Geleneksel Efe Çizmesi Üretimi: Suat İlbey'in Hikayesi

Turgutlu'da Efe Çizmesi Üretimi

Manisa’nın Turgutlu ilçesinde 59 yaşındaki ayakkabı ustası Suat İlbey, gürgen ağacından yapılmış yaklaşık 100 yıllık kalıplarla körüklü efe çizmesi üretmeye devam ediyor. 45 yılı aşkın süredir bu mesleği icra eden İlbey, geleneksel tekniklerle ürettiği el yapımı çizmelerin bakım ve onarımını da yapıyor.

Geleneksel Yöntemler ve Üretim Süreci

Turgutlu’daki küçük atölyesinde çalışarak ustasından öğrendiği yöntemlerle deriyi kalıplarla şekillendiriyor. İlbey’in yaptığı çizmeler özellikle folklor ekipleri, Yörük Türkmen dernekleri ve devecilikle uğraşan kişiler tarafından tercih ediliyor. Son 15 yıldır körüklü efe çizmeleri ürettiğini belirten İlbey, Türkiye’de bu işin ustalarının sayısının giderek azaldığını ifade ediyor.

Kültürü Yaşatma İnisiyatifi

İlbey, “Yörük ve Efe kültürünün en önemli unsurlarından biri olan körüklü çizmeyi, kaybolmaya yüz tutmuş olan bu mesleği yaparak yaşatmaya çalışıyoruz. Kültür Bakanlığı'nın destek vermesini istiyoruz.” diyor. Çizmelerin yapımında hakiki dana derisi ve iç kısmında sahtiyan adı verilen özel bir deri kullanıyor. Ayrıca, çizmelerin alt kısmında yağmurdan ve sudan korumak için pençelik yerleştiriyor.

Kaybolan Çıraklık Geleneği

Çırak yetiştirme konusundaki zorluklar da İlbey’in dikkatini çekiyor. “Eskiden çok sayıda çırak oluyordu ama şimdi çıraklar pek gelmiyor. Kendi çocuklarımıza bu mesleği öğretmeye çalışıyoruz,” diyor. Bu çizmeler, Yörük kültürünü yaşatanların önemli bir parçası olmaya devam ediyor.

Tarihi Kalıp: Gamba

İlbey, körüklü çizmelerin yapımında ‘gamba’ adını verdikleri, gürgenden yapılmış yaklaşık 100 yıllık kalıpları kullanıyor. “Bu kalıplar olmadan çizmeyi yapmak mümkün değil,” diyor. Çizmenin yapım sürecinde bu kalıpların çok önemli bir rolü var.

MANİSA’NIN TURGUTLU İLÇESİNDE 59 YAŞINDAKİ AYAKKABI USTASI SUAT İLBEY, GÜRGEN AĞACINDAN YAPILMIŞ YAKLAŞIK 100 YILLIK KALIPLARLA KÖRÜKLÜ VE KÖRÜKSÜZ EFE ÇİZMESİ ÜRETMEYE DEVAM EDİYOR. 45 YILI AŞKIN SÜREDİR MESLEĞİNİ SÜRDÜREN İLBEY, GELENEKSEL YÖNTEMLERLE YAPTIĞI EL YAPIMI ÇİZMELERİN BAKIM VE ONARIMINI DA GERÇEKLEŞTİRİYOR.