Trump İran'ın makul tekliflerini bekliyor !
ABD Başkanı Donald Trump’ın, uzatılan geçici ateşkes kapsamında İran’a “tutarlı bir karşı teklif” sunması için 3 ila 5 gün süre tanıdığı öne sürüldü. ABD’li yetkililer, bu sürenin sınırsız olmadığını vurgularken, İran’daki karar alma mekanizmasında yaşanan kopuklukların müzakereleri zorlaştırdığı ifade edildi.
Axios’un iddiasına göre, Donald Trump yönetimi, ABD/İsrail-İran hattında süren gerilimde kritik bir eşik belirledi. Haberde, Washington’un uzattığı geçici ateşkesin aslında sınırlı bir zaman dilimini kapsadığı ve bu sürenin İran’a net bir karşı teklif sunması için tanındığı öne sürüldü. ABD’li yetkililere dayandırılan bilgilere göre Trump, Tahran yönetiminin kendi içinde bir uzlaşıya vararak “tutarlı ve uygulanabilir” bir öneri ortaya koyması için 3 ila 5 gün arasında değişen bir süre tanımaya hazır olduğunu ifade etti.
Yetkililer, bu sürenin diplomasi açısından son derece kritik olduğunu vurgularken, bunun açık uçlu bir zaman tanıma anlamına gelmediğinin altını çizdi. Açıklamalarda, “Bu süre İran’ın toparlanması ve tek bir sesle konuşması için son bir fırsat” değerlendirmesi dikkat çekti. Aynı kaynaklar, Washington’un bu sürecin ardından askeri ve siyasi seçenekleri yeniden masaya yatırabileceğini ima etti.
ABD tarafında dile getirilen en önemli sorunlardan biri ise İran’daki karar alma mekanizmasının dağınık yapısı oldu. Amerikalı bir yetkili, İran’da müzakere yürütebilecek, yetki sahibi ve nihai karar alabilecek bir otoritenin net biçimde ortaya çıkmadığını savunarak, bu durumun süreci kilitlediğini belirtti. Özellikle son dönemde adı ön plana çıkan Mücteba Hamaney hakkında “iletişim kurmaktan kaçınan bir profil çizdiği” iddiası, müzakerelerin neden ilerlemediğine dair gerekçeler arasında gösterildi.
ABD’li yetkili, İran’daki müzakere heyetleri ile askeri kanat arasında ciddi bir kopukluk yaşandığını ileri sürerken, iki tarafın da nihai karar vericiye ulaşmakta zorlandığını dile getirdi. Bu durumun, olası bir anlaşma zemininin oluşmasını geciktirdiği ve ateşkesin kırılgan yapısını daha da hassas hale getirdiği ifade edildi.
Öte yandan İsrailli bir kaynak da sürece dair dikkat çeken bir değerlendirmede bulundu. İsrailli yetkili, ABD ve Pakistan’ın arabuluculuğunda önümüzdeki birkaç gün içinde Tahran’dan daha net bir adım beklendiğini, özellikle İran liderliğinin sessizliğini bozarak müzakerecilerine açık talimat vermesinin kritik olduğunu söyledi. Bu gelişmenin, tarafların yeniden masaya dönmesini sağlayabilecek en önemli eşiklerden biri olduğu ifade edildi.
Tüm bu gelişmeler, bölgede zaten yüksek seyreden tansiyonun diplomatik bir yol ayrımına geldiğine işaret ediyor. ABD’nin verdiği sınırlı süre, sadece İran için değil, aynı zamanda bölgesel dengeler açısından da belirleyici bir dönemin habercisi olarak görülüyor. Uzmanlara göre önümüzdeki birkaç gün içinde atılacak adımlar, ya yeni bir müzakere sürecinin kapısını aralayacak ya da gerilimin yeniden tırmanmasına zemin hazırlayacak.