ABD Senato Adayı’ndan Türkiye’ye Ayasofya Tehdidi

>Güney Carolina’dan Cumhuriyetçi Senato aday adayı Mark Lynch, Ayasofya’nın statüsü üzerinden Türkiye’ye yönelik sert bir çıkış yaptı. Lynch, seçilmesi halinde “Return the Hagia Sophia to the Church Act” (Ayasofya’yı Kiliseye İade Yasası) adlı bir tasarı sunacağını ve Ayasofya Yunan Ortodoks Kilisesi’ne iade edilene kadar Türkiye’den tüm ithalatı yasaklayacağını açıkladı.

>Lynch, Sosyal Medya hesabından yaptığı paylaşımda, 2020’de Ayasofya’nın camiye dönüştürülmesini “Hristiyan tarihinin en büyük adaletsizliklerinden biri” ve “kültürel hırsızlık” olarak nitelendirdi. Mevcut Senatör Lindsey Graham’ı, o dönemde sessiz kalmak ve ABD nüfuzunu kullanmamakla eleştiren Lynch, “Müslümanların Ayasofya’da ibadet etmesi benim Senato’da olduğumda resmen sona erecek” ifadesini kullandı. Tasarının, yıllık yaklaşık 17,5 milyar Dolar değerindeki ABD ithalatını kapsayacağını ve Ortodoks, Katolik ve Protestan din adamlarının Kongre’de destek vereceğini belirtti.

>Haber, Greek Reporter, OrthoChristian, Greek City Times ve SPZH gibi kaynaklar ile Türk medyasında (Ensonhaber, Ogunhaber vb.) doğrulandı. Lynch’in açıklaması, Lindsey Graham’a karşı Cumhuriyetçi önseçim kampanyasının bir parçası olarak öne çıkıyor ve ağırlıklı olarak Yunan diasporası ile Hristiyan muhafazakâr kesimleri hedefliyor.

>Ayasofya, 2020’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kararıyla yeniden cami statüsüne kavuşturulmuştu. O dönemde uluslararası tepki çekmiş ancak somut yaptırım uygulanmamıştı. Lynch’in önerisi ise fiilen uygulanması zor bir seçim vaadi olarak değerlendiriliyor; zira tek bir senatörün böyle bir ambargoyu tek başına geçirmesi Kongre desteği gerektirir ve ABD-Türkiye ticari ilişkileri savunma, enerji ve NATO bağlamında daha geniş boyutlar taşır.

>Lynch’in bu çıkışı, ABD iç siyasetinde dış politika konularının seçim malzemesi yapılabildiğini gösterirken, Türkiye tarafında egemenlik haklarına müdahale girişimi olarak görülüyor. Henüz resmi bir yasa tasarısı sunulmadığı ve Lynch’in önseçimde Graham’a karşı şansı sınırlı göründüğü belirtiliyor.