Türkiye’de Coronavirüs Vakasıyla Karşılaşılmasının Ardından Coronavirüs Adım Adım Tedavi Yöntemi

Son olarak ülkemizde ilk vakanın akabinden ikinci vaka da çıktı. Sağlık Bakanı Koca'nın yaptığı açıklamasında; "Dün akşam sonuçlanan test, üzücü bir öngörüyü doğruladı. Bir hastamız daha var. İlk hastamızın, tanı konur konulmaz takibe alınan çevresindendir" ifadeleriyle Türkiye'deki ikinci coronavirüs vakasını açıkladı. Diğer taraftan Sağlık Bakanlığı coronavirüs vakalarında AIDS tedavisinde kullanılan ilaçların kombinasyonuyla sıtma tedavisi için kullanılan bir takım ilaçların kullanılmasını karar verdi. Hangi hastaya hangi tedavinin uygulanacağının ayrıntılı bir şekilde anlatıldığı coronavirüs algoritmasının adım adım tedavi yolunu yayınlandı.

Algoritmada, AIDS tedavisi için kullanılan ilaçların kombinasyonu ve sıtma tedavisinde kullanılan bir takım ilaçların kullanılmasının kararlaştırıldığı aktarıldı. Algoritmada, 1. basamak sağlık kuruluşlarında vaka yönetimi, 2. ve 3 basamak sağlık kuruluşlarında vaka yönetimi, coronavirüs erişkin hasta yönetimi ve tedavi akış şeması ayrıntılı olarak masaya yatırıldı. Algoritmadaki tedbirler şu şekilde: 1. basamak sağlık kurumlarına (Aile Sağlığı Merkezleri) ateş veya solunum yolu enfeksiyonu belirtileri (öksürük, nefes darlığı) ile gelen kişi, tıbbi maske takılarak öteki hastalardan ayrı bir muayene odasına alınacak.

Bu şahsın son 14 gün içerisinde hızlı vaka artışının olduğu ülkelerde olma ya da coronavirüs tanısı almış bir şahısla temas öyküsü olması durumunda, hastanın hali il, ilçe sağlık müdürlüğüne aktarılacak. Sağlık müdürlüklerinin organizasyonuyla hasta 2. ve 3. basamak sağlık kurumuna sevk edilecek. 2. ve 3. basamak sağlık kurumlarında (devlet hastaneleri ve üniversite eğitim hastaneleri) da coronavirüs tanısına uyan bir vaka ile rastlanması halinde daha önce belirlenmiş olan birimlerde bu şahıs ya da şahıslar izole edilecek.

Hastadan solunum yolu numunesi alınacak. Numune negatif çıkarsa, hastaya alternatif tanıya yönelik tedavi uygulanacak. Tedavi neticesinde semptomlarda 48 saat sonra düzelme yaşanırsa, alternatif tanı için tedavi verilerek evde 14 gün müddet ile izolasyonun sürmesi kaydıyla hasta taburcu edilecek.

48 saat tedaviye karşın belirtilerde düzelme olmazsa hastadan ikinci kez örnek alınacak. 2. örneğin sonucunun da negatif çıkması halinde coronavirüs dışlanarak diğer tedavi yöntemleri uygulanacak. Hastalardan alınan örnek pozitif çıkarsa coronavirüs tanısı ile güncel literatürdeki ve coronavirüs Rehberi'ndeki bilgiler doğrultusuna uygun bir şekilde tedavi alacak. Netleşen olgulardan yoğun bakım ihtiyacı olan ya da entübe edilen hastalar 2. 3. düzey yoğun bakım ünitelerinde izolasyon odalarında müşahede altında tutulacak. Tedavisi olumlu sonuçlanan hastaların taburcu edilmesi için minimum 24 saat arayla alınan iki solunum yolu örneğinin negatif sonuç vermesi beklenecek.

Erişkinler için düzenlenen algoritmada, hazır durumda coronavirüs için güvenilirliği ve etkinliği kanıtlanmış spesifik bir antiviral tedavi olmadığı aktarıldı. Bununla beraber başta Çin olmak üzere çeşitli ülkelerden, hastalık tablosuna ve hastalığın şiddetine göre farklı antiviral tedavilerin uygulandığı çalışmalar yayımlandığı aktarıldı. Bu faaliyetlerde kullanılan antivirallerin etkin olduğu, klinik belirtilerin gerilemesinde ve hastaların iyileşme süreçlerinde olumlu katkısı olduğu belirtildi.Bu tedavilerden lopinavir/ritonavir (HIV ve AIDS'de kullanılan ilaçlar) kombinasyonu ve hidroksiklorokinin (sıtma tedavisinde kullanılan ilaç) Türkiye'de ruhsatlı olduğu aktarıldı. Vakalarda bu ilaçların kullanılmasına karar verildiği aktarıldı.

Kesin tanı knmuş yetişkin coronavirüs olgularına uygulanacak antiviral tedavi algoritması da şu şekilde: Hasta 60 yaş ve üzerindeyse kişilere lopinavir/ritonavir ve hidroksiklorokin tedavisi yapılacak. Hasta 60 yaşın altındaysa komobird hastalıklar varsa (kardiyovasküler hastalıklar, kanser, kronik akciğer hastalıkları başta olmak üzere diğer durumlar) tekrar lopinavir/ritonavir ve hidroksiklorokin tedavisi uygulanacak.

Hasta 60 yaşın altında ve komorbid hastalık yoksa ve hastalığın şiddeti ağır pnömoni (zatürre) seviyesinde ise lopinavir/ritonavir ve hidroksiklorokin tedavileri uygulanacak. Öteki hallderde coronavirüse karşı antiviral verilmeyecek, gözlem yapılacak.