Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenen 36. NATO Liderler Zirvesi kapsamında başkent Ankara'da bir araya gelen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde kameralar karşısına geçti. İki lider, düzenlenen ortak basın toplantısında küresel ve bölgesel gelişmelere ilişkin uluslararası basın mensuplarının sorularını yanıtlarken; savunma sanayisi, bölgesel krizler ve yaptırımlar konusunda tarihi nitelikte taahhütler paylaşıldı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan: "F-35 konusunda zirveden hayırlı karar çıkacağına inanıyorum"
Basın toplantısının açılışında konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Trump'ın Türkiye ziyaretinin ve NATO Liderler Zirvesi'nin Ankara ev sahipliğinde icra edilmesinin taşıdığı stratejik önemi vurguladı. F-35 savaş uçaklarının teslimat sürecine ilişkin yürütülen müzakerelerde somut bir aşamaya gelindiğini belirten Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:
"Bu ziyaretin ne kadar önemli olduğunu özellikle ifade etmek istiyorum. NATO Liderler Zirvesi'nin bugün Ankara'da yapılıyor olması, tüm liderlerin şu anda ülkemizde bir araya gelmesi, yarın değerli dostum Sayın Trump ile birlikte olması bize güç katacaktır. F-35 konusu bizim için yeni değil, bizler ABD ile daha önce de görüştük ve biz 5 uçağın da sözünü aldık. Sayın Trump’ın bu konuda bize ayrıca sözü var. Liderler zirvesinde görüşmelerde F-35’le ilgili kendilerinden daha önce aldığımız sözün geleceğe yönelik olumlu şekilde test ettiğimizi biliyorum, bu konuda da Trump her zaman arkasındadır sözünün. F-35 konusunda zirveden hayırlı karar çıkacağına inanıyorum."
Erdoğan'dan İran ve Gazze mesajı: "Dünya barışına bir adım atalım diye çalışıyoruz"
Cumhurbaşkanı Erdoğan, küresel istikrar, ABD-İran gerilimi ve Gazze'deki duruma yönelik Türkiye'nin yürüttüğü ara buluculuk ve diplomasi trafiğine dair gelen soruları ise şu sözlerle yanıtladı:
"Bizler İran-ABD ilişkilerini nasıl bir düzleme kavuştururuz bunun gayretindeyiz. Elimizden geleni yaparak dünya barışına adım atalım diye hep birlikte çalışıyoruz, çalışacağız. Gazze konusunda dostumla konuşarak özellikle bölgedeki barışı sağlamak için bu liderler zirvesini önemsiyoruz. Bu liderler zirvesinden aynı şekilde bir kararın çıkmasını da hayra yorumluyoruz. Bunun olabileceğine ihtimal veriyorum."
Trump'tan Ankara yollarına ve Türkiye'nin askeri gücüne övgü
Beştepe'de gerçekleştirdiği konuşmada Ankara'ya dair ilk izlenimlerini paylaşan ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın liderliğine vurgu yapan ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye'nin askeri kapasitesine övgüler yağdırdı. Trump, değerlendirmelerinde şunları kaydetti:
"Gerçekten çok haber yapıldı. Çok iyi dostluk... Havaalanına geldim, havaalanı çok güzel, benim adımla hazırlanmış çok güzel yollar, çok güzel... Çok iyi bir lidersiniz, dünyada saygı gören bir lidersiniz. Türkiye ile en başından iyi ilişkimiz oldu. İnsanlar ne kadar güçlü olduğunu bilmiyorlar; çok iyi ekipman ve askerleri var. Mutlaka dikkate alınması gereken bir ülke. Her şey çok iyi gitti. Sayın Cumhurbaşkanına çok büyük saygım var. Bu her iki ülkeye de faydalı olacak, birçok konuyu konuşacağız, muhtemelen İran konusunu konuşacağız. Askeriyeyi tamamen orada yok ettik, Türk nükleerleri olmayacak. Onlar da bizler de harika şeyler yapıyoruz. Sizlerle olmak benim için onur."
Avrupa müttefiklerine sert eleştiri: "Erdoğan olmasaydı bu zirveye katılmazdım"
Konuşmasında bazı Avrupa ülkelerini ve NATO'nun mevcut yapısını sert bir dille hedef alan Trump, "NATO'dan çok hayal kırıklığına uğradığımı söylemiştim. Benim dostum çok güçlü bir lider. NATO beni hayal kırıklığına uğratmıştı, Türkiye’de olmasaydı zirve, bu durumda belki de katılmayabilirdim zirveye. Ama ben katılmayı düşündüm, Türkiye’ye gelmek çok önemli. İtalya, Fransa, Almanya bizi yarı yolda bıraktı. O halde neden yüz binlerce dolar harcıyoruz ve onlar yardımımıza gelmedi? İran’da operasyon yaptık, kimsenin desteğine ihtiyacımız yoktu ama NATO’ya trilyonlarca dolar verdik, biz ülkelerin haklarını koruduk, Rusya’ya karşı ülkeleri koruduk. Bize destek olmak isterler diye düşündüm ama Birleşik Krallık açısından bakılınca, 'Biz savaş bitince size yardımcı olurum' dedi. Dedim ki ben böyle bir desteğe ihtiyacımız yok. İtalya, Almanya bizi reddetti, ama neden yüz milyarlar harcıyoruz ama sıra bize gelince destek vermiyorlar?" çıkışında bulundu.
F-35 ve CAATSA kararı: "Dostlarımı yaptırımlarla boğamam"
Basın mensuplarının Türkiye'ye F-35 savaş uçaklarının teslim edilip edilmeyeceği ve uzun süredir iki ülke ilişkilerinde kriz maddesi olan yaptırımlara yönelik sorularını yanıtlayan ABD Başkanı Trump, iki ülke arasındaki kişisel hukuka ve liderler kimyasına değindi.
Geçmişteki Rahip Brunson sürecini hatırlatan Trump, "Neden bir ilişkinin özel olduğunu her zaman bilemezsiniz. Bazen en zorlu kişilerle, Cumhurbaşkanı gibi, çok iyi geçinirsiniz. Ben ilk tanıştığımızdan bu yana iyi anlaştığımızı düşünüyorum. Brunson olayı vardı, travmatik bir olaydı. Ben masum olduğuna inandım, temaslar kuruldu, ben aradığımda Cumhurbaşkanı onu hemen serbest bıraktı. Bu bir kimya meselesi; iyi kimya olmayan liderler de var ama onlarla da ilişkileri sürdürüyoruz" dedi.
F-35 tedariki için "F-35’lerle ilgili almamız gereken karar birçok kişiyi ilgilendiriyor. Neden olmasın, Türkiye ile çok iyi ilişkimiz var, sadık bir ülke Türkiye. Bunu tabii ki değerlendiririz. Çok iyi bir plan" ifadelerini kullanan Trump, Türkiye'ye uygulanan yaptırımların akıbetine dair ise net konuştu: "CAATSA yaptırımlarını kaldıracağız. Dostlarımı yaptırımlarla boğamam."
