Japonya’dan “Evrensel Yapay Kan” Hamlesi
Japonya’da “kan grubuna bakmadan” verilebilecek yapay kan adayı: Klinik deneme yolunda
Acil durumlarda dakikalarla yarışılan anlar için kritik bir gelişme: Japon araştırmacıların geliştirdiği “yapay kan” yaklaşımı, kan grubu uyumu ihtiyacını azaltmayı ve kan tedarik krizine çözüm olmayı hedefliyor.
Japonya’da yürütülen araştırmalar, kan grubu eşleştirmesi gerektirmeyen bir “yapay kan” yaklaşımını yeniden gündeme taşıdı. Haberleştirilen çalışmalarda, hemoglobinin (oksijen taşıyan molekül) lipid temelli mikrokapsüller/veziküller içine alınarak “yapay kırmızı kan hücresi” benzeri bir taşıyıcıya dönüştürülmesi hedefleniyor. Bu sayede, özellikle travma, kaza, afet ve savaş alanı gibi hızlı müdahale gereken durumlarda “uygun kanı bulma” baskısının azaltılması amaçlanıyor.
Bu yaklaşım yeni değil: 2022’de HbV’lerle yapılan ilk insan faz-1 güvenlik çalışması yayımlanmıştı. 2026’da ise Japonya’da HbV’ler için faz Ib düzeyinde bir klinik çalışma protokolü bilimsel literatürde yer aldı.
Bazı haberlerde ürünün oda sıcaklığında daha uzun süre saklanabilmesi ve kan grubu uyumu gerektirmemesi vurgulanıyor. Bu hedefler doğrulanır ve klinik aşamalar başarıyla geçilirse; özellikle uzak bölgeler, afet sahaları ve tedarik zinciri kırılan ülkeler için kan temininde ciddi bir rahatlama anlamına gelebilir.
Ancak uzmanların altını çizdiği nokta net: Bu tür ürünler “devrim” olsa bile, yaygın klinik kullanıma girebilmesi için güvenlik ve etkinlik verilerinin çok aşamalı biçimde tamamlanması gerekiyor.