Haber365 Youtube kanalında yayınlanan Pusula programının bu bölümünde, sunucu Seda Ateşoğlu'nun sorularını yanıtlayan Müstafi Tümamiral Prof. Dr. Cihat Yaycı, NATO'yu mercek altına aldı. Türkiye NATO ilişkileri ve NATO'nun bölgemizdeki rolu hakkında konuştu.
"Türkiye Batı tarafından güneyden ve batıdan kuşatılıyor"
Bölgedeki askeri hareketlilikleri ve jeopolitik gelişmeleri değerlendiren Müstafi Tümamiral Prof. Dr. Cihat Yaycı, Türkiye'nin bir abluka altında olduğunu belirtti:
"Rusya-Ukrayna savaşı, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hamleleri, Suriye ve Irak'taki gelişmeler, bölgede Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ile birlikte Türkiye'ye yönelik net bir kuşatma var. Gayri askeri statüdeki Ege adaları; İsrail, ABD, Fransa ve İngiltere silahlarıyla donatılıyor. Dedeağaç'taki Amerikan yığınağı sürüyor. Böyle bir ortamda Ankara'da düzenlenen NATO zirvesi, hem Türkiye hem de bölge güvenliği için tarihi bir anlam taşımaktadır."
"Savunma bütçelerinin yüzde 5'e çıkarılması ABD ekonomisine yarayacak"
Zirvenin mali boyutuna ve ABD'nin üye ülkelere yönelik "yüzde 5 savunma bütçesi" dayatmasına değinen Müstafi Tümamiral Prof. Dr. Cihat Yaycı, bu durumun arka planındaki ekonomik çıkarları deşifre etti. Avrupa ülkelerinde savunma harcamalarının gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYİH) oranının yüzde 1-2 seviyelerinde olduğunu, Türkiye'de ise yüzde 2,5 civarında seyrettiğini hatırlatan Yaycı; "ABD artık 'Her şeyi ben yapmam, elinizi taşın altına koyun' diyerek bu oranı yüzde 5'e çekmek istiyor. Dahası, tüm teçhizatın NATO standartlarına uyumlu olması şart koşuluyor. Bu standartları belirleyen ve savunma sanayisinin lideri olan ülke ABD olduğuna göre, bütçelerden ayrılan bu devasa paralar doğrudan Amerikan ekonomisini güçlendirmek için silaha ve malzemeye dönüşecek" dedi.
"ABD Rusya'yı denklemden çıkarmaz"
Avrupa'nın Rusya korkusu üzerinden şekillenen güvenlik mimarisini "tiyatro" olarak nitelendiren Müstafi Tümamiral Prof. Dr. Cihat Yaycı, şu tarihi ve jeopolitik tespiti paylaştı:
"Avrupa, Rusya-Ukrayna savaşıyla birlikte ABD'ye tamamen güvenemeyeceğini anladı ancak kendi güvenlik mimarisini kurması da asker bulamamalarından dolayı çok zor. Peki, ABD Rusya'yı denklemden çıkarır mı? Asla. Rusya, ABD'nin Avrupa'daki varlık sebebidir. Rusya, Avrupa ile dost olsa Avrupa'nın ABD'ye ya da bütçesinden yüzde 5 pay ayırmaya ihtiyacı kalmaz. Yalta ve Potsdam konferanslarından beri dünyayı paylaşan ve yöneten bu sistemde güç dengeleri kontrollü şekilde korunur."
Türkiye'nin NATO stratejisi ve kırmızı çizgileri ne olmalı?
Müstafi Tümamiral Prof. Dr. Cihat Yaycı, Türkiye'nin önümüzdeki süreçte milli çıkarlarını korumak adına atması gereken adımları şu başlıklarla özetledi:
Mavi Vatan'dan Taviz Verilmemeli: Doğu Akdeniz ve Adalar Denizi'ndeki ulusal egemenlik alanlarından ve haklardan asla geri adım atılmamalıdır.
Oy Birliği İlkesi Korunmalı: NATO içindeki karar alma mekanizmalarının "çoğunluk" sistemine dönüştürülmesi çabalarına kesinlikle karşı çıkılmalı, oy birliği ve veto hakkı hassasiyetle korunmalıdır.
Montrö Hassasiyeti Sürmeli: Rusya-Ukrayna savaşında bugüne kadar başarıyla uygulanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi tarafsızlık ve titizlikle uygulanmaya devam etmelidir.
Adaların Statüsü Gündeme Getirilmeli: Ege'de gayri askeri statüdeki adaların Yunanistan ve Batılı güçler tarafından silahlandırılması kronik bir şekilde NATO masasına taşınmalıdır.
Hava Savunma Önceliği: CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ya da F-35 projesine geri dönüş tartışmalarından önce, Türkiye'nin acil ihtiyacı olan hava savunma sistemlerinin tam kapasiteyle karşılanması dille getirilmelidir.
Pusula'nın yeni bölümünü aşağıdaki bağlantıdan izleyebilirsiniz.