Türkiye’nin en verimli tarım arazilerine sahip Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) bölgesinin merkezi Şanlıurfa’da, tarımda çevreci ve sürdürülebilir üretim uygulamaları yaygınlaşıyor. Anız yakmadan ve toprağı sürmeden gerçekleştirilen doğrudan ekim yöntemi sayesinde hem toprak verimliliği korunuyor hem de yakıt, zaman ve iş gücü tasarrufu sağlanıyor.
Hasat sezonunun başlamasıyla birlikte birçok bölgede yeniden gündeme gelen anız yangınlarına karşı Şanlıurfa’da alternatif üretim yöntemleri uygulanıyor. Toprağın organik maddesini yok ederek verim kaybına neden olan, hava kirliliğini artıran ve ekolojik dengeyi olumsuz etkileyen anız yakma uygulamasının yerine doğrudan anıza ekim yöntemi tercih ediliyor.
Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi ile GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (GAPTAEM) iş birliğinde 2025 yılında başlatılan doğrudan anıza ekim çalışmaları olumlu sonuçlar veriyor. Buğday ve arpa hasadının ardından tarlalar yakılmadan özel doğrudan ekim mibzerleriyle soya fasulyesi, mısır, susam ve pamuk ekimi gerçekleştiriliyor. Şanlıurfa Akıllı Tarım Projesi kapsamında yürütülen uygulamada, hasat sonrası tarlada kalan bitki artıklarının bulunduğu toprak yapısı bozulmadan ekim yapılıyor. Böylece toprak nemi korunurken yakıt tüketimi, işçilik ve üretim maliyetleri de önemli ölçüde azaltılıyor.
Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından uzun süredir yürütülen çalışmalar kapsamında geliştirilen doğrudan ekim uygulaması, toprağın biyolojik yapısını koruyarak organik madde miktarının artmasına katkı sağlıyor. Uzmanlar, sürekli toprak işlemenin neden olduğu erozyon ve toprak yorgunluğunun bu yöntemle büyük ölçüde önlenebildiğini belirtiyor.
Yeni nesil doğrudan ekim mibzerleri sayesinde tarla sürülmeden ve anız yakılmadan tohumlar doğrudan toprağa bırakılıyor. Hasat sonrası tarlada kalan anız örtüsü, toprağı güneşin olumsuz etkilerinden korurken, su kaybını azaltıyor ve toprağın doğal yapısının korunmasına katkı sunuyor.
Yetkililer, doğrudan anıza ekim uygulamasının yaygınlaşmasıyla hem toprağın korunacağını hem de sürdürülebilir tarım hedeflerine önemli katkı sağlanacağını ifade ediyor. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetleri Dairesi Başkanı Halil Hatipoğlu, proje ile ilgili açıklamasında, "Geçen yıl ortak anıza ekim projesini başlattık. 2026 yılında bunu genişleterek anıza mısır, anıza soya ve anıza susam ile artırmayı planlıyoruz. Çiftçilerimiz hem anızlarını yakmayacak hem de topraklarının verimli katmanını koruyacaklar" dedi.
GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü Merkezi Yüksek Ziraat Mühendisi Ahmet Çıkman ise, "Bu yıl ürün çeşitliliğini arttırdık. Buğday anızına hem soya hem mısır hem de susam ekimi gerçekleştirdik. Hem ekonomik yönden çiftçilere katkı sağlamayı hem de çevreye zarar vermemeyi hedefliyoruz" şeklinde ifade etti.
ANIZ YAKMADAN VE TOPRAĞI SÜRMEDEN GERÇEKLEŞTİRİLEN DOĞRUDAN EKİM YÖNTEMİ SAYESİNDE HEM TOPRAK VERİMLİLİĞİ KORUNUYOR HEM DE YAKIT, ZAMAN VE İŞ GÜCÜ TASARRUFU SAĞLANIYOR.
