Senato’da dikkat çeken tasarı: Türkiye denklem dışı bırakıldı

ABD Senatosu’nda gündeme alınan yeni yasa tasarısı, Doğu Akdeniz’de enerji ve ticaret dengelerini değiştirecek tartışmalı bir süreci başlattı. Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru’nu (IMEC) kurumsal zemine taşımayı amaçlayan düzenleme, Türkiye’yi bölgesel denklemin dışında bırakarak Ankara’nın enerji merkezi olma hedefini doğrudan hedef alıyor.

29 Nisan 2026’da Senatörler Cory Booker ve Dave McCormick tarafından sunulan “Doğu Akdeniz Geçit Yasası”, enerji altyapıları, liman güvenliği ve ticaret ağlarını İsrail, Mısır, GKRY ve Yunanistan ekseninde yeniden şekillendiriyor. Tasarının dikkat çeken yönü ise “Doğu Akdeniz ülkeleri” tanımında Türkiye’ye yer verilmemesi oldu. Böylece Washington’un, bölgedeki stratejik hattı Türkiye’yi baypas edecek şekilde inşa etmeyi planladığı değerlendirmeleri güç kazandı.

Uzmanlara göre bu yaklaşım yalnızca teknik bir tercih değil; aynı zamanda yeni bir jeopolitik hizalanma girişimi. Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’nde Türkiye’yi “Orta Koridor”un kilit ülkesi olarak görmesine karşın, ABD’nin deniz merkezli IMEC planında Ankara’nın dışarıda bırakılması dikkat çekiyor. Böylece enerji, dijital altyapı ve lojistik ağlarının Yunanistan-GKRY-İsrail hattında yoğunlaştırılması hedefleniyor.

Ankara ise bu tabloya “Kalkınma Yolu Projesi” ile karşılık veriyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın IKBY Başbakanı Mesrur Barzani ile yaptığı görüşme sonrası yeniden gündeme gelen proje; Basra Körfezi’ni Irak üzerinden Türkiye’ye, oradan Avrupa’ya bağlamayı amaçlıyor. Bu stratejide Ceyhan Limanı’nın kritik rol üstlenmesi beklenirken, Türkiye enerji ve ticaret geçişlerinde en güvenli ve ekonomik güzergâhın kendi topraklarından geçtiğini savunuyor.

Ancak ABD merkezli yeni tasarımın, Türkiye’nin enerji terminalleri ve lojistik kapasitesini ikinci plana iterek yatırımları Girit ve Güney Kıbrıs hattına yönlendirmeyi amaçladığı belirtiliyor. Uzmanlar, Türkiye’nin dışlandığı bir Doğu Akdeniz mimarisinin bölgesel enerji güvenliğini daha kırılgan hale getireceği görüşünde birleşiyor.

Senato’daki yasa tasarısı, Ankara açısından yalnızca diplomatik bir mesaj değil; küresel enerji ve ticaret rekabetinde yeni dönemin işareti olarak değerlendiriliyor. Türkiye’nin ise Kalkınma Yolu ve Kuşak ve Yol gibi projeler üzerinden bölgesel ağırlığını artırarak bu denklemin dışında kalmamak için yeni adımlar atması bekleniyor.

Kaynak: Aydınlık Gazetesi