Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 7 Mayıs 2026 tarihinde “İş ve Aile Yaşamının Uyumu, 2025” başlıklı araştırmasının sonuçlarını yayımladı. Araştırma, iş yaşamı ile bakım sorumluluklarının birlikte yürütülmesine ilişkin kapsamlı veriler ortaya koyarken, Türkiye’de çocuk, torun ve yaşlı bakım yükümlülüğünün yaygınlığını da gözler önüne serdi.
TÜİK verilerine göre Türkiye’de 18-74 yaş grubunda yer alan 59 milyon 127 bin kişinin yüzde 43,1’i çocuk, torun veya hasta-yaşlı bakımı sorumluluğu taşıyor. Bu oran erkeklerde yüzde 40,6, kadınlarda ise yüzde 45,6 olarak kaydedildi.
BAKIM SORUMLULUĞU OLANLARDA İŞGÜCÜNE KATILIM DAHA YÜKSEK
Araştırmaya göre 2025 yılında 18-74 yaş grubunda genel işgücüne katılma oranı yüzde 58,2 oldu. Bakım sorumluluğu bulunan kişilerde işgücüne katılım oranı yüzde 60,5 olarak ölçülürken, bakım sorumluluğu olmayanlarda bu oran yüzde 56,4 seviyesinde kaldı.
Kadınlarda bakım sorumluluğu bulunanların işgücüne katılım oranı yüzde 37,8 olurken, bakım sorumluluğu olmayan kadınlarda bu oran yüzde 41,7 olarak gerçekleşti. Erkeklerde ise bakım sorumluluğu olanların işgücüne katılım oranı yüzde 86’ya yükselirken, bakım sorumluluğu olmayan erkeklerde bu oran yüzde 70 olarak kaydedildi.
ÇOCUK BAKIMINDA SORUMLULUK DAHA ÇOK AİLE İÇİNDE YÜRÜTÜLÜYOR
TÜİK verilerine göre istihdamda bulunan kişilerin yüzde 39’u yalnızca çocuk bakım sorumluluğu taşıyor. Çocuk bakım hizmeti kullanmayan çalışanların yüzde 50,8’i çocuk bakımını kendisi veya eşiyle birlikte yürüttüğünü belirtti.
Katılımcıların yüzde 19,7’si çocukların kendi kendine bakabildiğini ifade ederken, yüzde 17,6’sı profesyonel bakım hizmetlerinin maliyetinin yüksek olduğunu söyledi. Yüzde 5,5’lik kesim ise bakım desteğini büyükanne, büyükbaba veya diğer yakınlardan aldığını bildirdi.
ÇALIŞANLARIN BÜYÜK BÖLÜMÜ PROFESYONEL BAKIM HİZMETİ KULLANMIYOR
15 yaş altı çocuk bakım sorumluluğu bulunan ve çalışan kişilerin yüzde 83’ü herhangi bir profesyonel bakım hizmeti kullanmadığını bildirdi. Kurumsal bakım merkezi kullananların oranı yüzde 14 olurken, evde ücretli bakım hizmeti alanların oranı yüzde 1,6’da kaldı. Hem kurumsal bakım merkezi hem de evde ücretli bakım kullananların oranı ise yüzde 1,4 olarak açıklandı.
Yetişkin bakımında da benzer bir tablo ortaya çıktı. İstihdamda olup yetişkin bakım sorumluluğu bulunanların yüzde 79,3’ü profesyonel bakım hizmeti kullanmadığını ifade etti.
EN BÜYÜK SORUN UZUN ÇALIŞMA SAATLERİ
Araştırmaya göre iş ve bakım sorumluluğunu birlikte yürütürken zorluk yaşayan 4 milyon 303 bin kişinin yüzde 38,4’ü en büyük sorun olarak uzun çalışma saatlerini gösterdi. Katılımcıların yüzde 26,9’u işin yorucu olmasını, yüzde 8,9’u ise işe gidiş-geliş süresinin uzunluğunu önemli sorunlar arasında sıraladı.
Uzun çalışma saatleri nedeniyle zorluk yaşadığını belirten erkeklerin oranı yüzde 39,3 olurken, kadınlarda bu oran yüzde 36,4 olarak ölçüldü.
HEM ÇOCUK HEM YAŞLI BAKIMINI BİRLİKTE ÜSTLENENLER VAR
TÜİK verileri, çalışan nüfusun önemli bir bölümünün birden fazla bakım sorumluluğunu aynı anda üstlendiğini de ortaya koydu. Araştırmaya göre istihdamdaki kişilerin yüzde 2,1’i çocuk, torun ve yetişkin bakım sorumluluğunu birlikte yürütüyor. Bu durum, çalışan nüfusun aynı anda farklı yaş gruplarına yönelik bakım yükümlülüklerini de taşıdığını gösteriyor.
