Orta Doğu’da iki aydır devam eden ve küresel enerji piyasalarını da etkileyen ABD-İran savaşının sona ermesi için diplomatik bir sürecin hız kazandığı iddia edildi. Axios’un ABD’li üst düzey yetkililere dayandırdığı habere göre, taraflar savaşı bitirecek ve nükleer müzakerelerin önünü açacak tek sayfalık bir “mutabakat zaptı” üzerinde anlaşmaya çok yaklaştı.
Haberde, Beyaz Saray ile Tahran arasında yürütülen görüşmelerde 14 maddelik bir taslak plan üzerinde yoğunlaşıldığı belirtildi. ABD’nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile İranlı yetkililer arasında doğrudan ve arabulucular aracılığıyla sürdürülen temasların kritik aşamaya geldiği ifade edildi fakat >İran basını, ABD medyasında çıkan “Tahran ile Washington’un anlaşmaya yakın olduğu” yönündeki haberleri yalanladı. Tahran’ın, ABD tarafından sunulan ve “kabul edilemez bazı maddeler içerdiği” belirtilen teklife henüz resmi bir yanıt vermediği ifade edildi.
Taslağa göre hazırlanacak anlaşma, bölgedeki çatışma halinin sonlandırılmasını ve Hürmüz Boğazı’nda hareketliliğin yeniden sağlanmasını amaçlıyor. Ayrıca İran’ın nükleer programına yönelik kısıtlamalar getirilmesi ve 30 günlük yoğun bir müzakere sürecinin başlatılması planlanıyor.
Öne çıkan karşılıklı adımlar arasında İran’ın nükleer zenginleştirme faaliyetlerini geçici olarak durdurması, ABD’nin ise İran’a uygulanan yaptırımları kaldırması ve dondurulmuş milyarlarca dolarlık fonları serbest bırakması yer alıyor. Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamaların da kademeli olarak kaldırılması planın önemli maddeleri arasında bulunuyor.
Tarafların henüz resmi bir imza atmadığı, ancak diplomatik sürecin “hiç olmadığı kadar ileri bir noktaya ulaştığı” belirtiliyor. ABD’nin kritik bazı maddeler için İran’dan 48 saat içinde yanıt beklediği de haberde yer aldı.
Öte yandan sürecin ilerlemesinde ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’na yönelik askeri baskıyı durdurmasının etkili olduğu ifade edildi. İran tarafı ise yalnızca “adil bir anlaşma” olması halinde mutabakata destek vereceğini açıkladı.
Gelişmelerin ardından küresel piyasalarda hareketlilik yaşanırken, özellikle enerji ve finans piyasalarının 30 günlük müzakere sürecinden çıkacak sonuca odaklandığı bildirildi.