Gümrüklerde veri çağı başlıyor: Yeni dijital sistemler devrede

Türkiye’nin stratejik ticaret koridorları ve anlaşmalarıyla desteklenen bölgesel konumu güçlenirken, gümrüklerde dijitalleşmenin önemi de her geçen gün artıyor. Artık geleneksel gümrük süreçleri yerine, verinin öncelikli olarak yola çıkacağı bir sistem devreye girmekte. Bu devrim niteliğindeki değişimle birlikte, yapay zeka destekli risk analizleri ve mevzuata uygun ticaret yapan firmaların daha hızlı geçiş yapabilmesi hedefleniyor.

Dijital dönüşümün gerekliliği

Asset GLI Genel Müdür Yardımcısı ve Gümrük Müşaviri Barış Çakır, Türkiye’nin yükselen ticaret koridorlarının gümrük sistemlerinde kapsamlı bir dijital dönüşümü zorunlu kıldığını vurguladı. Gelecekte, eşyanın yurtdışına sevkiyatından önce verilerinin gümrük sistemleri arasında paylaşılmasının önemine değinen Çakır, yeni gümrük süreçlerinin daha etkin ve hızlı olacağını belirtti.

Özellikle Irak’taki Kalkınma Yolu Projesi, Orta Koridor’un güçlendirilmesi ve Körfez ülkeleriyle olan ticari ilişkilerin arttırılması, Türkiye’nin uluslararası ticaretteki rolünü önemli ölçüde pekiştirmekte. Çakır, "Araç sınır kapısına gelmeden önce sistemin ne olduğunu bilmesi gerekiyor. Riskli işlemler ortaya çıkmadan tespit edilmelidir" dedi.

Yeni gümrük modelinde veri kontrolü ön planda

Geleneksel gümrük sistemlerinde kontrol yoğunluğu fiziğe dayanırken, yeni modelde daha az fiziki müdahale ve daha fazla veri kontrolü ön planda olacak. Avrupa Birliği’nde gündeme gelen yeni gümrük veri altyapıları, bu dönüşüm için önemli örnekler arasında gösteriliyor. Çakır, bu standardizasyonun sağlanmasının, ticaret anlaşmalarının artmasıyla birlikte daha da kritik hale geleceğini belirtti.

Gümrük müşavirliği mesleğinin de bu dijital dönüşümle birlikte değişeceğini ifade eden Çakır, gelecekte gümrük müşavirlerinin veri ve uluslararası ticaret hukukuna hakim, dijital uyum danışmanı olarak görev alacaklarını söyledi.

Sonuç olarak, Türkiye’nin lojistik geleceğinde dijital altyapının belirleyici olacağını ve bu dönüşümün sağlanması için yenilikçi adımlar atılması gerektiğini ekledi. Gümrüklerin artık sadece fiziksel kontrol noktaları değil, aynı zamanda küresel ticaretin ana damarları haline geleceği öngörülüyor.

ASSET GLI GENEL MÜDÜR YARDIMCISI VE GÜMRÜK MÜŞAVİRİ BARIŞ ÇAKIR