Türkiye-Libya anlaşmasına karşı Yunanistan'dan Mısır atağı

Atina ve Kahire hatlarında yaşanan bu sıcak gelişme, Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları mücadelesini yeniden tırmandırdı. Yunanistan merkezli Kathimerini gazetesinin diplomatik kaynaklara dayandırdığı habere göre, Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis ile Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdülati gerçekleştirdikleri telefon görüşmesinde mevcut anlaşmanın genişletilmesi konusunda ilke mutabakatına vardı.

Atina'nın hedefi: Rodos'un doğusu ve Meis Adası denklemi

Yunanistan ve Mısır, Ağustos 2020'de Türkiye-Libya mutabakatına misilleme olarak 26 ve 28 derece doğu meridyenleri arasında kısmi bir MEB sınırlandırma anlaşması imzalamıştı. Anlaşmada, Rodos'un içinden geçen 28 derece doğu boylamının doğusunda kalan alanlar sınırlandırma dışında bırakılmıştı.

Yunanistan’ın yeni planı, bu sınırlandırmayı daha doğuya taşıyarak Türkiye kıyılarına yalnızca iki kilometre uzaklıktaki Meis Adası’na geniş bir kıta sahanlığı ve MEB etkisi kazandırmayı hedefliyor. Türkiye ise başından beri adaların ana karaların deniz yetki alanlarını kesemeyeceğini ve Meis gibi küçük adalara tam yetki alanı tanınamayacağını kararlılıkla savunuyor. Diplomatik kaynaklar, Mısır’ın geçmişte Ankara ile doğrudan karşı karşıya gelmemek için 28 derece boylamının doğusuna geçmeye mesafeli yaklaştığını hatırlatıyor.

Atina ve Kahire’nin önümüzdeki dönemde teknik düzeyde müzakerelere başlaması beklenirken, Mısır'ın Türkiye ile olan ilişkilerini ve stratejik çıkarlarını gözeterek nasıl bir duruş sergileyeceği merak konusu. Türkiye'nin ana kara kıyılarını esas alan hakkaniyetli sınırlandırma yaklaşımı, Mısır'a Yunanistan veya Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ile yapacağı anlaşmalara kıyasla çok daha geniş bir deniz alanı sunuyor.

Müstafi Tümamiral Cihat Yaycı'nın hesaplamalarına göre, Mısır'ın Yunanistan yerine Türkiye ile bir MEB anlaşması imzalaması halinde Kahire yönetimi yaklaşık 15 bin kilometrekarelik ilave bir deniz alanına sahip olabilecek. Nitekim Dışişleri Bakanlığı da daha önce Mısır’ın 2003’te GKRY ile yaptığı anlaşma nedeniyle 11 bin 500 kilometrekarelik deniz alanından feragat ettiğini duyurmuştu.

Yunanistan AB ve BM’yi devreye sokuyor, Ankara ise kararlı

Atina yönetimi, Mısır hamlesinin yanı sıra Türkiye-Libya mutabakatına yönelik itirazlarını Avrupa Birliği (AB) ve Birleşmiş Milletler (BM) gündemine taşımayı hedefliyor. Yunan yetkililer, AB kurumları ve üye ülkelerin Türkiye ve Libya’ya karşı ortak bir tutum sergilemesini talep ediyor.

Ankara ise üçüncü ülkelerin tek taraflı açıklama ve adımlarının Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki kararlı politikasını değiştiremeyeceğini net bir dille vurguluyor. Milli Savunma Bakanlığı tarafından yapılan son açıklamada, Türkiye-Libya mutabakatının uluslararası hukuka uygun olduğu ve üçüncü tarafların iddialarıyla geçersiz kılınamayacağı altı çizildi.

Kaynak: Aydınlık