"Adnan Menderes" etiketine ait 6 haber bulundu.
27 Mayıs 1960 darbesinin 63. yıldönümünde Adnan Menderes’in anıt mezarını ziyaret eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Dünya durdukça Menderes hayırla dua ile yad edilecektir." dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Aydın'da Atatürk Kent Meydanı'nda düzenlenen toplu açılış töreninde gündeme dair önemli açıklamalarda bulundu. Konuşmasına Menderes'in mektubunu okuyarak başlayan Başkan Erdoğan, "Biz Yassıada'yı 'Demokrasi ve Özgürlükler Adası' haline getirdik. Bizim CHP'den farkımız bu. Yandaşlarından farkımız bu. Yargılamanın yapıldığı salonu da müze haline dönüştürdük." ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Topkapı Anıt Mezar'da düzenlenen Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan’ın anma töreninde konuştu. Erdoğan törende 1960 darbesinin Cumhuriyet ve demokrasi için kara bir gün olduğunu söyledi.
Türk demokrasi tarihinin kara lekelerinden biri olan 27 Mayıs 1960 darbesinin üzerinden 61 yıl geçti. 27 Mayıs 1960 ihtilali Anayasa ve TBMM tarafından feshedilmiş olmasına rağmen ülkenin başbakanı ve iki bakanı idam edilmiştir.
1960’ların sokaklarından önce tanklarıyla darbeciler geçti. Sonra zafer şarkılarıyla gençler... İsyan bayraklarıyla işçiler, sağcılar, solcular ve polisler. Sonra yeniden cuntacılar ve darbeciler… Ülke darbelerin pençesinde 12 yıl geçirdi. Ve sonunda tüm yollar yine aynı kavşağa çıktı.27 MAYISI DARBESİ NEDENLERİ NELERDİR?Çok partili hayata geçilmesinin ardından 1950 yılında yapılan seçimlerde Demokrat Parti %53 oy alarak büyük büyük bir zafer kazanmış ve tek başına iktidar olmayı başarmıştır. İktidara gelmesinin ardından muhalefet ve iktidar arasındaki tansiyon giderek yükselmiş ve bağlar kopma noktasına gelmişti. Ordudaki politik ayrışma ve sokak olayları sonucunda 27 Mayıs darbesinin yaşanmasına neden oldu.1954 yılında yapılan seçimlerde Demokrat Parti iktidarı devam ederken 27 Mayıs darbesine giden ilk olay da 6-7 Eylül 1955’de yaşandı. Selanik’te Atatürk’ün evinin bombaladığı haberi üzerine başlayan olaylarda binlerce Rum göç etmek durumunda kalmıştır.NEDEN DARBE OLDU?Demokrat Parti yapılan erken genel seçimlerde 1957 yılında tekrar iktidara geldi. Ancak bu seçimlerde DP’nin oy oranı düşmüş ana muhalefet partisi CHP’nin oyları yükselmişti. Seçimin ardından meydana gelen ‘9 Subay Olayı’ ordu içerisindeki bir grup subayın hükümete karşı darbe hazırlığı içerisinde olduğu ihbarı neticesinde ismi geçen subaylar tutuklanıp yargılanmıştır. Bu olay darbeye giden süreçteki ilk ciddi adım olarak kayıtlara geçmiştir.Hükümet ve muhalefet arasında sert çekişmeler yaşanmaya devam ederken hem meclis sıralarında hem de sokaklardaki olayların sertlik derecesi artmaya devam ediyordu. 1958 ve 1959 yaşanan Uşak, Topkapı, Geyikli ve Kayseri olaylarında iktidar ve muhalefet arasında çekişmeler şiddetini arttırarak devam etti.555K GÖSTERİLERİNDE NEDİR?Demokrat Parti ülke yönetimindeki otoritesini yeniden sağlamak amacıyla muhalefetin ve basının faaliyetlerini 3 ay süre ile soruşturulacağı ‘Tahkikat Komisyonu’nun’ kurulması üzerine mecliste sert tartışmalar yaşanmasına neden olmuştur. “…Şartlar tamam olduğu zaman millet için ihtilal meşru bir haktır. Bu yolda devam ederseniz sizi ben bile kurtaramam” İsmet İnönü’nün Tahkikat Komisyonu Kanunu görüşüldüğü sırada söylediği bu sözler 27 Mayıs’a giden süreçte önemli bir dönüm noktası oldu ve gündemi altüst etti.Üniversite öğrencilerinin hükümet aleyhine gösterilere başladığı 1960 yılında, İstanbul Beyazıt Meydan’ında eylemler sırasında öğrenci Turan Emeksiz’in seken bir kurşun sonucu hayatını kaybetti. Yaşanan olaylardan dolayı İstanbul ve Ankara sıkıyönetim ilan edildi. Öğrenci olayları yurt geneline yayılırken basın yasağından dolayı da insanlar doğru habere ulaşamadıkları için dedikodu aracılığıyla yayılmıştır. Ankara’da bir öğrenci grubu tarafından organize edilen 555K kodu ile 5’inci ayın 5’inde saat 5’te Kızılay’da gösteri düzenledi. Harp öğrencileri Darbeden 6 gün önce 21 mayıs günü sokağa çıkarak Zafer Anıtı’na kadar sessiz bir yürüyüş yaptı.27 MAYIS 1960 DARBESİ SONUÇLARI NELERDİR?Takvimler 27 Mayıs 1960 yılını gösterdiğinde 37 yaşındaki genç Türkiye Cumhuriyeti ordusu tarafından iktidarda olan Demokrat Parti yönetimine darbe yaptı. Türk Silahlı Kuvvetleri içerisindeki bazı general ve subayların oluşturduğu 38 kişilik Milli Birlik Komitesi, "DP'nin ülkeyi gitgide bir baskı rejimine ve kardeş kavgasına götürdüğü" gerekçelerini ileri sürerek 27 Mayıs sabaha karşı yönetime el koydu. Anayasayı ihlalden yargılanacak olan, aralarında Celal Bayar, Adnan Menderes, Demokrat Parti Milletvekilleri, il ve ilçe yöneticilerinden oluşan 592 kişi tutuklandı. Ardından Anayasa ve TBMM feshedilerek antidemokratik yöntemler devreye sokuldu.Başbakan Adnan Menderes, eski Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve eski Maliye Bakanı Hasan Polatkan’ın idam edilmesine karar verilen Yassıada Yargılamaları 14 Ekim 1960 yılında başlayıp 15 Eylül 1961 yılında karara bağlandı. Cumhurbaşkanı Celal Bayar’a verilen idam kararı ise yaş haddinden dolayı müebbet hapis cezasına çevrildi. 27 MAYIS DARBESİNİ YAPAN SUBAYLAREmir komuta zinciri olmadan yapılan darbede rol alan subaylar şunlardır:- Hava Kurmay Albay Haydar Tunçkanat- Deniz Kurmay Binbaşı Selahattin Özgür.- Korgeneral Cemal Madanoğlu- Kurmay Albay Osman Köksal.- Kurmay Albay Ekrem Acuner.- Kurmay Binbaşı Şefik Soyuyüce.- Kurmay Yarbay Sezai Okan.- Kurmay Albay Mucip Ataklı.- Kurmay Yarbay Sezai Okan.- Tuğgeneral İrfan Baştuğ.- Kurmay Albay Alparslan Türkeş- Kurmay Albay Sami Küçük- Tuğgeneral Sıtkı Ulay - Kurmay Albay Mucip Ataklı- Hava Kurmay Binbaşı Emanullah Çelebi
Vatandaşlar içerisinde 27 Mayıs tarihinde Adnan Menderes kim olduğu, neden ve ne zaman asıldığı konuları araştırıyor. Türkiye Cumhuriyeti'nin eski başbakanlarından olan Adnan Menderes ve Demokrat Parti iktidarı, 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesi ile birlikte sona ermişti ve Başbakan Menderes, yargılamalar sonrası idam edilmişti. Haberimiz içerisinde Adnan Menderes hakkında merak edilenleri bulabilirsiniz.ADNAN MENDERES KİMDİR?Tam ismi Ali Adnan Ertekin Menderes olan Menderes, 1899 yılında Aydın'da dünyaya gelmiştir. 1950 - 1960 tarihleri arasında Türkiye Cumhuriyeti'nin başbakanlığını görevinde bulunmuştur. Adnan Menderes, İstiklal Madalyası sahibi Türk siyasetçi, devlet adamı ve hukukçudur.Serbest Cumhuriyet Fırkası, Cumhuriyet Halk Partisi ve Demokrat Parti içerisinde siyaset hayatında bulunan Menderes, 27 Mayıs Darbesi'nin ardında, 17 Eylül 1961'de idam edilmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) 1990 yılında çıkarmış olduğu yasa ile birlikte, Menderes ve onunla birlikte idam edilenlere itibarlarını geri vermiştir.ADNAN MENDERES ASLEN NERELİ?Adnan Menderes, Aydın Koçarlı'da varlıklı bir çiftçinin oğlu olarak dünyaya gelmiştir. İbrahim Ethem'in oğlu olan Menderes okul hayatına, İzmir İttihat ve Terakki Mektebi'nde başladı. Eğitimini bu okulun ardından İzmir Amerikan Koleji'nde sürdürmüştür. 1931 yılında CHP Aydın milletvekili seçilmesinin ardından ise Ankara Hukuk Fakültesi'ne girmiş ve 1935 tarihinde de mezun olmuştur. Yedek subay eğitimi almasına rağmen, Birinci Dünya Savaşı'na sıtma hastalığına yakalanmasından ötürü katılım gösteremeyen Menderes, Kurtuluş Savaşı'nda göstermiş olduğu başarılara istinaden İstiklal Madalyası almıştır.ADNAN MENDERES NEDEN VE NE ZAMAN ASILDI?27 Mayıs 1960'de sabaha karşı saat 4 civarında radyoda Kurmay Albay Alparslan Türkeş, TSK olarak yönetime el koyduklarını ifade etmiş ve askeri darbenin neden yapıldığını bir radyo bildirisi ile halka açıklamıştı. Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK)'nin 27 Mayıs 1960 günü darbe açıklaması yapmış olduğu zamanda Eskişehir'de olan Adnan Menderes, birlikte olduğu siyasiler ile birlikte Kütahya'da tutuklanmış ve buradan da Ankara'ya getirilmişti. Başkent Ankara'da bir süre tutulan Menderes, bunun sonrasında yargılanmak üzere Yassıada'ya gönderilmişti.27 Mayıs Darbesi'ni yapan cuntacıların özel olarak kurmuş oldukları mahkeme olan Yüksek Adalet Divanı, 9 ay 27 gün süresince Menderes ve kendisi ile birlikte olan siyasetçileri yargıladı. Yargılama süreci neticesinde 14 kişinin idamına, 31 kişinin ise ömür boyu hapse mahkum edilmesi yönünde karar verildi. Fakat Cemal Gürsel başkanlığındaki Milli Birlik Komitesi; Celal Bayar, Adnan Menderes, Hasan Polatkan ve Fatin Rüştü Zorlu dışında kalan kişilerin idam cezasını affetti. Celal Bayar'ın cezası yaş haddi sebebiyle ömür boyu hapse çevrildi. Diğer 418 sanığa da 6 ay ile 20 yıl arasında değişkenlik gösteren hapis cezaları yahut beraat kararı verildi.Menderes, toplam 13 ayrı davadan yargılanmış ve Bebek Davası haricinde kalan bütün davalardan da suçlu kararı çıkmıştır. Menderes, hakkındaki karar Milli Birlik Komitesi tarafınca onay alınca, 17 Eylül 1961'de İmralı Adası'nda idam edilmiştir. Bu olaydan 29 sene sonra da alınan bir karar ile 17 Eylül 1990'da naaşları Cumhurbaşkanı ve devlet erkanının katılmış olduğu bir tören ile birlikte İmralı'dan alınmış ve İstanbul'da bulunan Adnan Menderes Bulvarı Topkapı çıkışı bölgesinde yapılmış olan Anıt Mezara nakledilmiştir.ADNAN MENDERES'İN SUÇLARIYassıada Yargılamaları'nda Adnan Menderes 13 suçun 12'sinde suçu görüldü. Beraat ettiği tek deva Bebek Davası'dır. İşte suçlu bulunduğu davalar:- 6-7 Eylül Olayları davasında Menderes Kemal Hadımlı, Fatih Rüştü Zorlu ile birlikte suçlu bulunur. - Vineleks Davası'nda Menderes ve Hasan Polatkan suçlu bulundu.- Ali İpar Davası: Bu davada, Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu, Hasan Polatkan, Medeni Berk ve Hayrettin Erkmen ile İpar Transport şirketinin sahibi armatör Ali İpar döviz yasasını ihlal etmek iddiasıyla yargılandılar ve mahkum edildiler.- Örtülü Ödenek Davası: Menderes ve Başbakanlık Müsteşarı Ahmet Salih Korur, Başbakanlık örtülü ödeneğini yasalara uygun olmayan biçimde kullanmalarından ötürü yargılandılar. - Radyo Davası: Adnan Menderes ve yedi eski bakan, "devlet radyosunu, siyasal amaçlarına alet ederek partizanca kullanmak, muhalefete radyoyu kullanma hakkını tanımamak ve bu suretle anayasayı ihlal etmek" suçuyla yargılandı ve mahkum edildi.- Topkapı Olayları Davası: İsmet İnönü, 4 Mayıs 1959 tarihinde İstanbul'a geldiğinde Topkapı'da emniyet müdürü tarafından durdurulur. Daha sonra halkın saldırısına uğrar. Bu saldırıya polisler ve askerler müdahale etmez. 17 sanık yanında Celal Bayar ve Adnan Menderes de mahkum edilir.- Çanakkale Olayı Davası: CHP'li iki bakanın seyahat özgürlüğünü engellemesi sebebiyle mahkum edildi.- Kayseri Olayı Davası: "CHP Genel Başkanı İsmet İnönü’nün seyahat özgürlüğünü engellemek" suçuyla Adnan Menderes ve Celal Bayar mahkum edildi.- Demokrat İzmir Davası: "2 Mayıs 1959 tarihinde halkı Demokrat İzmir gazetesinin matbaasını tahrip etmeye teşvik" suçuyla mahkum edildi.- Üniversite Olayları Davası: Çıkan öğrenci olayları sonucu 40 öğrenci yaralanır, Turan Emeksiz adlı öğrenci polis kurşunuyla öldürülür. - İstimlak Davası: İstanbul'da birçok vatandaşın mülkünü bedelini tam ödemeden satın almak suçuyla mahkum edildi.- Vatan Cephesi Davası: "Vatan Cephesi'ni kurarak, bu örgütü bir sınıfın başka bir sınıf üzerinde tahakkümü için araç olarak kullanmak" suçuyla 19 sanık mahkum edilir. Aralarında Adnan Menderes ve Celal Bayar da vardır.- Anayasayı İhlal Davası: Türk Ceza Kanunu'nun 146. maddesini ihlal eden 8 suç yüzünden Menderes mahkum edildi.