Axios haber sitesi, taraflar arasında savaşı sona erdiren Mutabakat Zaptı’nın (MOU) özellikle Hürmüz Boğazı hükümleri konusunda farklı yorumlanması nedeniyle çatışmaların yeniden alevlendiğini yazdı. Habere göre, İsviçre'de yapılması planlanan "nükleer" odaklı zirve, boğazdaki kriz nedeniyle acil kodla Katar'ın başkenti Doha'ya taşındı.
Axios'un üst düzey Washington kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, son iki gündür Hürmüz Boğazı'nda yaşanan askeri hareketliliğin temel sebebi, iki ülkenin daha önce imzaladığı Mutabakat Zaptı'nı (MOU) farklı yorumlaması. Söz konusu mutabakata göre; İran, ticari gemilerin stratejik su yolundan güvenli geçişini sağlamak için elinden gelenin en iyisini yapmayı taahhüt etmişti. ABD ise buna karşılık İran limanlarına uyguladığı ekonomik ve askeri ablukayı kaldırmayı kabul etmişti. Ancak iki başkent arasında maddelerin uygulanış biçimine dair yaşanan yorum farkı, sahada silahların yeniden konuşmasına neden oldu.
ABD'li yetkili: "Tüm kinetik faaliyetleri durdurma kararı aldık"
Axios'a konuşan üst düzey bir ABD'li yetkili, yarın Doha'da yapılması planlanan teknik görüşmeler öncesinde sahada geçici bir ateşkes sağlandığını aktardı. Yetkili, askeri literatürde hava saldırıları ve taarruzlar için kullanılan terimi seçerek, "Sahada durumu sakinleştirmek adına tüm kinetik faaliyetleri durdurmaya karar verdik" ifadelerini kullandı. Bu adımın, ticari gemilerin boğazda serbestçe hareket edebilmesi için atıldığı belirtildi.
"Acil Yardım Hattı" devreye girmedi
Geçtiğimiz hafta İsviçre'de gerçekleşen görüşmelerde, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve İran heyeti, su yolundan geçen deniz trafiğini koordine etmek amacıyla ABD ordusu ile İran Devrim Muhafızları (IRGC) arasında bir acil iletişim hattı kurulması konusunda anlaştılar.
Ancak rapora göre, Cumartesi günü itibariyle "acil yardım hattı" hala faaliyette değildi ve İran, gemilerin geçişlerini koordine etmeleri gerektiği yönündeki iddiasını yineledi.
Axios'un haberine göre, Salı günü yapılması planlanan toplantı başlangıçta İran'ın nükleer programını görüşmek üzere İsviçre'de yapılacaktı, ancak son gelişmeler nedeniyle toplantı yeri Doha'ya taşındı ve odak noktası Hürmüz Boğazı'na kaydırıldı.
Wall Street Journal, Pazar günü erken saatlerde, iki ülke arasındaki düşmanlıkların yeniden başlamasının ardından ABD-İran görüşmelerinin çıkmaza girdiğini bildirmişti.
Kaynak: AA