Çin’den Japonya’ya yeni ambargo: "Yeniden askerileşmeye geçit yok"

Çin Ticaret Bakanlığı, Japonya’nın "yeni tip militarizm" yönündeki askeri yapılanma faaliyetlerine hız verdiğini belirterek, 20 Japon kuruluşuna ve savunma sanayisi iştirakine yeni ihracat kontrolleri getirdi. Kararın arkasında, Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae'nin Tayvan boğazına yönelik askeri müdahale sinyali veren açıklamaları yatıyor.

Kritik teknolojilere "Çift Kullanım" ablukası

Çin Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, kara listeye alınan kuruluşlar arasında Japonya Ulusal Savunma Çalışmaları Enstitüsü (NIDS) de yer alıyor.

Alınan kararla birlikte; Çinli kişi ve şirketlerin bu Japon kuruluşlarına hem askeri hem de sivil alanda kullanılabilen "ikili kullanıma sahip (dual-use)" kritik ürünleri ihraç etmesi resmen yasaklandı. Ayrıca, yabancı şirket ve bireylerin de menşei Çin olan bu nitelikteki ürünleri söz konusu Japon firmalarına satmalarının önüne geçildi.

Mitsubishi, Subaru ve Mitsui E&S de listede

Pekin yönetimi, ambargonun kapsamını genişleterek Japonya'nın en büyük sanayi ve otomotiv devlerini de hedef aldı:

Ünlü gemi yapım şirketi Mitsui E&S’nin de aralarında olduğu 20 Japon şirketi, ürettikleri ikili kullanıma sahip ürünlerin son kullanıcıları tespit edilemediği gerekçesiyle "ihracat izleme listesine" alındı. Çinli firmaların bu şirketlere mal satabilmesi için artık özel risk değerlendirme raporu sunması ve ürünlerin askeri yapılanmada kullanılmayacağına dair taahhütname alması gerekecek.

Çin daha önce de aralarında Mitsubishi Heavy Industries'in savunma sanayisi ve gemi yapım iştiraklerinin olduğu 20 şirketi ihracat kontrolü listesine; otomotiv devi Subaru'nun iştiraklerini ise yine izleme listesine dahil etmişti.

Krizin merkezinde Başbakan Takaiçi'nin "Tayvan" çıkışı var

Diplomatik gözlemciler, Çin'in bu ağır ekonomik yaptırım kararlarını, Pekin ile Tokyo arasında bir süredir devam eden "Tayvan" polemiğinin bir uzantısı olarak değerlendiriyor.

Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, Japon Parlamentosu Diet'teki bir oturumda Tayvan Boğazı'na yönelik olası bir Çin müdahalesini "ülkesinin varlığını tehdit eden durum" olarak nitelendirmiş ve Japonya'nın askeri güç kullanabileceğini ifade etmişti.

Takaiçi'nin bu sözleri, ilk kez bir Japonya Başbakanı'nın Tayvan meselesine askeri olarak dahil olacaklarını açıkça beyan etmesi anlamına geliyordu ve ülkenin geleneksel "stratejik belirsizlik" politikasından büyük bir kırılmayı temsil ediyordu.

Pekin yönetimi bu çıkışa sert bir protesto notasıyla karşılık vermiş; iki ülke arasındaki kriz seyahat uyarılarından uçuş iptallerine, engellenen kültürel etkinliklerden karşılıklı ithalat yasaklarına ve askeri sürtüşmelere kadar geniş bir alana yayılmıştı. Çin'in son hamlesi, Tokyo'nun askeri lojistik ve teknoloji ağını doğrudan hedef alarak baskıyı artırma stratejisi olarak okunuyor.

Kaynak: Aydınlık