Suriye Nasıl Kuruldu? Suriye Tarihi

Osmanlı

Yaklaşık olarak 300 yıllık süren sakin dönem batılı devletlerinin bölgeye yönelik politikaları ve 19.yy'da osmanlı devletinin güç kaybetmesiyle son buldu.. özellikle beyrut - şam çevresinde fransızların etkisini göstermeye başladı. ingiltere ve fransa çeşitli bahanelerle bölgeye siyasi ve askeri anlamda müdahalelerde bulundular.

Arap milliyetçiliği

Arap milliyetçiliği fikri ortaya çıktı yine bu dönemde beyrut ve şam merkezli arap milliyetçiliği fikri de ortaya çıkmaya başlamıştı. birleşik bir arap krallığı kurulması hedefiyle yola çıkan lübnanlı ve suriyeli bazı aydınlar bu yolda önemli çalışmalar yaptılar. kulüpler kurdular, gizli faaliyetler yürüttüler. arapların tarihteki gibi güçlü bir konuma gelebilmeleri için “ türkün boyunduruğundan kurtulmak” gerektiği şeklinde ayrılıkçı politikalar izlediler. bu yöndeki faaliyetler her ne kadar arap toplumunda önemli bir karşılık bulmuş olmasa da özellikle toplumun üst tabakasından destek buldu.

Fransa

Bölge fransızların eline geçti suriye-lübnan coğrafyasındaki bu durum ı.dünya savaşının sonuna kadar devam etti. osmanlı devletinin suriye cephesinde fransızlara karşı aldığı mağlubiyetlerin ardından osmanlı ordusu halep’e kadar çekilmek zorunda kalınca bölge fransızların eline geçti. böylece bölgede fransız mandaterliği altında yeni bir dönem başladı. fransa lübnan- suriye coğrafyasına hakim olduktan sonra bölgede böl ve yönet şeklinde bir politika izlemeye başladı.

Gayrimüslim azınlıkları devlet yönetiminde ve ordu içerisinde güçlendirerek nüfusun çoğunluğunu oluşturan sünnilere karşı azınlıkları destekledi. fransızlar bölgenin idari yapılanmasında bu hususa özellikle dikkat ettiler. fransa öncelikle lübnan'ı suriye’den ayırdı ve beyrut başkent olmak üzere lübnan devletini kurdu. lübnan’ın dışında kalan suriye topraklarında ise şam ve halep merkezli iki devlet kuran fransızlar ayrıca birer nusayri ( arap alevisi ) ve dürzi devleti kurdu. böyle bir idari yapılanmayı gerçekleştiren fransa daha sonra bu devletleri suriye federasyonu olarak tek devlet haline getirildi. 1925 yılında ise devletin ismi suriye devleti olarak belirlendi.

1800’lü yılların sonunda arap milliyetçiliği fikri suriye’nin bağımsızlığını ilan ettiği dönemde önemli bir aşamaya ulaşmıştı. osmanlı egemenliğinin ardından arap topraklarındaki ingiliz, fransız idaresi, yapay olarak çizilmiş olan sınırlar ve yeni bir aşamaya ulaşmış olan filistin meselesi arap milliyetçiliğini kamçılamıştı. mısır,ırak,suriye,lübnan da güçlenen milliyetçilik ve sosyalizm bölgede yeni bir dönemi başlattı.