İran’da 28 Aralık 2025’te patlak veren ekonomik protestolar, kısa sürede rejim karşıtı kitlesel bir harekete dönüşürken, yankıları ülke sınırlarını da aştı. Londra’daki İran Büyükelçiliği’nde yaşanan bayrak değişimi, krizin uluslararası boyut kazandığının en çarpıcı göstergesi oldu.
Bir İranlı protestocu, polislerin gözü önünde elçilik binasına tırmandı. Resmî İran bayrağını indirerek yerine, 1979 İslam Devrimi öncesinde kullanılan Aslan ve Güneş sembollü bayrağı astı. Eylem anbean kayda alınırken, görüntüler kısa sürede sosyal medyada yayıldı.
EKONOMİK ÇÖKÜŞ SOKAĞA TAŞTI
İran’da protestoların fitili, Tahran Büyük Çarşı’da ateşlendi. Riyalin döviz karşısında yüzde 80’e varan değer kaybı, yüksek Enflasyon ve kronik ekonomik sorunlar, esnafı ve halkı sokağa döktü. Başlangıçta ekonomik taleplerle yapılan gösteriler, günler içinde rejim karşıtı sloganlara evrildi.
Tabriz, İsfahan ve Meşhed başta olmak üzere birçok kentte on binlerce kişi meydanlara çıktı. Gösteriler sırasında güvenlik güçleri ile protestocular arasında sert çatışmalar yaşandı.
BİLANÇO AĞIR
İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), protestoların 14’üncü gününde yayımladığı raporda çarpıcı veriler paylaştı. Buna göre;
37’si güvenlik görevlisi, 4’ü sağlık çalışanı olmak üzere en az 116 kişi hayatını kaybetti,
2 bin 600’den fazla kişi yaralandı,
2 bin 638 kişi gözaltına alındı.
Resmî makamlar ölü ve yaralı sayısına ilişkin sessizliğini korurken, bağımsız kaynaklar son 48 saatte binlerce kişinin yaşamını yitirmiş olabileceğini öne sürdü.
SOKAKLARDA YANGIN, ŞEHİRLERDE TAHRİBAT
Tahran’da 8 Ocak’ta şiddetlenen olaylarda çok sayıda otobüs, ambulans, cami, banka, ev ve hastane kundaklandı ya da ağır hasar gördü. Yaşanan yıkım, ekonomik çöküşün halkta yarattığı öfkeyi gözler önüne serdi.
ASLAN VE GÜNEŞ: REJİM KARŞITLIĞININ SEMBOLÜ
Londra’daki bayrak değişimi, İran’daki protestoların simgesel doruk noktası olarak yorumlandı. Aslan ve Güneş figürlü bayrak, İran’da monarşi dönemini temsil ederken, son yıllarda rejim karşıtlarının ortak sembolü haline geldi. Benzer görüntüler ülke içinde de yaşandı; bazı kentlerde protestocular rejim bayraklarını indirerek aynı sembolü astı.
DİJİTAL CEPHEDE DE MESAJ
Protestolar sürerken dikkat çeken bir hamle de dijital alanda geldi. Sosyal medya platformu X’in web sürümünde, İran bayrağının Aslan ve Güneş sembollü bayrakla değiştirilmesi, rejime yönelik sembolik bir meydan okuma olarak yorumlandı.