soğukların veya yoğun kar yağışının kesin olarak yaşanacağı anlamına gelmiyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 12 Kasım'da güncellediği mevsimlik tahmine göre aralık ayında Türkiye'nin büyük bölümünde sıcaklıkların mevsim normallerinin 1 ila 2 derece üzerinde seyretmesi bekleniyor. Dolayısıyla mevsimlik tahminler ile kısa süreli soğuk hava dalgaları birbirinden ayrı değerlendirilmeli. Önümüzdeki haftalarda atmosferde oluşacak basınç sistemleri ve soğuk havanın izleyeceği rota, Türkiye'nin kış koşullarında belirleyici olacak.
Bilim insanları temkinli
Uzmanlar, kutup girdabındaki erken zayıflamanın kış boyunca devam edecek sert soğukların garantisi olmadığını belirtiyor. Girdabın yeniden güçlenmesi veya ilerleyen haftalarda yeni bozulmalar yaşanması mümkün. Bu nedenle 2026-2027 kışının nasıl geçeceğine ilişkin kesin bir değerlendirme yapmak için henüz erken. Bilim insanları, El Nino ile kutup girdabı arasındaki etkileşimin önümüzdeki haftalarda yakından izlenmesi gerektiğini vurguluyor.
Henüz yorum yapılmamış
Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!