Al Jazeera’dan Güney Kıbrıs dosyası: İsrail’in stratejik sektörlerdeki ağı Rum basınında gündem oldu

Al Jazeera'nın Güney Kıbrıs Merkez Bankası verileri, resmi su kaynakları raporları ve enerji ortaklıklarına dayandırarak yayımladığı araştırma ve video dosyası, Rum gazetesi Politis tarafından detaylıca okuyuculara aktarıldı. Dosyada, İsrailli şirket ve yatırımcıların adadaki kritik altyapı projelerindeki rolleri mercek altına alındı.

İçme suyunun yüzde 80’i denizden: Arıtma kapasitesinin yüzde 40’ı İsrailli şirkete emanet

Araştırmada öne çıkan en çarpıcı detaylardan biri su altyapısındaki bağımlılık oldu. Rum Su Geliştirme Dairesi verilerine göre içme suyunun yaklaşık yüzde 80’inin deniz suyunun arıtılmasıyla sağlandığı GKRY’de, İsrail devlet şirketi Mekorot’un hakimiyeti dikkat çekiyor.

Kıbrıslı Netcom firmasıyla ortaklık kuran Mekorot, Larnaka ve Episkopi’deki tesisleri işleterek adadaki toplam deniz suyu arıtma kapasitesinin yaklaşık yüzde 40’ını tek başına yönetiyor. Birleşmişmillisler’in (BM) işgal altındaki Filistin topraklarındaki yasa dışı yerleşimlerle bağlantılı şirketler listesinde yer alan Mekorot’un adadaki varlığı ve su yönetimi mutabakatları, bölgedeki Kıbrıslı Rumlar arasında da güvenlik endişelerine yol açıyor.

Afrodit gaz sahasında yüzde 30 hisse ve askeri anlaşmalar

İsrail’in adadaki stratejik hamleleri yalnızca su sektörüyle sınırlı kalmıyor. Enerji alanında, Doğu Akdeniz’deki Afrodit doğal gaz sahasında İsrail merkezli NewMed Energy şirketi yüzde 30'luk ortaklık payını elinde bulunduruyor. Sahadaki diğer hisseler ise Chevron ve BG Cyprus şirketlerine ait.

Savunma alanında ise Rum yönetimi, Rus yapımı hava savunma sistemlerinin yerini alması amacıyla İsrail Aerospace Industries tarafından üretilen Barak MX sistemlerini tedarik etmeye başladı. Ayrıca İsrail basınında çıkan haberlerde, Rum yönetiminin Israel Shipyards ve Rafael şirketleriyle 150 milyon euro değerinde silahlı deniz aracı alımı için görüşmeler yürüttüğü kaydedildi. İki ülke arasında 2026 yılını kapsayan askeri iş birliği planı da yürürlükte bulunuyor.

Sağlık, gayrimenkul ve Rum Meclisi’ndeki İsrail lobisi

Dosyada İsrail merkezli Hadassah sağlık kuruluşunun Limasol’da açtığı tıp merkezinin hasta kabulüne başladığı bildirildi. Bu merkezin Hadassah’ın Avrupa’daki ilk sağlık tesisi olduğu belirtilirken, finans ve gayrimenkul sektörlerinde de yoğun bir İsrailli yatırımcı akını yaşandığı vurgulandı.

Siyasi tarafta ise Rum Meclisinde Israel Allies Foundation destekli 6 milletvekilinden oluşan İsrail yanlısı bir grup faaliyet gösteriyor. Siyonist hareketin 1902 yılında Kıbrıs’a yönelik yerleşim girişiminin tarihsel olarak anlatıldığı dosyada, günümüzdeki ekonomik ve askeri nüfuz ile geçmiş arasındaki paralelliklere dikkat çekildi. Bazı Kıbrıslı Rumlar, İsrail'in adadaki stratejik sektörleri ele geçirmesinden ve arazi edinimlerinden duydukları endişeyi dile getirdi.