Kastamonu'da, coğrafi işarete sahip olan ve yöreye özgü olan "Tosya kıstısı" işlemesinde ustaların azalması üzerine Kastamonu Olgunlaşma Enstitüsü devreye girdi. Geleneksel el sanatı olan kıstının yaşatılması için atölye kurarak yeni ustalar yetiştirmeye başladı.
Tosya ilçesinde tamamen el işçiliği ile üretilen altın gerdanlık "kıstı", ilçeden başka bir yerde üretilmiyor. Ancak, kıstıyı yapabilen sadece iki usta kaldığı için kıstı siparişi vermek isteyenler uzun süre beklemek zorunda kalıyor. Olgunlaşma Enstitüsü, bu durumu göz önünde bulundurarak, yeni kıstı ustaları yetiştirmek için harekete geçti.
Enstitü Müdürü Dr. Ayten Canaslan, Tosya kıstısının 19. yüzyıla dayanan bir el sanatı olduğunu belirterek, kıstının genellikle 22 ayar altından yapıldığını, nadiren gümüşten de üretildiğini ifade etti. Kıstının karakteristik özelliği olan balık sembolü, bereket ve sabrı temsil ettiğini ekleyerek, düğünlerde gelinlere takılan bir gelenek olarak yaşatıldığını anlattı.
Kastamonu Olgunlaşma Enstitüsü, kıstı sanatını sürdürebilmek adına yıllardır saha çalışmaları yürütüyor. Daha önceden kıstı yapmış olan usta Ahmet Çilingir'den eğitim alan Vedat Ergün ve Arzu Alaca, atölyede kıstı üretimine başladılar.
Vedat Ergün, farklı kentlerde kuyumculuk yaptıktan sonra Kastamonu'ya yerleştiğini ve buradaki çıraklık sürecinde kıstı yapmaya yönlendirildiğini belirtti. Ergün, bugüne kadar birkaç gümüş set ve farklı takılar ürettiklerini kaydetti.
Arzu Alaca, el nakışı alanında deneyimli bir usta öğretici olarak Olgunlaşma Enstitüsü'nde kıstı üzerine eğitim alarak bu geleneksel sanatın sürdürülmesine katkıda bulunmakta. Gümüş üzerinde çalıştıklarını belirten Alaca, ilerleyen süreçte altın kıstı üretimine de geçeceklerini ifade etti. Bu çalışmalarıyla yöresel takıyı tanıtmayı hedefliyorlar.
Bu tüm çabalar, Tosya kıstısının sadece unutulmasını engelleyip, aynı zamanda özgün formunu korumak ve gelecek nesillere aktarmak açısından önem taşımaktadır.

Kastamonu'nun coğrafi işaretli Tosya kıstısını yapan usta sayısını artırmak için harekete geçen Olgunlaşma Enstitüsü atölye kurdu.