İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Avrupa’ya askeri koruma kalkanı sağlayan ABD, kıtadaki askeri varlığını radikal bir kararla küçültüyor. New York Times’ın sızdırdığı gizli Pentagon belgesine göre Washington; Avrupa’daki savaş uçağı, denizaltı, uçak gemisi ve tanker uçaklarını çok büyük ölçekte kısıntıya giderek Hint-Pasifik bölgesine kaydırıyor.
New York Times’ın ulaştığı ve üst düzey iki Avrupalı yetkilinin teyit ettiği haziran ayı tarihli resmi askeri belge, Trump yönetiminin NATO'ya yönelik taahhütlerini ne ölçüde azaltacağını ilk kez somut rakamlarla ortaya koydu. Pentagon'un kamuoyuyla paylaşmadığı ancak müttefiklere yazılı olarak iletilen yeni askeri plana göre, geri çekilme süreci beklenenden çok daha erken başlayacak.
Pentagon'un sızan gizli kesinti planı
Avrupa'nın savunma planlamasını kökten değiştirecek gizli askeri kesinti planının orijinal maddeleri;
- Jetlerde %33 Azalma: Avrupa hava sahasını koruyan F-16 ve F-15E savaş uçaklarının sayısı doğrudan 100'e çekiliyor.
- Deniz Sınırlarındaki İzleme Gücü Düşürülüyor: Rus denizaltılarını gözleyen 26 adet deniz gözetleme ve keşif uçağının 11'i geri çağrılıyor, sayı 15'e iniyor.
- Lojistik Destek Sıfırlanıyor: Savaş uçaklarının havada kalmasını sağlayan 8 adet tanker uçağının tamamı kıtadan götürülüyor. Bu durum, Avrupa jetlerinin menzilini yarı yarıya düşürecek.
- Dev Görev Güçleri Tahliye Ediliyor: Tomahawk füzeleriyle donatılmış stratejik bir denizaltı ve onlarca jeti taşıyan dev bir uçak gemisi filosu Avrupa operasyon alanından tamamen çıkarılıyor.
- Bombardıman Gücü Yarıya Düştü: Kıta savunması için ayrılan iki dev stratejik bombardıman uçağı grubundan biri başka bir cepheye transfer ediliyor.
"NATO ile ABD arasında sağlıksız bir bağımlılık oluştu"
Geri çekilme planına ilişkin raporlar sızarken, ABD Avrupa Komutanlığı Komutanı ve aynı zamanda NATO’nun en üst düzey askerî komutanı olan Orgeneral Alexus G. Grynkewich, ittifakın mevcut yapısını ve ABD'ye olan bağımlılığı şu sözlerle eleştirdi:
"NATO Kuvvet Modeli içerisinde ABD kuvvetlerine yönelik sağlıksız bir karşılıklı bağımlılık oluştu. Başkan Trump, Savunma Bakanı Pete Hegseth ve diğer yetkililer bunun değişmesi gerektiğini açıkça ifade etti. Bu değişim gerçekleşecek. Dünyanın farklı bölgelerinde aynı anda ortaya çıkabilecek çatışma ihtimali bunu zorunlu kılıyor."
Avrupa'da güven krizi: İstifa ve iptal kararları
Pentagon’un stratejik geri çekilme hamlesi, Avrupa’nın askeri ve siyasi karar merkezlerinde geniş çaplı bir hareketliliğe neden oldu.
Kıtada bütçe ve savunma planlaması ekseninde yaşanan ilk somut kırılma İngiltere’de meydana geldi; İngiltere Savunma Bakanı, hükümetin savunma harcamalarına ayırdığı bütçenin yetersiz kalmasını gerekçe göstererek görevini bıraktığını duyurdu.
Bununla birlikte, Avrupa ülkelerinin ortaklaşa yürüttüğü çok uluslu savunma sanayii projelerinde de yapısal ayrışmalar baş gösterdi. Almanya; Fransa ve İspanya ortaklığıyla geliştirilmesi hedeflenen yeni nesil savaş uçağı projesinden (FCAS) resmi olarak ayrıldığını teyit etti.
Kıtadaki güvenlik mimarisinde oluşan bu yeni dönemi ve müttefikler arasındaki güven bunalımını değerlendiren Alman Milletvekili Anton Hofreiter, durumu şu sözlerle özetledi:
"NATO’nun asıl sorunu, Trump başkan olduğu sürece acil bir durumda ABD’nin Avrupalıların yardımına koşacağına dair hiçbir inancın kalmamış olmasıdır."
