İran, ABD ile İki Haftalık Ateşkes Çerçevesinde 10 Maddelik Planını Müzakereye Taşıyor

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi, ABD ile devam eden gerilimin ardından ilan edilen iki haftalık karşılıklı ateşkes sürecini değerlendirerek, Tahran’ın hazırladığı 10 maddelik planın müzakere zemini oluşturduğunu açıkladı. Konsey, ABD’nin sunduğu tüm önerileri reddettiklerini ve kendi şartlarını öne sürdüklerini belirterek, bu gelişmeyi “sahadaki kazanımların siyasi alana yansıması” olarak nitelendirdi.

Müzakerelerin 10 Nisan Cuma günü İslamabad’da başlaması planlanıyor. Taraflar, en fazla 15 gün içinde sonuçlandırmayı hedefliyor; mutabakat halinde süre uzatılabilecek. İran tarafı, sürecin “tam bir güvensizlik” ortamında ilerlediğini vurgularken, olası herhangi bir ihlale güçlü karşılık verileceği uyarısında bulundu.

İran’ın 10 maddelik teklifinde öne çıkan başlıca unsurlar arasında şunlar yer alıyor:

•  Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon içinde kontrollü olarak sağlanması ve güvenli geçiş protokolünün oluşturulması,

•  Bölgedeki tüm çatışmaların (İran, Irak, Lübnan, Yemen dahil) kalıcı olarak sona erdirilmesi,

•  ABD’nin bölgedeki askeri üs ve konuşlanmalarından çekilmesi,

•  İran’a verilen zararların tazmin edilmesi,

•  Birincil ve ikincil tüm yaptırımların kaldırılması,

•  Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı kararlarının sona erdirilmesi,

•  İran’ın yurtdışındaki bloke edilmiş varlık ve mali kaynaklarının serbest bırakılması,

•  Nihai mutabakatın bağlayıcı bir BMGK kararıyla tescil edilmesi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’dan gelen 10 maddelik teklifi “önemli bir adım” ve “müzakere için işe yarar bir temel” olarak değerlendirmiş, ancak bazı noktaların yetersiz olduğunu belirtmişti. Beyaz Saray ise müzakerelerin sürdüğünü doğrulamıştı.

Süreç, Hürmüz Boğazı’nın yeniden güvenli geçişe açılmasıyla birlikte ilerliyor. Her iki tarafın da sahadaki pozisyonlarını koruduğu bu hassas dönemde, İslamabad’daki görüşmelerin sonuçları Ortadoğu’daki istikrar açısından kritik önem taşıyor.

Gelişmeler yakından takip edilmekte olup, nihai anlaşmanın detayları müzakerelerin ilerleyişine göre netlik kazanacak.