Kongre Devre Dışı mı Bırakıldı?
New York Times editoryal kurul yazısında Trump’ın İran politikasını “pervasız” olarak nitelendirirken, en sert eleştiri Kongre’nin süreç dışında bırakıldığı yönünde oldu. ABD Anayasası’na göre savaş ilan etme yetkisi Kongre’ye ait olmasına rağmen, Beyaz Saray’ın daha kapsamlı bir operasyon ihtimali konuşulurken yasama organıyla açık bir yetki süreci yürütmemesi eleştiriliyor.
Gazete ayrıca, Trump’ın daha önce İran’ın nükleer programının yerle bir edildiğini söylemesine rağmen şimdi daha geniş bir operasyon başlatmasının ciddi bir güven sorunu yarattığını savunuyor.
“Trump Ne İstiyor?”
The Economist ise meseleyi stratejik açıdan ele alarak, Trump’ın İran’dan tam olarak ne talep ettiğinin net olmadığını yazdı. Başkanın farklı zamanlarda farklı hedefler dile getirdiği belirtiliyor: İran’ın nükleer programını sınırlamak, füze kapasitesini ortadan kaldırmak, yönetimi baskılamak ya da doğrudan yönetim değişikliğine gitmek.
Her bir hedefin farklı bir askeri ve siyasi yol haritası gerektirdiğine dikkat çeken dergi, Washington’un ciddi bir askeri güç yığdığını ancak bu gücün hangi nihai siyasi amaç doğrultusunda kullanılacağının belirsiz olduğunu vurguluyor.
War Powers Tartışması Yeniden Gündemde
Kongre’de de tablo net değil. Cumhuriyetçilerin bir bölümü operasyonu güçlü bir caydırıcılık hamlesi olarak görürken, bazı Cumhuriyetçiler ve Demokratlar özellikle yönetim değişikliği ihtimalinin gündeme gelmesinden rahatsız. 1973 tarihli War Powers Resolution çerçevesinde başkanın askeri güç kullanma yetkisini sınırlayan hukuki mekanizma yeniden tartışılıyor.
War Powers düzenlemesine göre başkan, Kongre onayı olmadan asker gönderebilse de bunu 48 saat içinde Kongre’ye bildirmek ve 60 gün içinde yetki alamazsa askeri güçleri geri çekmek zorunda.
MAGA Tabanında Sessiz Huzursuzluk
Trump’ın kendi siyasi tabanında da dikkat çekici bir huzursuzluk olduğu ifade ediliyor. MAGA hareketinin “America First” kanadı, Trump’ın 2024 kampanyasında verdiği “yeni savaş başlatmayacağım” vaadini hatırlatıyor.
MAGA tabanının gençlik liderleri arasında gösterilen Charlie Kirk’ün geçmişte İran’da rejim değişikliğine dayalı bir savaşa karşı yaptığı açıklamalar yeniden gündeme taşındı. Kirk, 10 Eylül 2025’te Utah Üniversitesi’nde yaptığı konuşma sırasında öldürülmüştü. İran’a karşı sınırlı ve hedefli operasyonlara tamamen karşı olmayan Kirk, uzun süreli bir Orta Doğu savaşının felaket olacağını savunuyordu. Bu sözler, Trump’ın mevcut hamlesinin sınırlarına ilişkin tartışmalarda referans noktası haline gelmiş durumda.
Kamuoyu Ne Diyor?
The Economist’in aktardığı kamuoyu araştırmalarına göre Amerikalıların çoğunluğu İran’la geniş çaplı bir savaşı desteklemiyor. Cumhuriyetçi seçmenler arasında dahi Orta Doğu’da yeni ve açık uçlu bir askeri angajmana mesafeli duran ciddi bir kesim bulunuyor.
Sonuç olarak İran dosyası, yalnızca bir dış politika başlığı olmaktan çıkmış durumda. Trump, hem Kongre’yle hem de kendi siyasi koalisyonuyla aynı anda sınanan bir iç siyasi sürecin ortasında bulunuyor.
Kaynak: Odatv
