Bitlis'te çeltik hasadı geleneği nesilden nesile aktarılıyor

Bitlis merkeze bağlı Çeltikli köyünde, imece usulü ekimi yapılan çeltiğin hasadı başladı. Bu köy, ismini ürettiği çeltikten alıyor ve köylüler, teknolojinin kullanılmadığı tarlalarda geleneksel çeltik ekimi geleneğini sürdürüyor. Yüzyıllardır ata tohumu kullanılarak yetiştirilen çeltik, 4 aylık bir yetişme süresinin ardından hasat edilip, değirmende öğütüldükten sonra meşhur Şeyhciman pirinci olarak iç piyasada satışa sunuluyor.

Ata tohumu ile üretilen Şeyhciman pirinci:

Çeltikli köyünde üretilen ve bölgede pazarlanan Şeyhciman pirincinin en büyük özelliklerinden biri, düşük şeker oranına sahip olmasıdır. Köylüler, bu özelliği sayesinde ürünün şeker hastalığı olan vatandaşlar tarafından da tercih edildiğini ifade ediyorlar.

Çamur havuzlarında başlayan üretim süreci:

Mayıs ayında köylüler, çamurdan yapılan havuzlarda çeltiği imece usulü ekmeye başlıyor. Dört aylık yetişme sürecinin ardından eylül ayı sonunda hasat yapılıyor. Ekim aşamasında olduğu gibi hasat döneminde de imece usulüyle orak kullanılarak çeltik toplanıyor. Daha sonra traktörlerle köy dışındaki düz bir alana götürülerek başaklarından ayrılması için işlemler gerçekleştiriliyor. Başaklardan ayrılan çeltik, rüzgârda savrulup harman yapıldıktan sonra serilerek kurutuluyor. Kurutma işleminin ardından değirmende öğütülüp pirince dönüştürülerek satışa sunuluyor.

Ahmet Kın, dedesinden ve babasından devraldığı çeltik üretim geleneğini sürdürerek süreci şöyle anlatıyor: "Ben 60 yaşındayım. Bizim çeltiğimiz ve pirincimiz meşhurdur. Çeltik ekimine mayıs ayında başlıyoruz. Kürekle, çamurla ve insan gücüyle çeltik ekimi yapıyoruz. Dört ayda yetişiyor. Çeltik hassas bir ürün olduğu için motorlu makinelerle biçilmiyor," diyerek geleneksel yöntemlerle hasadın nasıl gerçekleştirildiğini anlatıyor.

Kın, geleneksel yöntemi sürdürerek 250 yıldır aynı tohumla üretim yaptıklarını belirtiyor. "Ürünlerimizi Türkiye’nin birçok iline ulaştırıyoruz. Bu gelenek bizim için çok önemli. İnşallah çocuklarımız ve torunlarımız da bu geleneği sürdürecek," diyerek mirasına duyduğu bağlılığı ifade ediyor.

ÇELTİKLİ KÖYÜNDE İMECE USULÜ EKİMİ YAPILAN ÇELTİĞİN HASADI BAŞLADI.