Tekstilde sürdürülebilirlik ve verimlilik hamlesi

Denizli Teknik Tekstil Merkezi'nde sürdürülebilir bir gelecek

Doç. Dr. Görkem Gedik’in liderliğinde Denizli Teknik Tekstil Merkezi’nin (DTTM) altyapısı kullanılarak yürütülen stratejik Ar-Ge projesi, tekstil sektörünün en büyük küresel meydan okumaları olan su ve enerji tüketimine yenilikçi çözümler sunma amacı taşıyor. TÜBİTAK 1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında desteklenen bu çalışma, Türkiye’nin tekstil üretiminde sürdürülebilir yöntemlerle dünya pazarındaki yerini sağlamlaştırmayı hedefliyor.

TÜBİTAK’ın desteklediği Ar-Ge projesinin önemi

TÜBİTAK’ın programı; yeni bilgiler üretilmesi, bilimsel yorumların yapılması veya teknolojik problemlerin çözümlenmesi için bilimsel esaslara uygun projeleri desteklemeyi amaçlıyor. Bu çerçevede desteklenen AR-GE projesi, yalnızca akademik bir çalışma olmanın ötesine geçerek, sanayinin ithalata bağımlılığını azaltacak ve ihracat potansiyelini artıracak somut çıktılar üretmeye odaklanıyor.

İş birliği ve teknolojik altyapı

Proje, Denizli Ticaret Odası (DTO) tarafından kurulan, bölgenin teknoloji üssü konumundaki Denizli Teknik Tekstil Merkezi (TTM) bünyesinde yürütülmektedir. Proje ekibi, akademik bilgi birikimini merkezin teknolojik altyapısıyla birleştirerek Denizli’nin geleneksel ev tekstili üretimini yüksek katma değerli teknik tekstil alanına dönüştürme vizyonuna hizmet etmektedir. Bu iş birliği, üniversitedeki akademik bilgi birikiminin sahadaki yüksek teknoloji altyapısıyla birleşerek somut sektörel çözümlere dönüşmesini sağlıyor.

Proje ekibinin yapısı ve katkısı

Proje ekibinde, akademik tarafı temsilen Doç. Dr. Görkem Gedik, PAÜ Öğretim Üyeleri Dr. Yağmur Meltem Aydın Kızılkaya ve Öğr. Üyesi Dr. Ece Kalaycı ile Tekstil Mühendisi Ümran Baltalı yer alıyor. Sanayi tarafını temsilen ise Denizli ABİGEM ve DTTM’nin teknik kadrosunda görev yapan, aynı zamanda Tekstil Mühendisliği yüksek lisans öğrencisi Beyza Ulusoy da araştırmacı olarak projede yer almakta. Üniversite-sanayi iş birliği ve nitelikli insan kaynağı ile TÜBİTAK 1001 kapsamında bilimsel temelli teknolojik çözümler üretilmektedir.

Ekonomik ve çevresel taahhütler

Doç. Dr. Görkem Gedik, tekstil sektörünün yüksek su ve enerji tüketimi, önemli miktarda atık oluşumu ve lineer üretim modelleri ile karakterize edildiğini belirterek, sektörün %9’undan sorumlu olduğuna dikkat çekti. Bu nedenle, sektörün derin bir dönüşüm yaşaması kaçınılmazdır. Su kaynaklarının korunması ve enerji maliyetlerinin düşürülmesi, markalaşma ve uluslararası rekabette önemli bir eşik haline geldi.

İnovasyonlarla verimlilik artırılıyor

Proje kapsamında, Denizli Teknik Tekstil Merkezi’nde, tekstil materyallerinin susuz boyanmasına olanak tanıyan Süperkritik Akışkan Uygulama (Süperkritik CO2 Boyama) makinesi kullanılmakta. Bu ileri teknoloji, geleneksel su bazlı boyama işlemlerine göre çok daha az enerji ve kimyasal kullanarak işletme maliyetlerinde %50’ye varan bir düşüş potansiyeli sunmaktadır. Ayrıca, plazma teknolojisi ile yüzey aktivasyonunu optimize ederek boyama verimliliğinin artırılması hedeflenmektedir.

Enerji tasarrufu ve maliyet düşüşü hedefleri

Geliştirilen özgün yöntemler ve yardımcı maddelerle poliester liflerin susuz boyanmasında enerji gereksiniminin %20 oranında düşürülmesi planlanmaktadır. Süreç optimizasyonu sayesinde ekipman maliyetlerinde %15 civarında bir azalma sağlanarak, yüksek teknolojili üretimin KOBİ’ler için daha erişilebilir hale getirilmesi hedeflenmektedir. Bu iyileştirmeler, Denizli’deki tekstil işletmelerinin ihracat birim satış fiyatlarını artırarak uluslararası değer zincirlerinde daha üst sıralara tırmanmalarına yardımcı olacaktır. Bu önemli bilimsel çalışma ile Denizli, sürdürülebilir üretim ve yeşil tekstil konusunda küresel bir model olma yolunda emin adımlarla ilerlemektedir.

DOÇ. DR. GÖRKEM GEDİK’İN LİDERLİĞİNDE DENİZLİ TEKNİK TEKSTİL MERKEZİ’NİN (DTTM) ALTYAPISI KULLANILARAK YÜRÜTÜLEN STRATEJİK AR-GE PROJESİ, TEKSTİL SEKTÖRÜNÜN EN BÜYÜK KÜRESEL MEYDAN OKUMALARI OLAN SU VE ENERJİ TÜKETİMİNE YENİLİKÇİ ÇÖZÜMLER SUNDU. TÜBİTAK 1001-BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA PROJELERİNİ DESTEKLEME PROGRAMI KAPSAMINDA DESTEKLENEN ÇALIŞMA, TÜRKİYE’NİN TEKSTİL ÜRETİMİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YÖNTEMLERLE DÜNYA PAZARINDAKİ YERİNİ SAĞLAMLAŞTIRMAYI HEDEFLİYOR.