Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ve Gürcistan Dışişleri Bakanı Maka Botchorishvili'nin katılımıyla İstanbul'da gerçekleştirilen 10. Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan Üçlü Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın ardından yayımlanan İstanbul Bildirisi, üç ülkenin bölgesel işbirliğini daha da derinleştirme kararlılığını ortaya koydu.
Bildiride, Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan arasında uzun yıllara dayanan dostluk, iyi komşuluk, karşılıklı saygı ve güven temelinde şekillenen ilişkilerin altı çizilirken, siyasi, ekonomik, ticari, kültürel, bilimsel ve teknolojik alanlardaki işbirliğinin daha ileri seviyelere taşınması yönündeki ortak irade vurgulandı.
Üç ülkenin bölgesel barış ve istikrarın sağlanmasına yönelik katkılarının takdir edildiği metinde, bu yaklaşımın yalnızca bölge için değil, daha geniş coğrafyalarda kalkınma ve refahın desteklenmesi açısından da önemli olduğu ifade edildi.
Bildiride ayrıca terörizm, ulusaşırı organize suçlar, siber saldırılar ve hibrit tehditler başta olmak üzere giderek karmaşık hale gelen güvenlik risklerine karşı ortak mücadele anlayışının güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekildi. Ticaret ve yatırım ilişkilerinin geliştirilmesinin, bölgenin ekonomik potansiyelinin artırılması açısından kritik önemde olduğu belirtildi.
Bölgesel bağlantısallığın ekonomik büyüme ve kalkınmanın temel unsurlarından biri olduğuna işaret edilen bildiride, üç ülkenin birbirlerinin egemenliği, toprak bütünlüğü ve uluslararası alanda tanınan sınırlarına olan güçlü desteğini yinelediği kaydedildi. Özellikle Gürcistan'ın uluslararası alanda tanınmış sınırları içinde egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün korunmasının önemine vurgu yapıldı.
Bakanlar, bölgesel ve küresel sorunlarla mücadelede üçlü işbirliği mekanizmasının stratejik değer taşıdığını belirterek, bölgenin sahip olduğu işbirliği potansiyelinin tam anlamıyla hayata geçirilebilmesi için barış, güvenlik ve istikrar ortamının korunmasının önemini vurguladı.
Enerji ve ulaştırma alanlarının işbirliğinin temel sütunları arasında yer aldığı ifade edilen bildiride, yeşil enerji ve düşük karbon teknolojileri dahil olmak üzere ortak projelerin artırılması gerektiği kaydedildi. Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı ile Güney Gaz Koridoru'nun hem bölgesel hem de Avrupa enerji güvenliği açısından stratejik öneme sahip olduğu belirtildi.
Hava, kara ve demir yolu bağlantılarının geliştirilmesiyle bölgesel entegrasyonun güçlendirilmesinin hedeflendiği bildiride, eğitim, kültür, turizm, bilgi ve iletişim teknolojileri ile halklar arası temasların artırılmasının da öncelikler arasında yer aldığı ifade edildi.
İstanbul Bildirisi'nde, Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridoru'nun güçlendirilmesine yönelik çalışmalara özel yer ayrıldı. Üç ülkenin transit kapasitesinin geliştirilmesinin küresel ticaret açısından önemli fırsatlar sunduğu belirtilirken, Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu'nun Orta Koridor'un en kritik bileşenlerinden biri olduğu vurgulandı. Gürcistan'daki Ahılkelek Uluslararası Tren İstasyonu'nda gerçekleştirilen modernizasyon çalışmalarının tamamlanmasının memnuniyetle karşılandığı da kaydedildi.
Bildiride, Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Gürcistan arasında ulaştırma ve dışişleri bakanlıkları düzeyinde yürütülen işbirliği mekanizmasının bölgesel bağlantısallığın güçlendirilmesinde önemli rol oynadığı belirtilirken, enerji alanındaki ortaklığın yeşil enerji iletim ve ticaret projeleriyle daha da genişletilmesine destek verildi.
Çevrenin korunması, iklim değişikliğiyle mücadele ve yenilenebilir enerji kaynaklarının etkin kullanımı konularında da ortak çalışmaların artırılması gerektiği vurgulanan bildiride, sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda bölgesel işbirliğinin güçlendirilmesi çağrısı yapıldı.
Türkiye'nin COP31 dönem başkanlığının memnuniyetle karşılandığı belirtilen bildiride, Azerbaycan'ın Dünya Kentsel Forumu'nun 13. oturumuna ev sahipliği yapmasının sürdürülebilir kalkınma hedeflerine katkı sunduğu ifade edildi.
Bildiride ayrıca terörizm, kültürel mirasa yönelik suçlar, siber suçlar, yasa dışı silah ve uyuşturucu ticareti, insan kaçakçılığı, göçmen kaçakçılığı ve kara para aklama gibi ulusaşırı suçlarla mücadelede uluslararası hukuk temelinde işbirliğinin güçlendirilmesi konusunda ortak kararlılık ortaya konuldu.
Ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi amacıyla yatırımların teşvik edilmesi, ihracat ve ithalat imkanlarının artırılması ve yeni işbirliği modellerinin araştırılmasının önemine dikkat çekilen bildiride, üç ülkenin iş dünyaları, ticaret ve sanayi odaları ile sektör temsilcileri arasındaki doğrudan temasların sürdürülmesine hazır olunduğu ifade edildi.
Gürcistan'da düzenlenen 7. Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan İş Forumu'nun başarıyla gerçekleştirilmesinden duyulan memnuniyetin dile getirildiği bildiride, parlamentolar arası ilişkiler dahil olmak üzere mevcut üçlü mekanizmaların başarılı şekilde işlemeye devam ettiği kaydedildi.
Uluslararası kuruluşlardaki adaylıkların karşılıklı desteklenmesi dahil olmak üzere sürdürülen diplomatik işbirliğinin takdir edildiği bildiride, toplantıya ev sahipliği yapan Türkiye'ye ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'a teşekkür edildi.
Bakanlar, üçlü istişare mekanizmasının düzenli şekilde sürdürülmesinin önemini vurgulayarak, 11. Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan Üçlü Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın 2027 yılında Gürcistan'da, tarafların mutabık kalacağı bir tarihte gerçekleştirilmesi konusunda anlaşmaya vardı.
Kaynak: AA
