27.06.2026-15:29 (Son Güncelleme:27.06.2026-15:29)

İklim felaketi Avrupa'yı felç etti: Kentler fırına döndü, sivil altyapı çöktü

Avrupa kıtası, iklim krizinin tetiklediği "Isı Kubbesi" (Heat Dome) fenomeninin altında yapısal bir çöküş yaşıyor. Fransa ve Almanya’da termometreler 42 dereceyi görerek mevsim normallerinin 15 derece üzerine çıkarken, kıtanın aşırı sıcaklara göre tasarlanmayan eski mimari dokusu ve sivil altyapısı tamamen kilitlendi.

>İngiltere, Fransa, Hollanda ve Almanya’da peş peşe kırılan sıcaklık rekorları, sadece geçici bir meteoroloji olayı olmaktan çıkıp kıtanın yapısal altyapısını ve toplumsal düzenini tehdit eden bir krize dönüştü.

Avrupa'nın eski mimari dokusu "fırına" dönüştü

Sıcaklığın bu denli büyük bir toplumsal krize ve sağlık alarmına dönüşmesinin arkasında, Avrupa'nın yüzyıllık yapısal mimari gerçekleri yatıyor. Kıtanın mevcut yapı stoğu, yeni iklim gerçeği karşısında adeta bir tuzağa dönüşüyor:

Batı Avrupa’daki konutların %90'ından fazlasında klima sistemi bulunmuyor. Tarihi binaları ve kent dokusunu koruma kanunları nedeniyle binaların dış cephesine klima ünitesi takılması yasaklanıyor.

Avrupa'daki eski binalar, kış aylarında soğuk havadan korunmak ve ısıyı içeride tutmak amacıyla kalın taş duvarlar, az pencereli odalar ve yüksek yalıtımlarla inşa edilmişti. Ancak bu mimari yapı, dışarıdaki 42 derecelik ısıyı bir kez emdikten sonra içeri hapsediyor ve evleri adeta birer fırına çeviriyor.

Paris, Berlin ve Brüksel gibi tarihi merkezlerde beton ve taş yapılar, gündüz emdikleri yoğun ısıyı gece boyu dışarı salıyor. Bu durum, Avrupa tarihinin en sıcak ve bunaltıcı gecelerinin yaşanmasına sebep oluyor.

Perakende sektöründe benzeri görülmemiş patlama

Geleneksel olarak soğutma ekipmanlarına bağımlılığı son derece az olan Avrupa ülkelerinde, evlerin fırına dönüşmesiyle birlikte vantilatör ve klima gibi soğutma cihazı satışlarında talep patlaması yaşanıyor:

Fransa (Carrefour): Fransız süpermarket zinciri Carrefour, 22 Haziran'da tek bir günde tam 30.000 adet vantilatör ve klima gibi soğutma cihazı satışı gerçekleştirdi. Yetkililer, bu rakamın mevsim normallerindeki sıradan bir güne kıyasla tam 1.000 kat fazla olduğunu bildirdi.

İngiltere (Currys): Elektronik perakende devi Currys, ülke genelindeki vantilatör satışlarında %3.000, klima satışlarında ise %330 oranında devasa bir artış kaydetti. İngiltere'deki elektrikçiler ve montaj ekipleri, acil klima kurulum talepleri karşısında kilitlendiklerini açıklıyor.

Sivil altyapı sınırlarına dayandı: Okullar tatil, trenler iptal

Avrupa'nın aşırı sıcak senaryolarına göre inşa edilmemiş olan sivil ve lojistik altyapısı, ardı ardına gelen sıcak dalgaları karşısında sınırlarına ulaştı:

İngiltere: Ülke genelinde çoğu okul, binaların içindeki aşırı sıcaklık nedeniyle öğrencileri korumak adına ders programlarını değiştirmek, bazı bölgelerde ise eğitime ara vermek zorunda kaldı.

Hollanda ve Almanya: Aşırı sıcakların demiryolu hatlarında yarattığı genleşme ve raylarda deformasyon riski sebebiyle Hollanda, ülke genelinde demiryolu seferlerinin sıklığını azalttı. Almanya'da da (Deutsche Bahn) yüksek sıcaklık kaynaklı arızalar nedeniyle bilet iptalleri ücretsiz hale getirildi.

Belçika ve Fransa: Kıtanın en popüler tarihi ve turistik mekanları, binaların içindeki havalandırma yetersizliği sebebiyle hem personeli hem de ziyaretçileri korumak adına açılış saatlerini kısaltarak kapılarını erken kapatmaya başladı.

Fransa ve Almanya kırmızı alarmda: 3 bin kişi hastanelik oldu

Fransız meteoroloji kurumu Météo-France; Paris dahil 37 vilayette "Kırmızı", 48 vilayette ise "Turuncu" alarm durumunu sürdürüyor. Kırmızı alarm verilen bölgelerde sıcaklıkların 42 dereceye ulaşacağı tahmin edilirken, fırtına riski nedeniyle 34 vilayette de turuncu alarm verildi. Başkent Paris’i de kapsayan Ile-de-France bölgesinde sağlık sistemi kilitlenme noktasına geldi:

Hastanelerde Aşırı Yoğunluk: Olağanüstü sıcaklar nedeniyle Paris ve çevresindeki hastanelere son 24 saatte yaklaşık 3 bin kişi başvurdu. Acil servis yoğunluğu yüzde 36 artarken, Sağlık Bakanlığı hastanelerin acil soğutma faaliyetleri için 100 milyon avro bütçe ayırdı, Başbakanlık ise acil koduyla 30 bin klima siparişi verdi.

Tünelde Sıcaklık Dehşeti: Paris-Nice seferini yapan yüksek hızlı tren tünelde arızalanınca, klimaları duran vagonlarda yolcular içeride oluşan aşırı sıcak hava nedeniyle fenalık geçirdi. Tren Paris'teki gara geri dönerken, yolcular Nice kentine ancak 6 saat gecikmeyle ulaşabildi.

Otoparkta Fransızca Sınavı: Rueil-Malmaison kentinde bir lisede öğrenciler, binanın içindeki aşırı sıcak nedeniyle Fransızca sözlü sınavlarını ertelememek adına okulun açık otoparkında gerçekleştirmek zorunda kaldı. Öte yandan, serinlemek amacıyla Saint-Martin Kanalı'na giren bir kişinin ise cansız bedenine ulaşıldı.

beren.alpugan@haber365.com.tr