Türkmen gelinlerinin hikayeleri kilimlerde hayat buluyor

Türkmen gelinlerinin hikayeleri kilimlerde hayat buluyor

Eskişehir Olgunlaştırma Enstitüsü’nde Usta Öğretici olarak görev yapan Mevlüş Özkum, asırlık yün iplerle dokuduğu kilimlerle geçmişin derin hikayelerini ve Türkmen gelinlerinin sessiz çığlıklarını yaşatıyor.

Kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla çeşitli projeler gerçekleştiren Eskişehir Olgunlaştırma Enstitüsü, geleneksel el sanatlarını yaşatmaya devam ediyor. Uzun yıllardır bu enstitü bünyesinde emek veren Mevlüş Özkum, Eskişehir ve çevre illerin kültürel zenginliğini yansıtan yöresel kilimleri, geleneksel tekniklerle günümüze taşımış durumda. Geçmişte kadınların duygularını, sevdalarını ve acılarını ifade edemedikleri noktalan, bu kilimlerde ilmek ilmek işleniyor.

"Istar" adı verilen geleneksel dokuma tezgâhlarının başında çalışan Özkum, diğer kadın arkadaşlarıyla birlikte kaybolmaya yüz tutmuş motifleri gün yüzüne çıkartıyor. Her desenin arkasındaki derin hikayeleri koruma altına alarak, kültürel bağları modern çağa taşıyor. Her bir proje, geleneksel Türk dokuma sanatının izlerini gelecek nesillere miras bırakma çabası olarak değerlendiriliyor.

Asırlık iplerle dokuma

120 yıldır varlığını sürdüren yün iplerle çalıştıklarını belirten Özkum, "Bu iplerle kilim dokuyoruz. Eskişehir ve çevre illerde yöresel çalışmalar yapıyoruz. Örneğin, Gülbudak deseni zarafet, manevi aşk ve Peygamber Efendimize olan sevgiyi temsil ediyor. Bu deseni dokumak 2,5-3 ay sürüyor," şeklinde açıklamada bulunuyor.

Teknik bilgileri

Kilim dokuma sürecini anlatan Özkum, "Deseni fotokopi alıp sayıları kareliyoruz, ardından çözgümüze yerleştiriyoruz. Tezgahın adı ıstar. Kirkit ile taraklama yapıyoruz. Renklerin desenlerle dansı dediğim bu çalışma benim için çok rahatlatıcı," diyor.

Her desenin bir hikayesi var

Desenlerin anlamlarına dikkat çeken Özkum, "Her desenin bir hikayesi ve anlamı var. Örneğin, elibelinde, koçboynuzu ve kurt ağzı gibi motiflerin hepsi farklı hikayeler anlatıyor. Seleser deseninin hikayesi acıklı; Türkmen gelininin eşi askere gidince duygularını, hasretini kilime dokuyor, ancak eşi şehit oluyor. Bu hikaye, dilden dile dolaşarak yaşatılıyor," ifadelerini kullanıyor.

ESKİŞEHİR OLGUNLAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ'NDE USTA ÖĞRETİCİ OLARAK ÇALIŞAN MEVLÜŞ ÖZKUM, ASIRLIK YÜN İPLERLE TEZGÂH BAŞINDA DOKUDUĞU KİLİMLERDE GEÇMİŞİN YAŞANMIŞLIKLARINI VE TÜRKMEN GELİNLERİNİN SESSİZ HİKÂYELERİNİ YAŞATIYOR.