İran Silahlı Kuvvetleri, komşu ülke Azerbaycan’a resmi bir uyarıda bulundu. İran ordusunun Khatam al-Anbiya Merkezi Karargâhı sözcüsü tarafından yapılan açıklamada, Azerbaycan’a “bir Müslüman ülke” olarak hitap edilerek, bölgedeki güvensizliğin yayılmasını önlemek amacıyla “Siyonistleri” (İsraillileri ve İsrail bağlantılı unsurları) ülkeden çıkarması talep edildi.
Açıklamada şu ifadeler yer aldı:
“Azerbaycan Cumhuriyeti’ne, bir Müslüman ülke olarak çağrıda bulunuyoruz: Bölgedeki güvensizliğin yayılmasını önlemek ve kendi halkının ile İslam İranı’nın güvenliğini tehlikeye atmamak için Siyonistleri ülkenizden çıkarın.”
Bu çağrı, İran’ın Azerbaycan topraklarında İsrail istihbaratı (Mossad) veya askeri unsurlarının varlığını “bölgesel tehdit” olarak gördüğü yönündeki uzun süredir devam eden şikayetlerini yansıtıyor. İran, Azerbaycan’ı “İsrail’in ikinci evi” olarak nitelendirerek, Bakü’nün Tel Aviv ile yakın askeri ve istihbarat iş birliğini eleştiriyor.
Gelişmenin Arka Planı
Çağrı, 5-6 Mart 2026 tarihlerinde yaşanan gerilimlerin hemen ertesinde geldi:
• Azerbaycan Devlet Güvenlik Servisi, İran bağlantılı ajanların Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) petrol boru hattı, İsrail Büyükelçiliği, Yahudi topluluğu hedefleri ve sinagoglara yönelik terör planlarını engellediğini duyurdu. Gözaltına alınanların İran Devrim Muhafızları (IRGC) ile bağlantılı olduğu iddia edildi.
• 5 Mart’ta Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’nde (Azerbaycan toprağı) İran’dan geldiği belirtilen dron saldırıları gerçekleşti: Nahçıvan Uluslararası Havalimanı terminali ve bir okul yakını hedef alındı, 4 sivil yaralandı. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, bunu “sebepsiz terör ve saldırı” olarak nitelendirdi ve ordunun tam muharebe hazırlığına geçirildiğini açıkladı. İran ise saldırıyı reddederek “Siyonist provokasyon” olarak suçladı.
• ABD, Nahçıvan saldırısını kınadı ve İran’ın “saldırganlığını tırmandırdığını” belirtti.
İran tarafı, bu olayları “İsrail’in Müslüman ülkeler arasındaki ilişkileri bozma çabası” olarak yorumluyor ve Azerbaycan’daki İsrail varlığını (silah alımları, istihbarat iş birliği, Nahçıvan üzerinden İran’ı çevreleme potansiyeli) kendi ulusal güvenliğine doğrudan tehdit olarak görüyor.
Tepkiler ve Durum Değerlendirmesi
• Azerbaycan’dan henüz resmi bir yanıt gelmedi, ancak Cumhurbaşkanı Aliyev daha önce “saldırılara demir yumrukla karşılık verileceğini” vurgulamıştı.
• Bölgesel gerilim, ABD-İsrail-İran çatışmasının Güney Kafkasya’ya sıçrama riskini artırıyor. İran, komşu Müslüman ülkelere zarar vermemeye çalıştığını söylese de “Siyonist unsurların” varlığını tolere etmeyeceğini belirtiyor.
• Uluslararası kaynaklar (AFP, Reuters, Times of Israel, Mehr News, Euronews), açıklamayı doğruladı. Türk medyasında da Cumhuriyet, Sözcü ve Sosyal Medya platformlarında geniş yer buldu.
Bu gelişme, mevcut Orta Doğu savaşının yayılma tehlikesini bir kez daha gözler önüne seriyor. Diplomatik çabalar yetersiz kalırsa, Azerbaycan-İran sınırında yeni bir cephe açılabilir. Barış çağrıları artarken, tansiyon zirvede seyrediyor.
