Türkiye-Libya anlaşması dengeleri değiştirdi: Fransa’dan Atina’ya GSI projesini erteleme teklifi
Libya Temsilciler Meclisi'nin Türkiye ile 2019 yılında imzaladığı deniz yetki alanları mutabakat muhtırasını resmi olarak onaylamasının ardından Doğu Akdeniz'de dengeler sarsıldı. Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ve İsrail ortaklığında planlanan Great Sea Interconnector (GSI) elektrik hattı projesi krizin merkezine yerleşti. Fransız yönetiminin, Türkiye-Libya hattındaki gelişmeler üzerine projenin ertelenmesini teklif ettiği, Atina'nın ise bu öneriye sert bir şekilde karşı çıktığı iddia edildi.
Bingazi merkezli Libya Temsilciler Meclisi'nin 20 Ekim tarihinde Türkiye ile imzalanan tarihi deniz yetki alanları anlaşmasını onaylaması, Doğu Akdeniz'deki dengeleri kökten değiştirdi. Yunanistan'da muhalefetin mevcut hükümeti "dış politikada fiyasko yaşamakla" suçladığı bu kararın ardından, projenin en büyük destekçilerinden Fransa’dan dikkat çeken bir hamle geldi.
Ta Nea Yazdı: Fransa 'Libya Tehlikesinin' Geç Farkına Vardı
Yunanistan’ın köklü yayın organlarından Ta Nea gazetesinde yer alan habere göre, Paris yönetimi Libya Temsilciler Meclisi’nin onayı açıklanana kadar bölgedeki risklerin boyutunu öngöremedi. Fransa’nın, "ne Türkiye ile Yunanistan arasındaki sorunun büyüklüğünün ne de Libya tehlikesinin" yeterince farkında olmadığı aktarıldı.
Yunanistan, GKRY ve İsrail’i deniz altından çekilecek devasa bir kablo hattıyla birbirine bağlamayı hedefleyen Great Sea Interconnector (GSI) projesinde Fransa, yeni hukuki ve coğrafi durumun değerlendirilmesi amacıyla çalışmaların ertelenmesini tavsiye etti. Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle Türk kıta sahanlığı ve yetki alanından geçmesi gereken projenin akıbeti riske girerken, Paris'in geri adım atma teklifi Atina'da soğuk duş etkisi yarattı.
Atina Fransız önerisini reddetti
Yunan basınına yansıyan bilgilere göre Atina yönetimi, Fransa'nın GSI elektrik hattı projesini askıya alma ve erteleme yönündeki tavsiyesini kesin bir dille reddetti. Yunan hükümetinin, projenin takviminde herhangi bir esneme ya da değişiklik yapılmasını kabul etmediği ifade edildi.
Türkiye ve Libya arasındaki deniz sınırlarının meşruiyet kazanmasıyla birlikte, Türkiye'nin onay vermediği hiçbir deniz altı projesinin bu koridordan geçemeyeceği gerçeği, Yunanistan-GKRY-İsrail üçlüsünü uluslararası hukuk açısından zor bir durumda bırakmış bulunuyor. Bölgedeki gerilimin ve diplomatik pazarlıkların önümüzdeki günlerde daha da tırmanması bekleniyor.