ABD’nin Venezuela’ya yönelik en ağır suçlamalarından biri olarak öne çıkan “Güneşler Karteli” iddiası, Washington’un kendi belgelerinde sessizce geri çekildi. ABD Adalet Bakanlığı, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’ya karşı hazırlanan iddianameyi revize ederek, Maduro’nun “Güneşler Karteli lideri” olduğu yönündeki ifadeleri çıkardı.
“Örgüt” tanımı iddianameden silindi
Güncellenen iddianamede, daha önce bir suç örgütü olarak tanımlanan “Güneşler Karteli” artık bu şekilde anılmıyor. 2020 tarihli eski iddianamede 32 kez geçen ifade, yeni metinde yalnızca birkaç yerde yer alıyor ve örgütsel bir yapıdan ziyade, devlet içindeki bazı grupların uyuşturucu gelirlerinden faydalandığı iddia edilen bir “patronaj ilişkisi” olarak tanımlanıyor.
Bu değişiklik, yıllardır ABD siyasetinde ve medyasında güçlü biçimde dolaşıma sokulan “narko-devlet Venezuela” anlatısının resmi düzeyde sorgulanmaya başlandığına işaret ediyor.
DEA, BM ve AB’den destek gelmedi
Trump yönetimi döneminde ABD Hazine ve Dışişleri Bakanlıkları, Şubat 2025’te “Güneşler Karteli”ni Yabancı Terör Örgütü olarak tanımlamıştı. Ancak bu tanım, ABD Uyuşturucuyla Mücadele Dairesi (DEA), Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) ve Avrupa Birliği’nin teknik raporlarında hiçbir karşılık bulmadı. Bu kurumların yıllık uyuşturucu değerlendirme raporlarında “Güneşler Karteli” adına tek bir atıf yer almadı.
DEA raporu: Venezuela kilit geçiş noktası değil
DEA’nın 2025 Ulusal Uyuşturucu Tehdit Değerlendirmesi raporu, Amerika kıtasındaki ana uyuşturucu rotalarını ayrıntılı biçimde ortaya koyarken Venezuela’yı önemli bir geçiş ülkesi olarak göstermedi. Raporda “Güneşler Karteli” ifadesi hiçbir bölümde yer almadı. Aynı tablo, BM ve Avrupa Uyuşturucu ve Bağımlılık İzleme Merkezi raporlarında da görüldü.
DEA’nın resmi değerlendirmelerinde, kokainin Kolombiya, Peru ve Bolivya’da üretildiği; Meksika kartelleri tarafından Orta Amerika ve Karayipler üzerinden taşındığı; yakalamaların büyük bölümünün ise ABD’nin Meksika sınırında gerçekleştiği vurgulandı.
Anlatının kökeni tartışmalı
“Güneşler Karteli” söylemi, Kolombiya ve Meksika kartelleriyle bağlantılı olduğu iddia edilen Venezuelalı generaller ağına dayandırılıyor. 2015’te bu iddiaların kamuoyuna yansımasıyla birlikte Venezuela, uluslararası alanda yoğun biçimde uyuşturucu kaçakçılığıyla anılmaya başladı.
Ancak uluslararası raporlar ve uzman analizleri, bu suçlamaların büyük ölçüde abartılı ya da çelişkili olduğunu ortaya koydu. Latin Amerikalı araştırmacı Fernando Casado’ya göre, bu iddialar “gözle görülür derecede yetersiz” kanıtlara ve güvenilirliği tartışmalı tanık ifadelerine dayanıyor.
BM verileri: 15 yıldır üretim ve geçiş yok
Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi’nin (UNODC) 2025 Dünya Uyuşturucu Raporu, Venezuela’yı küresel uyuşturucu üreticisi ya da önemli bir kaçakçılık merkezi olarak tanımlamıyor. UNODC verileri, Venezuela’nın son 15 yılda koka yaprağı yetiştiriciliği, esrar ve kokain işleme faaliyetlerinden büyük ölçüde arındırıldığını gösteriyor.
Çok kaynaklı istihbarat ve kolluk verilerine dayanan BM veri setleri, ABD’nin yıllardır sürdürdüğü “Güneşler Karteli” anlatısının uluslararası düzeyde güçlü bir karşılığı olmadığını ortaya koyuyor.
