Zonguldak'ta öğrencilerden hava kirliliğine çözüm sunan sokak lambası projesi
Zonguldak’ta İbrahim Fikri Anıl Ortaokulu’nda öğrenim gören İFA Teknoloji Kulübü öğrencileri, hava kirliliğine çözüm üretmek amacıyla sokak lambalarına entegre edilebilen bir hava temizleme sistemi geliştirdi. Proje, Avrupa Birliği destekli 'Black Sea Basin Airquest' (Karadeniz Havzası Hava Sorunu) yarışması kapsamında hayata geçirildi. Hem enerji tasarrufu sağlamak hem de zehirli gazların filtrelenerek temiz hava koridorları oluşturulması hedefleniyor.
Fen Bilimleri Öğretmeni Murat Kara öncülüğünde projeyi hayata geçiren 8. sınıf öğrencileri Yusuf Doruk ve Deha Eren Örenli ile 6. sınıf öğrencileri Atabey Arın Kesik ve Bade Angın, yenilikçi tasarımlarıyla dikkat çekti.
Kara, projede öğrencilerin sürecin tamamında aktif rol aldığını vurgulayarak, "Bu projeyi hazırlama sürecinde öğrencilerimiz tamamen kendi istekleriyle çalıştılar. Biz sadece zorlandıkları noktalarda destek verdik. Bu tür projeler, öğrencilerin problem çözme yeteneklerini geliştirmelerine ve gerçek hayatla bağlantı kurmalarına olanak tanıyor" dedi.
Projenin çıkış noktası ve hava kirliliği verileri
Projenin başlangıç noktasını anlatan 8. sınıf öğrencisi Yusuf Doruk, Zonguldak’taki hava kirliliği sorununa dikkat çekti. Doruk, "Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre uzun vadede hava kalitesi 5 mikrogram/metreküp olmalı iken, Zonguldak'ta bu oran 61 mikrogram/metreküpe ulaşıyor. Yani yasal sınırın 12 kat üstünde. Bu sorunu çözmek için sokak lambaları aracılığıyla bir sistem geliştirdik" şeklinde konuştu.
Hibrit enerjili yenilikçi tasarım
Projenin teknik yönleri hakkında bilgi veren Deha Eren Örenli, sokak lambalarının otonom birer hava filtreleme cihazına dönüştüğünü ifade etti. Örenli, "Projemiz, hem ışık fonksiyonu üreterek enerji tasarrufu sağlıyor hem de hibrit enerji sistemi ile çalışıyor. Güneş enerjisi depolandıktan sonra, şartlar gerektiriyorsa şehir elektriğine geçiş yapabiliyor" dedi.
Projenin hava temizleme işlemi ise bir gaz sensörü aracılığıyla gerçekleşiyor. Sensör, havayı sürekli ölçerek kirli hava olduğunda devreye girerek fanı çalıştırıyor. Bu sayede içeride bir hava sirkülasyonu sağlanıyor ve kirli hava, kullanılan HEPA filtre ile temizleniyor.
Karbon fiber filtresiyle etkili çözüm
Öğrenci Atabey Arın Kesik, HEPA filtresinin sigara dumanı gibi gazları tam anlamıyla tutamadığını fark ettiklerini ve projelerine karbon fiber eklediklerini belirtti. “Karbon fiber, gözenekli yapısı sayesinde bu tür zehirli gazları tutabiliyor" şeklinde konuştu.
Tüm alanı kapsayan temiz hava koridorları hedefi
Bade Angın, projenin saha uygulaması sırasında stratejik noktalar belirlediklerini ve belirli alanlara sokak lambası sistemi kuracaklarını ifade etti. Çatalağzı termik santralleri çevresindeki hava kirliliğinin yoğun olduğu bölgelerde, bu sistem ile insanlara temiz hava koridorları oluşturmaya çalışacaklarını söyledi.
ZONGULDAK'TA İBRAHİM FİKRİ ANIL ORTAOKULU'NDA EĞİTİM GÖREN İFA TEKNOLOJİ KULÜBÜ ÖĞRENCİLERİ, HAVA KİRLİLİĞİNE ÇÖZÜM BULMAK AMACIYLA SOKAK LAMBALARINA ENTEGRE EDİLEBİLEN BİR HAVA TEMİZLEME SİSTEMİ GELİŞTİRDİ.
