Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği için yarışan altı aday, New York’taki BM Genel Merkezi’nde düzenlenen canlı yayında soruları yanıtladı. Adayların açıklamaları, Gazze, ABD-İsrail-İran savaşı, Hürmüz Boğazı krizi ve Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin yaklaşımlarını gündeme getirdi. Tüm adaylar, Güvenlik Konseyi’nin karar alamadığı durumlarda Genel Sekreter’in geri çekilmemesi gerektiğini vurguladı ve taraflarla doğrudan temas, arabuluculuk, özel elçiler ve bölgesel işbirliğine önem verdiklerini belirtti.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in bu yıl sonunda görev süresinin dolmasıyla yeni Genel Sekreterlik yarışı başlamış durumda. New York’taki BM Genel Merkezi’nde gerçekleşen ve Bloomberg tarafından canlı yayınlanan "BM Şehir Toplantısı: Bir Sonraki Genel Sekreter" başlıklı programa katılan adaylar arasında Michelle Bachelet (Şili’nin eski Cumhurbaşkanı), Maria Fernanda Espinosa (Ekvador’un eski Dışişleri Bakanı), Rafael Mariano Grossi (UAEA Başkanı), Rebeca Grynspan (UNCTAD Genel Sekreteri), Carolyn Rodrigues-Birkett (Guyana BM Daimi Temsilcisi) ve Macky Sall (Senegal’in eski Cumhurbaşkanı) yer aldı. Yaklaşık 90 dakika süren programda, adaylar diplomatlar, BM çalışanları ve sivil toplum temsilcilerinin sorularını yanıtladı.

Ortadoğu’daki çatışmalar BM’nin etkisizliğini gündeme taşıdı

Adaylar, Irak ve İran arasındaki savaşın yalnızca bölgesel bir güvenlik krizi olarak değil, Birleşmiş Milletler sisteminin işlerliğini sorgulatan bir küresel çatışma olarak değerlendirildi. Gazze ve İran’daki çatışmalara dikkat çekilirken, bu sorunların BM’nin barış ve güvenliği koruma kapasitesini sınadığı ifade edildi. İlgili dönemde BM Güvenlik Konseyi’nin ortak bir karar alamaması da eleştirildi.

İran savaşının Hürmüz Boğazı’na etkileri

Programda, İran savaşının Hürmüz Boğazı krizinin küresel enerji piyasalarını nasıl tehdit ettiği konuşuldu. Adaylar, Güvenlik Konseyi’nin tıkanmasının Genel Sekreter’in pasif kalmasını haklı çıkaramayacağı üzerinde birleşti. Rodrigues-Birkett, "Genel Sekreter’in yapamayacağı tek şey denememektir" diyerek alternatif çözümler geliştirilmesi gerekliliğine vurgu yaptı.

Adaylardan ortak mesaj: Reform kaçınılmaz

Altı aday, BM’nin daha etkin hale gelmesi gerektiği konusunda hemfikir oldu. Bachelet, yeni Genel Sekreter’in BM’yi savunarak reformları sürdürecek bir rol üstlenmesi gerektiğini belirtti. Grynspan, Güvenlik Konseyi’ndeki tıkanıklığın Genel Sekreter’in sorumluluklarını artırdığını ifade etti.

İlk ön yoklama 30 Temmuz’da yapılacak

BM Güvenlik Konseyi, 30 Temmuz’da yapacağı kapalı oturumda Genel Sekreter adayları hakkında tercihini belirleyecek. Bu ilk yoklamanın ardından, bir aday gerekli 9 oyu alana kadar süreç devam edecek. Seçilen adayın, 1 Ocak 2027 tarihinde göreve başlaması bekleniyor.

BM GENEL SEKRETER ADAYLARI CANLI YAYINDA BİR ARAYA GELEREK SORULARI YANITLADI