Türk bilim adamları, kuraklığa dayanıklı yeni çilek genotipleri geliştirdi
Türkiye, dünya çilek üretiminde önemli bir konumda yer almasına rağmen, iklim değişikliği nedeniyle artan kuraklık tehdidi, üretimi zorlaştırıyor. Bu çerçevede, Çukurova Üniversitesi'nde yürütülen çalışmalarda, kuraklığa dayanıklı yeni çilek genotipleri geliştirilmektedir.
Araştırmalar kapsamında, kuraklıkla ilişkili aday genlerin tespiti yapılmış ve yüksek tolerans gösteren çilek çeşit adaylarının farklı bölgelerde adaptasyon ve verim denemelerinde kayda değer ilerlemeler sağlanmıştır.
Genetik Çalışmalar ve Amaçlar
Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü'nden Prof. Dr. Nasibe Ebru Yaşa Kafkas, kuraklığa dayanıklılıkla ilgili genlerin belirlendiğini ve yeni çeşit geliştirme çalışmalarının kritik aşamaya geldiğini belirtmiştir. Kafkas, çileğin suya duyarlı bir bitki olduğunu vurgulayarak, geliştirilen genotiplerin üreticilere önemli bir alternatif sunacağını ifade etmiştir.
Kafkas, çileğin yüzlek kök yapısına sahip olduğunu belirterek, "Çilek suyu seven bir bitki. Susuz çilek yetiştiriciliği mümkün değil" demiştir. Projede iki temel hedef bulunduğunu belirten Kafkas, birincisinin çilekte kuraklık toleransıyla ilgili aday genlerin belirlenmesi, ikincisinin ise kuraklık toleransı yüksek çilek çeşitlerinin geliştirilmesi olduğunu açıklamıştır.
Biyoteknolojik Yöntemler
Çilek ıslah çalışmalarının uzun süredir devam ettiğini kaydeden Kafkas, biyoteknolojik yöntemlerle bu sürecin hızlandırılmasının amaçlandığını vurgulamıştır. Proje kapsamında, yeni genetik materyaller üretilmesi ve ıslah süresinin kısaltacak markörlerin geliştirilmesi hedeflenmektedir.
Topraksız Kültür Denemeleri
Kafkas, üreticilere verimli ve kaliteli yeni çilek çeşitleri sunmayı amaçladıklarını belirterek, "Yeni çeşitleri geliştirirken piyasada mevcut çeşitlerle aynı ya da daha üstün özelliklere sahip olmalarını hedefliyoruz" demiştir. Ayrıca, topraksız kültürde de denemeler yapılmakta ve bazı çeşitlerin bu üretim modeline uyum sağlayamadığı ifade edilmiştir. Kafkas, "Geliştirdiğimiz çeşit adaylarını topraksız kültürde de deniyoruz" şeklinde konuşmuştur.
TÜRKİYE'NİN DÜNYA ÇİLEK ÜRETİMİNDE ÖN SIRALARDA YER ALMASINA RAĞMEN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE BAĞLI KURAKLIK TEHDİDİ ÜRETİMİ ZORLAŞTIRIRKEN, ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ'NDE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR KAPSAMINDA KURAKLIĞA DAYANIKLI YENİ ÇİLEK GENOTİPLERİ GELİŞTİRİLDİ.