Tarihin kapıları aralandı: Topkapı Hareminde özel alan ziyarete açıldı

Topkapı Sarayı'nın harem bölümünde yer alan “Kadınefendiler ve Cariyeler Taşlığı”, 6 yıllık kapsamlı restorasyon ve tefriş çalışmalarının ardından ilk kez ziyarete açıldı. Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı’na bağlı Topkapı Sarayı’nın en çok merak edilen alanlarından biri olan harem bölgesindeki yeni düzenleme, Osmanlı saray hayatının bugüne kadar yeterince bilinmeyen yönlerini daha görünür hale getiriyor.

Açılışı yapılan bölümde, 17. yüzyılın sonlarına tarihlenen ve yaklaşık 350 yıllık mimari dokunun büyük ölçüde korunduğu yapılar yer alıyor. Özellikle 1660’lı yılların sonunda yaşanan harem yangını sonrasında yeniden şekillenen bu alanın, saray teşkilatı içinde önemli bir yer tuttuğu belirtiliyor. Restorasyon kapsamında koğuşlar, mutfak ve çamaşırhane gibi bölümler özgün yapısına sadık kalınarak yeniden düzenlendi.

Milli Saraylar İdaresi Başkanı Yasin Yıldız, yaptığı açıklamada “Cariyeler Taşlığı” olarak bilinen bölümün hem mimari hem de saray içindeki işlevi açısından önemli bir konuma sahip olduğunu ifade etti. Yıldız, harem bölümünün padişah hanımlarının dairelerini ve cariyelerin yaşadığı koğuşları içerdiğini belirterek, bu cariyelerin Valide Sultan başta olmak üzere saray ailesine hizmet eden özel görevliler olduğunu vurguladı.

Yıldız, yapılan yeni düzenlemeyle birlikte ziyaretçilere yalnızca mimari bir alan değil, aynı zamanda saray yaşamının sosyal ve kültürel yapısını da anlatan bir kürasyon sunulduğunu söyledi. Haremde yaşayan cariyelerin eğitim süreçleri, günlük yaşam pratikleri ve ritüellerine dair birçok taşınabilir eserin de sergilendiği belirtildi.

“CARİYELER TAŞLIĞI”NIN TARİHSEL ÖNEMİ

Açılan bölümün, 17. yüzyıl sonuna ait yeniden inşa sürecinin önemli bir parçası olduğu ifade edilirken, burada Osmanlı çini sanatının nadir örneklerinin, erken dönem kalem işi süslemelerin ve sarayın en özgün vitraylarının yer aldığı kaydedildi.

Restorasyon sürecinin 2020 yılında başladığı ve yaklaşık 6 yıl sürdüğü belirtilerek, çalışmaların yalnızca mimari onarımla sınırlı kalmadığı, aynı zamanda tarihi dokunun doğru biçimde yorumlanmasını hedefleyen bilimsel bir yaklaşım izlendiği aktarıldı.

Yıldız, “Yaklaşık 350 yıllık yapılardan söz ediyoruz. Bunlar hem fonksiyon hem de mimari açıdan oldukça kompleks yapılar. Kadınefendiler dairelerinde ve padişah eşlerinin yaşam alanlarında Osmanlı sanatının en seçkin örneklerini görüyoruz. Çamaşırhane ve mutfak gibi hizmet alanlarında ise farklı bir mimari anlayış dikkat çekiyor” ifadelerini kullandı.

Restorasyonla birlikte, saray haremine dair uzun yıllar boyunca oluşan yanlış algıların da düzeltilmesinin amaçlandığı belirtilerek, cariyelerin eğitimli, organize ve saray hiyerarşisi içinde belirli görevleri olan bir yapının parçası olduğu vurgulandı.