Doğu Karadeniz'de son yıllarda farklı noktalarda meydana gelen istinat duvarı çökmeleri, dik topoğrafya ve yoğun yağışın etkili olduğu bölgede güvenlik endişelerini artırıyor. Son olarak 10 Temmuz'da Rize'de yaşanan olay, eğimli arazilerde yapılaşmanın zorunlu olduğu yerlerde göçmelerin gerçekleştiğini gözler önüne serdi.
Yamaçlarda inşa edilen konutlar, karayolları ve altyapı tesislerinde kullanılan istinat duvarları, toprağın hareketini engelleyerek can ve mal güvenliğinin korunmasında kritik bir rol üstlenmektedir. Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) İnşaat Mühendisliği Bölümü'nden Prof. Dr. Osman Sivrikaya, bölgedeki istinat duvarı çökmelerini değerlendirerek, coğrafi yapı, tasarım süreçleri ve uygulama hataları ile ilgili açıklamalarda bulundu.
Prof. Dr. Sivrikaya, drenaj ve filtrasyon eksikliklerinin göçmeleri artırdığını belirtti. "Ülkemiz açısından yağışın en fazla olduğu bir bölgede yaşıyoruz. Yıkılan istinat duvarlarının tasarımında 3 temel sebep öne çıkıyor: tasarım hatası, imalat hatası ve uygulanabilirlik sorunu" dedi. Ağırlık tipi taş istinat duvarlarının, maksimum 5 metreye kadar tasarlanması gerektiğini vurguladı.
İstinat duvarlarının tasarımının uzmanlık gerektiren bir konu olduğunu dile getiren Sivrikaya, projelerin, sadece mühendislik eğitimi almış kişiler tarafından değil, aynı zamanda uzmanlar tarafından hazırlanması gerektiğini ifade etti. Tasarımın yalnızca programlar aracılığıyla sağlanamayacağını, mühendislik bakış açısının da önemli olduğunu belirtti.
Yüksek istinat duvarlarında doğru sistem seçiminin hayati önem taşıdığını belirten Sivrikaya, "Yükseklik arttıkça gövdeye etki eden devrilme momenti de artmaktadır. Yanlış hesaplamalar ve ekonomik gerekçelerle kesitlerin küçültülmesi, göçmelere yol açabiliyor" dedi.
2018'de yürürlüğe giren Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, istinat duvarlarının projelendirilmesini zorunlu hale getirmiştir. Ancak Sivrikaya, souyounun en büyüğünün proje aşamasından ziyade uygulama ve denetim aşamasında yaşandığını ifade etti. Önemli bir eksiklik olarak, projelerin standartlara uygun şekilde uygulanıp uygulanmadığını denetleyecek bir mekanizmanın eksikliğini belirtti.

DOĞU KARADENİZ'DE SON YILLARDA FARKLI NOKTALARDA MEYDANA GELEN İSTİNAT DUVARI ÇÖKMELERİ, DİK TOPOĞRAFYA VE YOĞUN YAĞIŞIN ETKİLİ OLDUĞU BÖLGEDE GÜVENLİK ENDİŞELERİNİ ARTIRIYOR.