Başkent Üniversitesi Adana Dr. Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Fulya Özer, halk arasında sık görülen kulak çınlamasının (tinnitus) bazı durumlarda ciddi hastalıkların belirtisi olabileceğini ifade ederek, özellikle tek taraflı çınlamanın ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.
Özer, tıptaki adıyla 'tinnitusu', dışarıda herhangi bir ses yokken, kişinin kulağında ya da beyninde ses duyulması olarak tanımlayıp, "Halk arasında 'Birisi beni andı' şeklinde yorumlanan, gelip geçici seslerden farklı olarak; kişiler özellikle yalnız kaldığında, işini yaparken, uykuya geçerken ya da 'Acaba bende bir sorun mu var?' diye düşündürecek şekilde sürekli duyduğu bir sesten bahsederler. Çok nadiren hem hastanın hem de muayene sırasında doktorun duyabildiği tinnitus türleri bulunur. Ancak en sık gördüğümüz durum, yalnızca hastanın duyduğu, çevresindekilerin duymadığı ve kişinin beyninde ya da kulaklarında algıladığı seslerdir" dedi.
Kulak çınlamasının en önemli nedenlerinden birinin, işitmeyi sağlayan iç kulaktaki ve halk arasında 'salyangoz' olarak bilinen yapıda bulunan tüylü hücrelerin hasar görmesi olduğunu vurgulayan Özer, "Özellikle gürültüye maruz kalan kişilerde bu hücreler zarar görebiliyor veya kaybolabiliyor. Bu durumda sesin algılanma biçimi değişir." Ses dalgaları sinirler aracılığıyla beyne iletilirken azalma olur ve beyin bu eksikliği telafi etmek amacıyla sinirlerde daha fazla aktivite oluşturur. Bu spontan sinirsel aktivite, gerçekte ses olmamasına rağmen beyin tarafından ses olarak algılanır.
"Tek taraflı çınlama, bazı ciddi hastalıkların habercisi olabilir" diyen Doç. Dr. Fulya Özer, "Tek taraflı çınlama, bazı ciddi hastalıkların habercisi olabilir. Bu durumda nazofarenks tümörlerinden işitme siniri tümörlerine kadar çeşitli nedenlerin araştırılması gerekir. Nabız atışı şeklinde hissedilen çınlamalarda damarsal anomaliler açısından inceleme yapılmalıdır. Çınlamaya baş dönmesi, ani işitme kaybı, yüz felci, kulak akıntısı veya başka nörolojik belirtiler eşlik ediyorsa altta yatan farklı hastalıkların ipucu olabilir."
Çınlamayı tek başına değerlendirmediklerini vurgulayan Özer, eşlik eden bulgularla birlikte incelemelerin yapılması gerektiğine değindi. Bazen de tüm incelemelere rağmen belirgin bir neden saptanamadığını belirten Özer, hastanın işitmesinin normal olabileceğini ancak buna rağmen çınlamanın devam edebileceğini ifade etti. "Hastalar için uyguladığımız standart işitme testlerinde herhangi bir sorun görülemeyebilir. Ancak buna rağmen çınlama devam ediyorsa, iç kulaktaki hücrelerle sinirin birleşim noktalarında, testlerle belirlenemeyen problemler olabileceğini düşünürüz."
Özer, sesi ortadan kaldırmadan önce çınlamaya eşlik eden hastalığın tedavisine odaklandıklarını belirterek, "Tedavide temel amacımız her zaman sesi tamamen ortadan kaldırmak değil, öncelikle çınlamaya eşlik eden bir hastalık varsa onu tedavi etmeye çalışmaktır. Bunun mümkün olmadığı durumlarda ise beynin sesi algılama düzeyini azaltmayı hedefleriz." İşitme kaybı bulunan hastalarda tedavi sürecinin daha kolay ilerlediğini belirten Özer, bazı işitme cihazlarının içinde tinnitusu maskeleyen beyaz gürültü sistemlerinin bulunduğunu açıkladı. "Hastanın çınlamasının frekans ve şiddetinin belirlenmesinin ardından buna uygun beyaz gürültü sesleri, kişinin sevdiği müziklerin arka planına yerleştirilerek çınlama sesi maskeleniyor."
Çınlamanın yaşam kalitesini ciddi ölçüde etkileyebileceğini bildiren Özer, uyku sorunlarına ve yoğun kaygıya yol açabildiğini belirtti. "Bilişsel terapi gibi yöntemlerden yararlandığımız durumlar oluyor. Klinik ortamda çınlamanın kişinin günlük yaşamını ne derece etkilediğini değerlendiriyoruz."
Özer, ilaç tedavisinin dikkatli yapılması gerektiğini vurgulayarak, "Vitamin ve mineral eksiklikleri ya da sistemik hastalıklar söz konusuysa öncelikle bunların tedavi edilmesi önemlidir. Ancak bu tür sorunların bulunmadığı durumlarda, kulak çınlamasını tamamen ortadan kaldıran bir ilaç bulmak mümkün değildir." Bazı hastalarda ilaçların psikolojik rahatlama sağlayan plasebo etkisi gösterebileceğini kaydetti.
Son olarak sosyal medyadaki bilgi kirliliğine dikkat edilmesi gerektiğinin altını çizen Doç. Dr. Fulya Özer, " Sağlıkla ilgili bilgilerin sosyal medya ve dijital platformlarda doğru kaynaklardan alınması çok önemlidir."
BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ ADANA DR. TURGUT NOYAN UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ KULAK BURUN BOĞAZ ANA BİLİM DALI ÖĞRETİM ÜYESİ DOÇ. DR. FULYA ÖZER, HALK ARASINDA SIK GÖRÜLEN KULAK ÇINLAMASININ (TİNNİTUS) BAZI DURUMLARDA CİDDİ HASTALIKLARIN İLK BELİRTİSİ OLABİLECEĞİNİ BELİRTEREK, ÖZELLİKLE TEK TARAFLI ÇINLAMANIN İHMAL EDİLMEMESİ GEREKTİĞİNİ SÖYLEDİ.
