Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, 20 Mart 2026 tarihli açıklamasında İsrail’in Suriye’nin güneyine yönelik saldırısına sert tepki gösterdi. Bakanlığın “İsrail’in Suriye’nin Güneyine Yönelik Saldırısı Hk.” başlıklı açıklamasında, İsrail’in Suriye’nin güneyindeki askeri altyapıyı hedef alan saldırısının “tehlikeli bir tırmanma” olduğu belirtildi ve bu saldırı güçlü şekilde kınandı.
Açıklamada, İsrail’in söz konusu saldırılarının yalnızca askeri bir hamle değil, aynı zamanda uluslararası hukukun, Suriye’nin egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün ihlali anlamına geldiği vurgulandı. Bu yönüyle Ankara, meseleyi sadece iki aktör arasındaki sınırlı bir çatışma olarak değil, bölgesel düzeni ve devlet egemenliği ilkesini tehdit eden daha geniş bir güvenlik sorunu olarak ele aldı.
Dışişleri açıklamasında dikkat çeken bir diğer unsur ise uluslararası topluma yapılan açık çağrı oldu. Türkiye, İsrail saldırılarının durdurulması için uluslararası toplumun üzerine düşen sorumluluğu üstlenmesi gerektiğini belirtti. Bu ifade, Ankara’nın mevcut tabloyu yalnızca diplomatik kınamayla geçiştirmek istemediğini, aynı zamanda daha görünür ve etkili bir uluslararası baskı mekanizması talep ettiğini gösterdi.
Metinde özellikle 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na yapılan vurgu da öne çıktı. Bu atıf, Türkiye’nin bölgedeki gerilimin kontrol altına alınmasında mevcut uluslararası çerçevenin yeniden işletilmesini istediğine işaret etti. Başka bir ifadeyle Ankara, sahadaki yeni saldırı dalgasının mevcut ateşkes ve ayrıştırma dengelerini aşındırdığını düşünüyor ve krizin daha büyük bir çatışmaya dönüşmemesi için eski güvenlik mekanizmalarının yeniden ciddiyetle uygulanmasını savunuyor.
Açıklamanın son bölümünde ise Türkiye’nin Suriye politikasının ana omurgası bir kez daha tekrarlandı. Ankara, bundan sonra da Suriye’nin toprak bütünlüğü, birliği ve egemenliği temelinde ülkede kalıcı istikrar ve güvenliğin sağlanmasına yönelik çabalarda Suriye hükümeti ve halkıyla dayanışma içinde olmaya devam edeceğini bildirdi. Bu ifade, Türkiye’nin sahadaki gelişmeleri yalnızca güvenlik başlığıyla değil, Suriye devlet yapısının korunması ve uzun vadeli istikrar hedefiyle birlikte değerlendirdiğini ortaya koydu.
Detaylı analiz
Bu açıklama sıradan bir diplomatik kınama metni değil. Metnin dili dikkatlice okunduğunda Ankara’nın üç ayrı mesaj verdiği görülüyor.
1) Türkiye, saldırıyı taktik değil stratejik tehdit olarak görüyor
“Tehlikeli tırmanma” ifadesi çok kritik. Bu cümle, Türkiye’nin İsrail’in saldırısını tek seferlik veya sınırlı bir askeri operasyon olarak görmediğini gösteriyor. Ankara’ya göre bu adım, Suriye sahasında yeni ve daha geniş bir çatışma zincirini tetikleyebilir. Yani mesele sadece vurulan hedefler değil; o saldırının bölgesel dengede açacağı yeni fay hattı.
2) Ankara, hukuk ve egemenlik zeminini öne çıkarıyor
Açıklamada özellikle “uluslararası hukuk”, “egemenlik” ve “toprak bütünlüğü” vurgularının peş peşe gelmesi tesadüf değil. Türkiye burada pozisyonunu duygusal değil, hukuki ve devlet merkezli bir zemine oturtuyor. Bu çok önemli. Çünkü bu dil, Ankara’nın hem Batı kamuoyuna hem bölge ülkelerine “benim itirazım sadece siyasi değil, aynı zamanda meşruiyet temellidir” mesajı vermesini sağlıyor.
3) 1974 anlaşması vurgusu doğrudan alarm işaretidir
Metindeki en güçlü teknik mesaj bu. 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na referans verilmesi, Türkiye’nin bölgede mevcut caydırıcılık ve sınır güvenliği düzeninin aşındığını düşündüğünü gösteriyor. Bu, diplomatik metin içinde aslında “mevcut denge bozuluyor, bunu durdurmazsanız daha büyük kriz gelir” demek.
4) Şam yönetimiyle dayanışma ifadesi dikkatle okunmalı
“Suriye hükümeti ve halkıyla dayanışma” cümlesi, Türkiye’nin burada açık şekilde devlet yapısının çökmesini istemediğini gösteriyor. Bu önemli bir pozisyon. Çünkü bu söylem, parçalanmış, sürekli dış müdahaleye açık ve kontrolsüz bir Suriye’nin Türkiye açısından doğrudan güvenlik riski üretmeye devam edeceği kabulüne dayanıyor.
5) Bu açıklama aynı zamanda İsrail’e dolaylı uyarı
Metinde doğrudan tehdit dili yok, ama çok net bir siyasi çerçeve var: İsrail’in attığı adımlar bölgesel istikrarı bozuyor, hukuku ihlal ediyor ve daha büyük bir çatışmanın zeminini hazırlıyor. Bu da Ankara’nın İsrail’in operasyonlarını salt “kendini savunma” anlatısıyla okumadığını, daha geniş bir bölgesel güç projeksiyonu olarak gördüğünü düşündürüyor.
Sonuç değerlendirmesi
Türkiye, İsrail’in Suriye’nin güneyine saldırısını sadece bir askeri operasyon olarak değil, bölgesel gerilimi büyüten, Suriye’nin egemenliğini aşındıran ve yeni çatışma ihtimallerini artıran tehlikeli bir eşik olarak görüyor.
Ankara burada hem uluslararası topluma “seyirci kalmayın” telkininde bulunuyor hem de Suriye dosyasında devlet yapısının korunmasının kendi güvenlik çizgisi açısından vazgeçilmez olduğunu yeniden ilan ediyor.
