Yer altındaki serinlikle yaz sıcağına çözüm üretiliyor

Yaşar Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mustafa Tutar’ın öncülüğündeki bilimsel araştırma projesi, binaların içindeki bunaltıcı sıcaklıkları sokaklara değil yer altına yönlendirmeyi hedefliyor. Bu yenilikçi sistem, hem bina içi konforu artıracak hem de şehirlerde artan kentsel ısı adası etkisini azaltacak.

Rekor sıcaklıklar ve klima bağımlılığı

Yaz aylarında Türkiye genelinde etkili olan rekor sıcaklıklar, ev ve ofislerde klima kullanımını zorunlu kılıyor. Ancak, standart klimalar dışarıya sıcak hava üfleyerek şehirlerdeki sıcaklık artışını daha da tetikliyor. Bu durum, enerji talebini artırarak şehirlerdeki sıcaklığı daha da yükseltiyor.

Yeni soğutma sistemi ve yapay zeka

Prof. Dr. Tutar’ın yürütücülüğünü üstlendiği projede, 'Helisel Sondaj Kuyusu Isı Değiştiricileri'nin optimum tasarımı üzerinde çalışılıyor. Bu sistem, yeraltının doğal serinliğini kullanarak binaları soğutmayı ve dışarıya sıcak hava salınımını engellemeyi amaçlıyor. Yazın bina içinde biriken sıcak havalar, özel spiral borular aracılığıyla toprağın derinliklerine aktarılıyor. Böylece yaşam alanlarında ferah bir ortam sağlanıyor.

Proje kapsamında, yapay zeka algoritmaları binlerce senaryoyu değerlendiriyor. Toprağın yapısından borunun kıvrımına kadar pek çok detay saniyeler içinde analiz ediliyor ve en az elektrik tüketimiyle en yüksek soğutma verimliliği sağlanacak tasarım belirleniyor. Bu teknoloji, aşırı sıcaklara karşı ekonomik ve çevre dostu çözümler sunmayı hedefliyor.

Karmaşık mühendislik ve düşük maliyet

Prof. Dr. Tutar, sistemin karmaşık mühendislik yapısını yapay zeka ile birleştirerek sistemin performansını en etkili şekilde artırmayı amaçladıklarını belirtti. Bahsettiği karmaşık değişkenler arasında toprağın termofiziksel özellikleri, boru çapı, uzunluğu gibi faktörlerin etkileşimini değerlendirdiklerini ifade etti. Bu yaklaşım, yüz binlerce tasarım senaryosunun hızlıca analiz edilmesine olanak tanıyor.

Uzun vadede ise toprak ısısında dengenin sağlanması hedefleniyor. Prof. Dr. Tutar, yaz döneminde toprağa verilen ısının kışın çekilmesi gerektiğini ve mevcut sistemlerin toprak sıcaklığı artışını sınırlandırmayı amaçladığını vurguladı. Bu nedenle, hibrit sistem ve mevsimsel termal enerji depolama yöntemleri kullanılacağı belirtiliyor.

YAŞAR ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANI PROF. DR. MUSTAFA TUTAR'IN YÜRÜTÜCÜLÜĞÜNDEKİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJESİ KAPSAMINDA, BİNALARIN İÇİNDEKİ BUNALTICI SICAĞI SOKAKLARA DEĞİL YERALTINA YÖNLENDİREN SİSTEM, HEM BİNA İÇİ KONFORU ARTIRMAYI HEM DE ŞEHİRLERDE GİDEREK BÜYÜYEN KENTSEL ISI ADASI ETKİSİNİ AZALTMAYI AMAÇLIYOR.